به نقل از آماج، یک مطالعه جدید نشان میدهد کمک به دانشجویان برای بهبود عادات خواب میتواند با افزایش مدت خواب، عملکرد تحصیلی آنها را نیز بهبود دهد. این پژوهش که روی بیش از هزار دانشجوی دانشگاهی در آمریکا انجام شده، یکی از گستردهترین آزمایشهای میدانی رفتاری درباره خواب توصیف شده است.
پژوهشگران در این مطالعه بررسی کردند که آیا استفاده از یادآوریهای شخصیسازیشده، بازخورد و مشوقهای مالی میتواند دانشجویان را به داشتن خواب منظمتر ترغیب کند و آیا این تغییر در نهایت با عملکرد بهتر درسی همراه خواهد شد.
بیشتر دانشجویان به اندازه کافی نمیخوابیدند
در این مطالعه، هزار و ۱۱۰ دانشجوی دانشگاهی شرکت داشتند. میانگین مدت خواب آنها تنها حدود ۶.۶ ساعت در شب بود و فقط ۴۳ درصد از دانشجویان در شبهای هفته حداقل هفت ساعت میخوابیدند.
حدود ۸۵ درصد شرکتکنندگان دستکم در یکی از شبهای هفته تحصیلی کمتر از هفت ساعت خواب داشتند. همچنین تقریباً نیمی از دانشجویان بهطور میانگین بعد از ساعت یک بامداد به رختخواب میرفتند و حدود یکچهارم آنها زمان خوابشان از ساعت دو بامداد نیز دیرتر بود.
مشوقهای کوچک، عادات خواب را تغییر دادند
دانشجویان برای پایش خواب خود از دستبندهای هوشمند فیتبیت و یک اپلیکیشن اختصاصی استفاده کردند. این برنامه در زمان مناسب یادآوری خواب ارسال میکرد، صبحها بازخورد ارائه میداد و در صورت رسیدن دانشجو به هدف هفت ساعت خواب، برای هر شب ۴.۷۵ دلار پاداش در نظر میگرفت.
نتایج نشان داد این مداخلات تعداد شبهایی را که دانشجویان حداقل هفت ساعت خواب داشتند، حدود ۲۶ درصد افزایش داد. در گروه دریافتکننده مشوقها، همزمان با بهبود عادات خواب، عملکرد تحصیلی نیز در طول ترم بهتر شد.
دانشجویان همچنین توانستند الگوهای منظمتری برای خواب ایجاد کنند و مدت استفاده از صفحهنمایش در ساعات شب را کاهش دهند. با این حال، تغییر قابلتوجهی در میزان فعالیت بدنی یا نمرات سلامت روان آنها در پایان ترم مشاهده نشد. شرکتکنندگان در دوره اجرای مداخله، با این حال، گزارش کردند که مدیریت استرس برایشان آسانتر شده است.
دانشجویان سال اول بیشترین سود را بردند
یکی از یافتههای قابل توجه پژوهش این بود که ارتباط میان خواب بیشتر و عملکرد تحصیلی بهتر، در میان دانشجویان سال اول پررنگتر بود. این اثر بهویژه در درسهای مرتبط با علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) و همچنین کلاسهایی که در میانه روز برگزار میشدند، بیشتر مشاهده شد.
اوسه جینتلا، یکی از پژوهشگران مطالعه، در این باره گفت: «نتایج ما نشان میدهد کمک به دانشجویان برای خواب بیشتر و بهتر میتواند عملکرد تحصیلی آنها را به اندازه مداخلات سنتی آموزشی افزایش دهد، اما با هزینهای بسیار کمتر.»
چرا خواب با یادگیری ارتباط دارد؟
رابین استرملر، استاد و رئیس دانشکده پرستاری دانشگاه تورنتو، با اشاره به پژوهشهای پیشین گفت ارتباط میان خواب و عملکرد تحصیلی موضوع تازهای نیست و مطالعات مختلفی روی کودکان، نوجوانان و دانشآموزان دبیرستانی نیز این ارتباط را بررسی کردهاند.
به گفته او، کمبود خواب میتواند حفظ تمرکز و توجه را دشوارتر کند و توانایی مغز برای پردازش اطلاعات را تحت تأثیر قرار دهد.
یکی از مراحل مهم خواب، خواب REM است؛ مرحلهای که معمولاً با رؤیا دیدن همراه است. استرملر توضیح میدهد که این مرحله در تثبیت آموختههای روز گذشته نقش دارد. بنابراین، محرومیت از بخشی از خواب میتواند فرایند حفظ و تثبیت اطلاعات جدید را دشوارتر کند.
ثابت نگه داشتن ساعت بیدار شدن مهم است
برای دانشجویانی که میخواهند الگوی خواب خود را اصلاح کنند، داشتن ساعت خواب و بیداری منظم اهمیت دارد. با این حال، استرملر تأکید میکند که ثابت نگه داشتن زمان بیدار شدن در صبح اهمیت ویژهای دارد.
یکی از دلایل این موضوع، نقش نور در تنظیم ساعت زیستی بدن است. دریافت نور طبیعی صبحگاهی یا دستکم قرار گرفتن در معرض نور روشن میتواند به تنظیم ریتم شبانهروزی کمک کند. در مقابل، کاهش نور محیط در ساعات نزدیک به خواب نیز میتواند بدن را برای استراحت آمادهتر کند.
صبحانه و ساعت زیستی
زمان غذا خوردن نیز میتواند بر ریتم شبانهروزی اثر بگذارد. استرملر پیشنهاد میکند صرف صبحانه بهعنوان یکی از نشانههای شروع روز میتواند به بدن پیام دهد که زمان بیداری و فعالیت فرا رسیده است.
در مجموع، یافتههای این پژوهش نشان میدهد خواب تنها زمانی برای استراحت بدن نیست و میتواند با توانایی تمرکز، پردازش اطلاعات و تثبیت آموختهها ارتباط داشته باشد. برای دانشجویان، ایجاد یک برنامه خواب منظم، کاهش استفاده از صفحهنمایش در ساعات پایانی شب و دریافت نور کافی در ابتدای روز میتواند بخشی از یک سبک زندگی مناسب برای یادگیری بهتر باشد.
البته نتایج این مطالعه به معنای آن نیست که افزایش خواب بهتنهایی تضمینکننده نمرات بالاتر است؛ عملکرد تحصیلی تحت تأثیر عوامل متعدد دیگری نیز قرار دارد. با این حال، شواهد این پژوهش اهمیت خواب کافی را بهعنوان یکی از عوامل قابلتوجه در زندگی دانشجویی برجسته میکند.
برای خواندن تازهترین مطالب درباره سلامت، مغز، خواب و سبک زندگی، به آماج مراجعه کنید.
