به گزارش آماج به نقل از ایرنا، استاندار اصفهان با هشدار نسبت به وضعیت نگرانکننده آثار تاریخی این استان، تأکید کرد که میراث فرهنگی اصفهان در یکی از بحرانیترین مقاطع تاریخ خود قرار دارد و حفاظت از این آثار تنها با مشارکت همه دستگاههای اجرایی، نهادهای نظارتی، شهرداریها و مردم امکانپذیر است.
مهدی جمالینژاد روز دوشنبه در نشست انجمن میراث فرهنگی استان اصفهان که در هتل آسمان برگزار شد، با ابراز نگرانی از شرایط کنونی آثار تاریخی گفت: «با صراحت میگویم، اصفهان اکنون در یکی از سختترین و بدترین دورههای تاریخی خود از منظر مدیریت میراث فرهنگی قرار دارد، ما با بحرانی روبرو هستیم که فراتر از توان تکتک دستگاههاست و تنها راه عبور از آن، همگرایی و همافزایی واقعی تمام مسوولان است.»
لزوم تغییر رویکرد در مدیریت میراث فرهنگی
استاندار اصفهان با اشاره به آسیبپذیری بناهای شاخصی همچون مسجد جامع عتیق، مسجد جامع عباسی و دیگر آثار تاریخی استان، اظهار کرد که زیرساختهای بسیاری از این مجموعهها دچار آسیب شدهاند و در صورت نبود همکاری میان دستگاههای مسئول، احتمال وارد آمدن خسارتهای گسترده به این آثار وجود دارد.
وی همچنین با بیان اینکه چالش اصلی تنها کمبود بودجه نیست، افزود: «برخلاف تصور برخی، مشکل ما تنها کمبود بودجه نیست؛ ما در کشوری هستیم که منابع مالی زیادی وجود دارد، اما مشکل در توانایی جذب و نحوه استفاده درست از این منابع نهفته است.»
جمالینژاد تأکید کرد که اکنون زمان پرداختن به گذشته و توجیه عملکردها نیست و باید با ایجاد تغییرات ساختاری، از همه ظرفیتهای اجرایی و مالی برای حفاظت از میراث فرهنگی استفاده شود.
مردم باید به محور اصلی حفاظت از میراث فرهنگی تبدیل شوند
دبیر انجمنهای میراث فرهنگی کشور نیز در این نشست با تأکید بر نقش مشارکت عمومی، گفت حفاظت از آثار تاریخی بیش از هر زمان دیگری به مردمیسازی نیاز دارد.
ایمان دهاقین میراث فرهنگی را فراتر از بناهای تاریخی دانست و اظهار داشت که این میراث، حاصل تجربه تاریخی و شیوه زیست ایرانیان است و میتواند الگویی برای توسعه پایدار شهرها باشد.
وی با اشاره به مدیریت منابع آب در دوران صفوی افزود که تجربه تاریخی اصفهان نشان میدهد توسعه شهری، حفاظت از محیط زیست و میراث فرهنگی همواره در کنار یکدیگر معنا پیدا کردهاند.
دهاقین همچنین تأکید کرد که مسئولیت حفاظت از میراث فرهنگی تنها بر عهده وزارت میراث فرهنگی نیست و دستگاههایی مانند آموزش و پرورش، شهرداریها و سایر نهادهای دولتی نیز باید نقش فعالتری در این حوزه ایفا کنند.
توسعه شهری باید بر پایه هویت تاریخی باشد
دبیر انجمنهای میراث فرهنگی کشور با انتقاد از الگوهای شهرسازی غیرمنطبق با فرهنگ ایرانی، خواستار استفاده از ظرفیت بافتهای تاریخی در برنامهریزیهای شهری شد.
وی همچنین بر ضرورت توجه به «پدافند غیرعامل فرهنگی» در طرحهای توسعه تأکید کرد و هشدار داد استقرار برخی مراکز اداری یا نظامی در مجاورت آثار ارزشمند تاریخی میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به این بناها وارد کند.
درآمد پایدار؛ حلقه مفقوده حفاظت از آثار تاریخی
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان اصفهان نیز در این نشست با اشاره به مشکلات موجود در مدیریت موقوفات تاریخی گفت: «ما درآمد پایدار برای حفظ آثار تاریخی و میراث فرهنگی تحت تملک مان نداریم.»
محمدرضا ترحمی تأکید کرد که بدون حرکت به سمت اقتصاد میراث فرهنگی و توسعه گردشگری، نگهداری از بناهای ارزشمندی مانند مسجد جامع اصفهان با دشواریهای جدی روبهرو خواهد بود.
وی با اشاره به وجود ۲۵ هزار عنوان موقوفه و مدیریت بیش از ۶۷ هزار رقبه در استان، این موضوع را یکی از پیچیدهترین چالشهای حوزه اوقاف دانست و خواستار شفافسازی وضعیت موقوفات و همکاری بیشتر دستگاههای اجرایی شد.
ترحمی همچنین از وجود برخی چالشهای حقوقی در اسناد مالکیت آثار تاریخی، از جمله بخشهایی از میدان نقش جهان، خبر داد و بر ضرورت برنامهریزی برای رفع این مشکلات تأکید کرد.
ضرورت مشارکت خیرین و دستگاههای اجرایی
مدیرکل اوقاف اصفهان با بیان اینکه اعتبارات دولتی پاسخگوی هزینههای حفاظت و مرمت آثار تاریخی نیست، پیشنهاد کرد از ظرفیت خیرین، هیئتهای امنای متخصص و توسعه گردشگری فرهنگی برای ایجاد درآمد پایدار استفاده شود.
وی همچنین از شورای اسلامی شهر و شهرداری اصفهان خواست با برنامهریزی مناسب برای محدوده آثار تاریخی، تسهیل تغییر کاربریهای حفاظتی و مقابله با عوامل مخربی مانند آلودگی هوا، در صیانت از میراث ارزشمند اصفهان نقش مؤثرتری ایفا کنند.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و تاریخ ایران، آماج را دنبال کنید.
