به گزارش آماج، مرکز ملی فضای مجازی ضوابط فعالیت پلتفرم‌های ارائه‌دهنده خدمات آزمایشگاهی را ابلاغ کرد. بر اساس این تصمیم، پلتفرم‌های دارای مجوز قانونی می‌توانند خدمات آزمایشگاهی را به بیمه‌شدگان سازمان تأمین اجتماعی ارائه دهند و این سازمان نیز نمی‌تواند صرفاً به دلیل همکاری آزمایشگاه‌ها با این پلتفرم‌ها، قرارداد آن‌ها را محدود، تعلیق یا قطع کند.
این ابلاغیه در پی شکایت انجمن تجارت الکترونیک از سازمان تأمین اجتماعی درباره ایجاد محدودیت برای همکاری آزمایشگاه‌ها با سکوهای واسط خدمات آزمایشگاهی صادر شده است. نامه مربوط به امضای محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی، رسیده و تصمیمات آن در چهاردهمین جلسه کمیته تسهیل فعالیت کسب‌وکارهای اقتصاد رقومی در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ به اتفاق آرا تصویب شده است.
ارائه خدمات آزمایشگاهی آنلاین چه شرایطی دارد؟
بر اساس بند نخست مصوبه، ارائه خدمات آزمایشگاهی از طریق پلتفرم‌های دیجیتال به بیمه‌شدگان تأمین اجتماعی مجاز است؛ اما این فعالیت باید ضوابط مشخصی را رعایت کند.
مهم‌ترین شرط، ثبت نسخه معتبر صادرشده از سوی پزشک دارای صلاحیت حرفه‌ای در سامانه نسخه‌نویسی الکترونیکی سازمان تأمین اجتماعی است. همچنین خدمات آزمایشگاهی درج‌شده در نسخه باید با راهنماهای عملکرد بالینی ابلاغی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مطابقت داشته باشد.
در صورت بروز اختلاف درباره انطباق خدمات ارائه‌شده با این راهنماها، نظر وزارت بهداشت ملاک تصمیم‌گیری خواهد بود. بنابراین، مجازشدن ارائه خدمات از طریق پلتفرم‌ها به معنای حذف ضوابط پزشکی و بیمه‌ای نیست.
تأمین اجتماعی نمی‌تواند قرارداد آزمایشگاه‌ها را به این دلیل محدود کند
یکی از مهم‌ترین بخش‌های این تصمیم، تعیین تکلیف محدودیت‌های قراردادی سازمان تأمین اجتماعی برای آزمایشگاه‌های همکار با پلتفرم‌های دیجیتال است.
در بند دوم ابلاغیه، با اشاره به اصل ۲۹ قانون اساسی، تأکید شده است که ارائه خدمات آزمایشگاهی از طریق پلتفرم‌های دارای مجوز قانونی از درگاه ملی مجوزهای کشور، در صورت رعایت الزامات قانونی و مقررات مربوط، به‌خودی‌خود تخلف آزمایشگاه محسوب نمی‌شود.
بر همین اساس، سازمان تأمین اجتماعی نمی‌تواند صرفاً به دلیل ارائه خدمات از طریق این پلتفرم‌ها، قرارداد آزمایشگاه را محدود، تعلیق یا قطع کند. به بیان دیگر، همکاری با یک سکوی دیجیتال دارای مجوز نباید به‌تنهایی مبنای برخورد قراردادی با آزمایشگاه باشد؛ هرچند رعایت سایر مقررات همچنان الزامی است.
تبلیغات خدمات آزمایشگاهی تابع چه مقرراتی است؟
مصوبه جدید برای تبلیغات خدمات آزمایشگاهی در پلتفرم‌های دیجیتال نیز محدودیت‌هایی تعیین کرده است. بر اساس بند سوم، پلتفرم‌ها موظف‌اند ضوابط مربوط به اطلاع‌رسانی امور پزشکی و تبلیغات و انتشار آگهی‌های دارویی، مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی مصوب شورای عالی سازمان نظام پزشکی را رعایت کنند.
