به گزارش آماج، دبیر اجرایی همایش جامع گوارش و کبد با اشاره به کاهش سن ابتلا به برخی سرطانهای گوارشی در ایران، بر اهمیت غربالگری زودهنگام و اصلاح سبک زندگی تأکید کرد. همزمان، متخصصان نسبت به مصرف خودسرانه داروهای گوارشی و آمپولهای لاغری بدون تجویز پزشک هشدار دادهاند.
کاهش سن ابتلا به سرطان روده بزرگ
سید امیرپاشا طبائیان، دبیر اجرایی همایش گوارش و کبد، در نشست خبری پنجمین همایش جامع گوارش و کبد ایران گفت سن ابتلا به سرطانهای گوارشی در کشور رو به کاهش است و همین موضوع باعث شده سن آغاز برخی برنامههای غربالگری نیز کاهش پیدا کند.
به گفته او، سرطان روده بزرگ از جمله سرطانهای شایع است و عواملی مانند مصرف غذاهای پرچرب، دریافت زیاد قندهای ساده، کمتحرکی، چاقی، مصرف ناکافی میوه و سبزیجات و استعمال دخانیات میتوانند در افزایش خطر ابتلا و بروز این بیماری در سنین پایینتر نقش داشته باشند.
طبائیان تأکید کرد سرطان روده بزرگ تا حد زیادی قابل پیشگیری است و انجام آزمایشهای غربالگری در افراد بدون علامت میتواند به شناسایی زودهنگام ضایعات و کاهش پیامدهای بیماری کمک کند.
غربالگری از ۴۵ سالگی
او با اشاره به تغییر سن غربالگری سرطان روده بزرگ گفت سن توصیهشده برای آغاز غربالگری از ۵۰ سال به ۴۵ سال کاهش یافته است. از روشهای مورد استفاده برای غربالگری میتوان به کولونوسکوپی و آزمایش خون مخفی در مدفوع با روش FIT اشاره کرد که این آزمایش در نظام بهداشتی نیز در حال استفاده است.
سرطان معده؛ هلیکوباکتر و سبک زندگی از عوامل مهم
دبیر اجرایی همایش گوارش و کبد همچنین درباره سرطان معده گفت شیوع این سرطان در ایران اندکی بالاتر از متوسط جهانی است و عوامل مختلفی در بروز آن نقش دارند.
وجود باکتری هلیکوباکتر پیلوری در معده، مصرف غذاهای فرآوریشده و پرنمک، استعمال دخانیات، مصرف الکل و تریاک و نوشیدن چای بسیار داغ از جمله عواملی هستند که در این زمینه مورد توجه قرار گرفتهاند. به گفته طبائیان، از نظر جغرافیایی نیز احتمال بروز سرطان معده در مناطق شمالی و شمالغربی کشور بیشتر است و اردبیل از جمله مناطقی است که شیوع بالاتری از این بیماری دارد.
وضعیت هپاتیت و پیوند کبد در ایران
طبائیان با اشاره به وضعیت بیماریهای کبدی در کشور اظهار کرد بیماریهای خودایمنی و کبد چرب و پس از آن هپاتیتهای B و C از مهمترین علل پیوند کبد هستند. به گفته او، سالانه حدود ۸۰۰ پیوند کبد در کشور انجام میشود و ایران از نظر انجام این نوع پیوند در وضعیت مناسبی قرار دارد.
وی افزود واکسن هپاتیت B از سال ۱۳۷۲ وارد برنامه واکسیناسیون کشور شده و به دنبال آن، شیوع این بیماری کاهش یافته است. میزان شیوع هپاتیت B در کشور حدود یک درصد اعلام شده و هپاتیت C نیز حدود ۰٫۳ درصد شیوع دارد؛ هرچند این میزان در برخی گروههای پرخطر، از جمله افراد دارای اعتیاد تزریقی، میتواند به شکل قابلتوجهی افزایش یابد.
به گفته این متخصص، هپاتیت C اکنون درمان خوراکی مؤثر دارد و بیماران میتوانند با یک دوره درمانی سه تا ششماهه به بهبودی کامل دست پیدا کنند.
داروی جدید کبد چرب نباید خودسرانه مصرف شود
طبائیان همچنین درباره کبد چرب گفت تا سال گذشته درمان دارویی مشخصی برای این بیماری، حتی در برخی بیماران مبتلا به فیبروز کبدی، وجود نداشت؛ اما طی ماههای اخیر دارویی در جهان تأیید شده که در ایران نیز در دسترس قرار گرفته است.
