به گزارش آماج، خراسان رضوی در دوره جدید اجرای پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی به یکی از مناطق اولویتدار برای حفاظت از زیستگاهها، آموزش نیروهای تخصصی و تقویت مشارکت جوامع محلی تبدیل شده است.
باقر نظامی، مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، در حاشیه دوره ملی تخصصی مطالعات سیستماتیک حیات وحش و روشهای ظرفیتسازی جوامع محلی در شهرستان جغتای، با اشاره به اهمیت زیستگاههای خراسان رضوی گفت جابهجاییهای گسترده این گونه میان زیستگاهها باعث شده است مناطق پیرامونی و زیستگاههای بالقوه نیز در برنامههای حفاظتی مورد توجه قرار گیرند.
پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی دوباره آغاز شد
پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی از سال ۱۳۸۰ با همکاری سازمان حفاظت محیطزیست، صندوق جهانی طبیعت و دفتر عمران سازمان ملل متحد آغاز شد و هدف اصلی آن حفاظت از آخرین جمعیت باقیمانده یوزپلنگ آسیایی در ایران بود.
این پروژه طی حدود ۱۸ سال فعالیت، برنامههای مختلفی را در هفت استان کشور اجرا کرد، اما در سال ۱۳۹۸ متوقف شد. فعالیتهای پروژه پس از چند سال وقفه، از اردیبهشتماه ۱۴۰۴ بار دیگر از سر گرفته شده است.
نظامی با اشاره به جایگاه یوزپلنگ آسیایی بهعنوان یکی از گونههای شاخص و نمادهای طبیعی ایران تأکید کرد حفاظت از این گونه تنها به حفظ خود یوزپلنگ محدود نمیشود، بلکه حفاظت از زیستگاه، اکوسیستم و گونههای جانوری و گیاهی مرتبط با آن را نیز دربرمیگیرد.
خراسان رضوی؛ منطقهای مهم در برنامه حفاظت از یوزپلنگ
بخش قابلتوجهی از زیستگاههای یوزپلنگ آسیایی در مناطق خشک و دور از دسترس قرار دارد؛ مناطقی که از نظر اکولوژیک اهمیت بالایی دارند. حفاظت از این مناطق میتواند به کاهش تخریب سرزمین، حفظ تنوع زیستی و مقابله با برخی پیامدهای تغییرات اقلیمی کمک کند.
مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی با اشاره به جابهجاییهای قابلتوجه این گونه میان زیستگاهها گفت برنامههای حفاظتی نمیتوانند تنها به زیستگاههای اصلی و شناختهشده محدود شوند و لازم است مناطق پیرامونی و زیستگاههای بالقوه نیز در کانون توجه قرار گیرند.
او خراسان رضوی را یکی از استانهای مهم در این رویکرد دانست و اظهار کرد با توجه به ظرفیتهای زیستگاهی استان و قرار گرفتن بخشهایی از آن در محدوده پراکنش یوزپلنگ، لکههای زیستگاهی پیرامونی نیز در اولویت برنامههای حفاظتی قرار خواهند گرفت.
نقش جوامع محلی در حفاظت از یوزپلنگ
در رویکرد جدید پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، توجه به معیشت جوامع محلی نیز جایگاه ویژهای دارد. توسعه بومگردی، طبیعتگردی مسئولانه و ایجاد ارتباط میان حفاظت از محیطزیست و منافع جوامع محلی از جمله محورهای مورد توجه در این برنامه است.
نظامی همچنین با اشاره به از دست رفتن یا کاهش ارتباط برخی زیستگاههای یوزپلنگ در استانهایی مانند یزد، کرمان، اصفهان و خراسان جنوبی، بر اهمیت حفظ و تقویت زیستگاههای باقیمانده تأکید کرد.
آموزش محیطبانان برای حفاظت مؤثرتر از حیات وحش
مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، دانش و تخصص نیروهای انسانی را یکی از مهمترین ابزارهای حفاظت از حیات وحش دانست و گفت برگزاری دورههای آموزشی برای محیطبانان و کارشناسان میتواند توان تخصصی نیروهای حفاظتی را افزایش دهد.
به گفته نظامی، برگزاری یکی از دورههای آموزشی پروژه در خراسان رضوی با هدف تقویت ظرفیتهای علمی این منطقه انجام شده است و آمادگی برای برگزاری دورههای تخصصی درباره یوزپلنگ و دیگر گونههای شاخص در شهرستانها و پاسگاههای محیطبانی استان نیز وجود دارد.
او تأکید کرد هرچه دانش محیطبانان و کارشناسان درباره گونهها، زیستگاهها و تهدیدهای پیشروی آنها افزایش یابد، امکان حفاظت مؤثرتر از تنوع زیستی نیز بیشتر خواهد شد.
برگزاری دوره ملی حفاظت از حیات وحش در جغتای
دوره ملی تخصصی مطالعات سیستماتیک حیات وحش و روشهای ظرفیتسازی جوامع محلی با هدف ارتقای مهارتهای تخصصی، به مدت دو روز در شهرستان جغتای استان خراسان رضوی برگزار شد.
این دوره با حضور نمایندگان استانهای یوزخیز کشور و با همکاری یک شرکت تهیه و تولید مواد معدنی برگزار شد و بر افزایش دانش تخصصی نیروهای فعال در حوزه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی و تقویت مشارکت جوامع محلی تمرکز داشت.
اهمیت حفاظت از زیستگاههای یوزپلنگ آسیایی
گسترش نگاه حفاظتی از زیستگاههای شناختهشده به مناطق پیرامونی میتواند به ایجاد شبکهای گستردهتر برای حفاظت از یوزپلنگ آسیایی کمک کند. در این رویکرد، آموزش نیروهای تخصصی، مشارکت جوامع محلی و توجه همزمان به زیستگاه و کل اکوسیستم، بخش مهمی از برنامههای حفاظتی را تشکیل میدهد.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار محیطزیست، حیاتوحش و حفاظت از گونههای در معرض خطر، به آماج مراجعه کنید.