تبلیغ خدمات آزمایشگاهی تنها برای آزمایشگاه‌ها و مؤسسات تشخیصی دارای مجوز و در محدوده محتوای تبلیغاتی مجاز آن‌ها امکان‌پذیر است. پلتفرم‌ها نمی‌توانند مستقل از مؤسسه ارائه‌دهنده خدمت یا خارج از محدوده مجوز تبلیغاتی آن، درباره خدمات آزمایشگاهی تبلیغ کنند یا ادعاهای پزشکی تأییدنشده‌ای به محتوای تبلیغات بیفزایند.
پردازش اطلاعات کاربران به رضایت شفاف آن‌ها نیاز دارد
حفاظت از اطلاعات مراجعه‌کنندگان یکی دیگر از محورهای اصلی این ابلاغیه است. طبق بند چهارم، نگهداری، انباشت، تبادل و پردازش داده‌های کاربران در پلتفرم‌های دیجیتال و دیگر درگاه‌های فضای مجازی، صرفاً با دریافت رضایت شفاف مراجعه‌کنندگان امکان‌پذیر خواهد بود.
همچنین اگر کاربر درخواست حذف اطلاعات خود را ارائه کند، درگاه مربوط موظف است در بازه زمانی مقرر قانونی برای حذف داده‌ها اقدام کند. این الزام، مسئولیت پلتفرم‌ها را در قبال نحوه استفاده از اطلاعات کاربران و رسیدگی به درخواست‌های حذف داده‌ها مشخص می‌کند.
با توجه به حساسیت اطلاعات سلامت، رعایت این الزامات در خدمات آنلاین آزمایشگاهی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا اطلاعات ثبت‌شده در جریان دریافت خدمات می‌تواند شامل داده‌های شخصی و پزشکی مراجعه‌کنندگان باشد.
نظارت بر اجرای مصوبه بر عهده کدام نهاد است؟
بر اساس بند پنجم ابلاغیه، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مسئول نظارت بر اجرای تصمیمات است و باید این وظیفه را با همکاری فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران انجام دهد.
رونوشت نامه نیز برای شماری از مقام‌ها و نهادهای مرتبط، از جمله دفتر رئیس‌جمهور، وزیر ارتباطات و نمایندگان قوای قضائیه و مقننه در کمیته تسهیل فعالیت کسب‌وکارهای اقتصاد رقومی ارسال شده است.
این تصمیم چه تأثیری بر کسب‌وکارهای آنلاین سلامت دارد؟
ابلاغ این ضوابط می‌تواند بخشی از موانع همکاری آزمایشگاه‌ها با کسب‌وکارهای آنلاین حوزه سلامت را برطرف کند. پیش از این، محدودیت‌های مورد اعتراض انجمن تجارت الکترونیک درباره انعقاد قرارداد میان آزمایشگاه‌ها و پلتفرم‌های واسط، یکی از چالش‌های فعالیت این کسب‌وکارها بود.
مصوبه جدید تأکید می‌کند که همکاری با پلتفرم‌های دارای مجوز، در صورت رعایت الزامات قانونی، نباید به‌تنهایی موجب محدودیت یا قطع قرارداد آزمایشگاه‌ها با سازمان تأمین اجتماعی شود. این موضوع می‌تواند امکان دسترسی بیمه‌شدگان به خدمات آزمایشگاهی از مسیرهای دیجیتال را تسهیل کند.
با این حال، فعالیت پلتفرم‌های سلامت همچنان به رعایت مجموعه‌ای از شرایط وابسته است؛ از جمله داشتن مجوز قانونی، ثبت نسخه معتبر پزشک در سامانه تأمین اجتماعی، رعایت راهنماهای وزارت بهداشت، پایبندی به مقررات تبلیغات پزشکی و دریافت رضایت شفاف کاربران برای پردازش اطلاعات. بنابراین، این تصمیم را باید رفع یک محدودیت مشخص دانست، نه مجوزی نامحدود برای فعالیت همه پلتفرم‌های سلامت.
برای پیگیری تازه‌ترین اخبار اقتصاد دیجیتال، فناوری و کسب‌وکارهای آنلاین، به آماج مراجعه کنید.