او تأکید کرد یکی از محورهای همایش امسال، آموزش پزشکان درباره موارد صحیح تجویز این داروهاست تا مصرف آنها خارج از توصیههای علمی و پزشکی انجام نشود.
وی همچنین یک باور نادرست درباره کبد چرب را رد کرد و گفت شواهد علمی نشان نمیدهد که نوشیدن آب یخ باعث ابتلا به کبد چرب شود. به گفته او، کمتحرکی، سبک زندگی نامناسب، مصرف فستفود و چاقی از عوامل مهم ابتلا به کبد چرب هستند.
هشدار جدی درباره آمپولهای لاغری
یکی از مهمترین بخشهای صحبتهای این فوقتخصص گوارش و کبد، هشدار درباره مصرف خودسرانه داروهای کاهش وزن بود. طبائیان گفت هر دارویی، از جمله آمپولهای لاغری، میتواند عوارض داشته باشد و تصمیم برای تجویز دارو باید بر اساس مقایسه فواید و عوارض احتمالی آن برای هر بیمار انجام شود.
او تأکید کرد تجویز داروهای کاهش وزن یا روشهایی مانند بوتاکس معده برای فردی که از نظر پزشکی به آنها نیاز ندارد، اقدام صحیحی نیست. با این حال، تبلیغ این آمپولها در برخی پلتفرمها باعث شده بعضی افراد بدون مراجعه به پزشک مصرف آنها را آغاز کنند.
طبائیان هشدار داد مصرف خودسرانه داروهای لاغری میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد و افراد سالمی که نیازی به چنین درمانهایی ندارند، نباید صرفاً بر اساس تبلیغات یا توصیههای غیرتخصصی به سراغ این داروها بروند.
مصرف خودسرانه داروهای گوارشی نیز خطرناک است
این متخصص همچنین توصیه کرد مردم داروهای معده و سایر داروهای گوارشی را بدون تجویز پزشک مصرف نکنند. زیرا ممکن است دارو برای مدتی علائم را کاهش دهد و همین موضوع باعث شود بیماری اصلی بهموقع شناسایی نشود و روند تشخیص و درمان به تأخیر بیفتد.
نیاز به تجهیزات پیشرفته برای تشخیص زودهنگام
طبائیان با اشاره به نقش فناوری در تشخیص سرطانهای گوارشی گفت استفاده از تجهیزات جدید برای شناسایی ضایعات پیشسرطانی اهمیت زیادی دارد. او ابراز امیدواری کرد دستگاههای تشخیصی جدید که به ابزارهای هوش مصنوعی متصل هستند وارد کشور شوند، هرچند شرایط تحریمی میتواند روند تأمین این تجهیزات را دشوار کند.
به گفته او، بهروزرسانی تجهیزات تشخیصی میتواند امکان شناسایی زودهنگام ضایعات سرطانی و پیشسرطانی را افزایش دهد و در نهایت به درمان بهتر بیماران کمک کند.
کمبود پزشک بیشتر به توزیع نامناسب مربوط است
معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی در پاسخ به پرسشی درباره کمبود متخصصان گوارش در مناطق محروم نیز گفت مشکل اصلی کشور کمبود کلی پزشک نیست، بلکه توزیع نامتناسب نیروهای پزشکی است.
به گفته او، در برخی مناطق کمبرخوردار پزشک متخصص و عمومی کافی وجود ندارد، در حالی که در بعضی نقاط تعداد پزشکان چند برابر نیاز استاندارد است. نبود زیرساختهای آموزشی و رفاهی مناسب برای پزشکان از جمله عواملی است که به توزیع نامتوازن نیروها دامن زده است.
طبائیان تعداد فوقتخصصهای ثبتشده گوارش و کبد در سازمان نظام پزشکی را ۸۱۵ نفر اعلام کرد و گفت با توجه به اینکه برخی پزشکان هنوز مدارک جدید خود را در سامانه ثبت نکردهاند، تعداد واقعی فوقتخصصهای این رشته در کشور احتمالاً حدود هزار نفر است.
با توجه به کاهش سن ابتلا به برخی سرطانهای گوارشی، توجه به سبک زندگی سالم، انجام غربالگری در سن مناسب و مراجعه به پزشک در صورت بروز علائم گوارشی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. همچنین مصرف داروهای لاغری و داروهای گوارشی باید تنها با تشخیص و تجویز پزشک انجام شود. برای دنبال کردن تازهترین اخبار سلامت و پزشکی، به آماج مراجعه کنید.
