به گزارش آماج، یک متخصص علوم تغذیه با هشدار درباره مصرف خودسرانه آمپول‌ها و داروهای کاهش وزن تأکید کرد که این داروها برای همه افراد دارای اضافه‌وزن مناسب نیستند و باید پس از ارزیابی وضعیت سلامت، با تجویز پزشک و در کنار اصلاح تغذیه و افزایش فعالیت بدنی مصرف شوند.
نجمه حاجیانی روز دوشنبه در گفت‌وگو با ایرنا، با اشاره به افزایش تمایل افراد به استفاده از آمپول‌های لاغری اظهار کرد: داروهای مؤثر بر گیرنده‌های «جی‌ال‌پی‌وان» (GLP-1) در ابتدا برای کنترل دیابت تولید شدند، اما پس از مشاهده تأثیر آن‌ها بر کاهش اشتها و وزن، استفاده از این داروها در درمان چاقی نیز گسترش یافت.
به گفته این متخصص، داروهای یادشده با کنترل اشتها، کندکردن تخلیه معده و افزایش احساس سیری، می‌توانند رعایت برنامه غذایی را آسان‌تر کنند؛ با این حال، نباید جایگزین رژیم غذایی اصولی، ورزش و اصلاح عادت‌های زندگی شوند.
هر فرد دارای اضافه‌وزن، گزینه مناسبی برای داروی لاغری نیست
حاجیانی تأکید کرد تمایل به رسیدن سریع‌تر به وزن مطلوب نباید افراد را به مصرف داروهایی سوق دهد که ممکن است با شرایط جسمی آن‌ها سازگار نباشد.
به گفته وی، افرادی که اضافه‌وزن محدودی دارند و می‌توانند با اصلاح تغذیه و افزایش فعالیت بدنی وزن خود را کاهش دهند، معمولاً نباید صرفاً برای سریع‌تر رسیدن به تناسب اندام به سراغ این داروها بروند؛ زیرا ممکن است خطرات مصرف برای آن‌ها بیشتر از منافع احتمالی باشد.
در مقابل، افراد دارای شاخص توده بدنی بالا و کسانی که به بیماری‌های مرتبط با چاقی مبتلا هستند، ممکن است به بررسی و ارزیابی برای درمان دارویی نیاز داشته باشند. در این ارزیابی باید مشخص شود فرد پیش‌تر چه روش‌هایی را برای کاهش وزن امتحان کرده و چرا برنامه‌های قبلی او به نتیجه مطلوب نرسیده‌اند.
این متخصص علوم تغذیه افزود انتخاب نوع دارو، مقدار مصرف و مدت درمان باید متناسب با شرایط هر بیمار انجام شود و نمی‌توان یک نسخه واحد برای همه افراد در نظر گرفت.
بررسی سوابق بیماری و داروهای مصرفی پیش از درمان ضروری است
حاجیانی با تأکید بر ضرورت ارزیابی پزشکی پیش از شروع درمان گفت: بررسی قند و چربی خون، آنزیم‌های کبدی، عملکرد کلیه و کمبودهای تغذیه‌ای، در کنار دریافت شرح حال و سوابق بیماری، به تشخیص مناسب‌بودن درمان کمک می‌کند.
به گفته وی، سابقه شخصی و خانوادگی برخی بیماری‌های تیروئید، مشکلات پانکراس و وضعیت کیسه صفرا نیز باید در ارزیابی بالینی مورد توجه قرار گیرد. در صورت مشاهده موارد مشکوک، انجام بررسی‌های تکمیلی ضروری است.
این متخصص تغذیه همچنین بر لزوم بازبینی داروهای هم‌زمان تأکید کرد و افزود افراد مبتلا به دیابت یا فشار خون باید در طول درمان تحت نظر پزشک باشند؛ زیرا با کاهش وزن ممکن است نیاز آن‌ها به دارو تغییر کند و ادامه مصرف داروها بدون ارزیابی مجدد، خطر افت قند یا فشار خون را به همراه داشته باشد.
حاجیانی با اشاره به شرایط ویژه زنان باردار، شیرده و افرادی که قصد بارداری دارند، گفت برنامه کاهش وزن این گروه باید با نظر پزشک و متناسب با مراقبت‌های بارداری یا درمان ناباروری تنظیم شود.
شروع مصرف داروی لاغری با دوز بالا راه میان‌بر نیست
وی درباره توصیه‌های غیرتخصصی برای افزایش مقدار دارو هشدار داد و اظهار کرد: پیشنهاد شروع درمان با دوز بالاتر به افراد دارای وزن زیاد، با هدف دستیابی سریع‌تر به نتیجه، رویکرد درستی نیست. شروع مصرف و تغییر دوز باید بر اساس دستورالعمل دارو، میزان تحمل بیمار و شرایط جسمی او انجام شود.
به گفته حاجیانی، تهوع، اسهال، یبوست، دل‌درد و دل‌پیچه از جمله عوارض گوارشی مطرح در مصرف این داروها هستند. تداوم این علائم ممکن است به کم‌آبی بدن، اختلال در دریافت مواد مغذی و ضعف شدید منجر شود؛ بنابراین نباید بدون پیگیری پزشکی نادیده گرفته شوند.
این متخصص تأکید کرد هدف از درمان، کاهش وزن سالم است، نه پایین‌آوردن عدد روی ترازو به هر قیمت. کاهش وزن سریع همراه با تغذیه نامناسب می‌تواند باعث ازدست‌رفتن توده عضلانی شود؛ در حالی که حفظ عضلات برای توان جسمی و سوخت‌وساز بدن اهمیت دارد.
او افزود برنامه غذایی متناسب، دریافت کافی مواد مغذی و فعالیت بدنی باید در کنار درمان دارویی دنبال شوند تا کاهش وزن با کمترین آسیب احتمالی همراه باشد.
نگرانی از مصرف خودسرانه آمپول‌های لاغری در بوشهر
حاجیانی با اشاره به مراجعات افراد برای تهیه آمپول‌های کاهش وزن گفت آنچه در بوشهر نگران‌کننده به نظر می‌رسد، مصرف این داروها بدون بررسی کافی، برنامه غذایی مشخص و پیگیری منظم وضعیت سلامت است.
به گفته وی، گاهی افراد تحت تأثیر توصیه اطرافیان یا تبلیغات فضای مجازی، بدون آنکه گزینه مناسبی برای درمان دارویی باشند، اقدام به مصرف این محصولات می‌کنند و دچار عوارض می‌شوند. از سوی دیگر، برخی بیماران واجد شرایط نیز با شنیدن تجربه‌های نامطلوب دیگران، از درمانی که ممکن است برای آن‌ها مفید باشد فاصله می‌گیرند.
این متخصص تغذیه با انتقاد از نقش‌آفرینی افراد غیرمتخصص در تصمیم‌های درمانی مردم، بر ضرورت آموزش عمومی، اطلاع‌رسانی شفاف و نظارت بر عرضه داروها تأکید کرد. به گفته او، تصمیم‌گیری درباره درمان چاقی نباید بر پایه تبلیغات یا فروش دارو انجام شود، بلکه باید سلامت بیمار و ارزیابی تخصصی مبنای آن باشد.
پیگیری درمان به اندازه شروع آن اهمیت دارد
حاجیانی خاطرنشان کرد رسیدن به وزن مطلوب به معنای پایان مراقبت‌های درمانی نیست. ادامه، تغییر یا قطع مصرف دارو باید با نظر پزشک انجام شود و وضعیت تغذیه، عوارض احتمالی و حفظ وزن فرد در طول مسیر به‌طور منظم مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود اگر عادت‌های غذایی و رفتارهای روزمره اصلاح نشوند، اتکا به آمپول‌های لاغری به‌تنهایی نمی‌تواند نتیجه‌ای پایدار ایجاد کند. برخی افراد نیز علاوه بر آموزش تغذیه، برای اصلاح الگوهای خوردن و تغییر رفتارهای غذایی به حمایت روان‌شناختی نیاز دارند.
داروهای لاغری باید بخشی از برنامه جامع درمان چاقی باشند
بر اساس توضیحات این متخصص علوم تغذیه، داروهای کاهش وزن می‌توانند برای بیمارانی که پس از ارزیابی تخصصی گزینه مناسبی تشخیص داده می‌شوند، بخشی مؤثر از درمان چاقی باشند؛ اما مصرف خودسرانه آن‌ها ممکن است سلامت افراد را به خطر بیندازد.
اصلاح سبک زندگی، تغذیه متعادل، فعالیت بدنی و پیگیری پزشکی همچنان از ارکان اصلی مدیریت وزن هستند و دارو نباید جایگزین این اقدامات شود. برای دنبال‌کردن تازه‌ترین اخبار و مطالب حوزه سلامت و تغذیه، به آماج مراجعه کنید.
