به گزارش آماج، نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد که ترتیب تولد فرزندان ممکن است با احتمال ابتلا به برخی بیماری‌ها ارتباط داشته باشد. بر اساس این مطالعه، فرزندان اول خانواده در مقایسه با خواهران و برادران کوچک‌تر خود، بیشتر با تشخیص‌هایی مانند اوتیسم، آلرژی غذایی، تب یونجه و اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD) مواجه بوده‌اند. با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که ترتیب تولد به‌خودی‌خود علت بروز این بیماری‌ها نیست و عوامل خانوادگی و محیطی دیگری نیز ممکن است نقش داشته باشند.
چهار بیماری که در فرزندان اول بیشتر مشاهده شد
این پژوهش که نتایج آن در مجله علمی «Nature» منتشر شده است، توسط محققان دانشگاه شیکاگو و دانشگاه کلمبیا انجام شد. پژوهشگران با استفاده از یک پایگاه داده گسترده از سوابق بیمه درمانی در آمریکا، وضعیت سلامت خواهران و برادران را بررسی کردند و خطر ابتلا به بیش از ۵۰۰ بیماری را مورد ارزیابی قرار دادند.
بر اساس یافته‌های مطالعه، احتمال ثبت برخی تشخیص‌ها در فرزندان اول نسبت به خواهران و برادران کوچک‌تر آن‌ها بیشتر بود:
- اوتیسم: ۲۶ درصد بیشتر
- آلرژی غذایی: ۲۰ درصد بیشتر
- تب یونجه: ۹ درصد بیشتر
- اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD): ۷ درصد بیشتر
در مقابل، فرزندان دوم نیز در برخی گروه‌ها احتمال بیشتری برای ابتلا به بعضی مشکلات سلامت داشتند. در این مطالعه، احتمال اختلالات مرتبط با مصرف مواد در فرزندان دوم ۱۹ درصد و احتمال ابتلا به بیماری‌های گوارشی ۱۴ درصد بیشتر از خواهران یا برادران بزرگ‌تر گزارش شد.
برای کاهش احتمال تأثیر عوامل مخدوش‌کننده، پژوهشگران از دو روش مقایسه استفاده کردند: مقایسه گروه‌های مشابه از خواهران و برادران در خانواده‌های مختلف با در نظر گرفتن عواملی مانند سن و وضعیت اقتصادی‌اجتماعی، و مقایسه فرزندان درون یک خانواده.
این ارقام به معنای آن نیست که فرزند اول بودن باعث بروز این بیماری‌ها می‌شود یا فرزندان کوچک‌تر در برابر آن‌ها مصون هستند. نتایج صرفاً نشان می‌دهند که ترتیب تولد می‌تواند یکی از چندین عامل مرتبط با تفاوت‌های سلامت در خانواده‌ها باشد.
چرا ترتیب تولد ممکن است با خطر بیماری ارتباط داشته باشد؟
مطالعه جدید برای مشخص کردن سازوکارهای احتمالی این ارتباط طراحی نشده بود؛ بنابراین، هنوز روشن نیست که چرا برخی بیماری‌ها در فرزندان اول یا دوم بیشتر مشاهده می‌شوند. یافته‌های پژوهش در حال حاضر بیشتر تصویری کلی از تفاوت‌های احتمالی سلامت میان خواهران و برادران ارائه می‌کند.
آندری رژتسکی، استاد دانشگاه شیکاگو و از نویسندگان مطالعه، توضیح داده است که حتی خواهران و برادرانی که در یک خانواده بزرگ می‌شوند، ممکن است با خطرهای متفاوتی برای ابتلا به بیماری‌ها روبه‌رو باشند؛ تفاوت‌هایی که گاهی فقط در مجموعه داده‌های بسیار بزرگ قابل شناسایی هستند.
به گفته او، شناخت بهتر این تفاوت‌ها در آینده می‌تواند به طراحی راهبردهای پیشگیرانه متناسب با شرایط فرزندان اول و دوم کمک کند. البته برای رسیدن به چنین کاربردهایی، ابتدا باید علت‌های احتمالی این تفاوت‌ها با پژوهش‌های بیشتر مشخص شوند.
فاصله سنی خواهران و برادران چه نقشی دارد؟
یکی دیگر از یافته‌های مطالعه این بود که خواهران و برادرانی که فاصله سنی کمتری داشتند، ظاهراً در برابر شماری از بیماری‌ها، از جمله آلرژی‌ها و آسم، خطر کمتری را تجربه می‌کردند. پژوهشگران همچنین سن والدین هنگام لقاح را یکی از عوامل مهم پیش‌بینی‌کننده خطر برخی بیماری‌های دوران کودکی دانستند.
با این حال، این نتایج به‌تنهایی نشان نمی‌دهند که کاهش فاصله سنی فرزندان یا تغییر زمان فرزندآوری می‌تواند مستقیماً از بیماری‌ها جلوگیری کند. برای بررسی چنین احتمالاتی باید نقش عوامل ژنتیکی، محیط زندگی، شرایط بارداری و سایر ویژگی‌های خانوادگی نیز در نظر گرفته شود.
پژوهش‌های قبلی درباره ترتیب تولد چه می‌گویند؟
پژوهش‌های پیشین نیز تأثیر احتمالی عوامل ژنتیکی و محیط مشترک خانواده بر سلامت خواهران و برادران را بررسی کرده‌اند. برخی مطالعات، ارتباط میان ترتیب تولد و بیماری‌های آلرژیک، از جمله آسم و آلرژی‌ها، را گزارش کرده‌اند.
همچنین، شماری از محققان در حال بررسی ارتباط احتمالی ترتیب تولد با رشد عصبی هستند؛ موضوعی که می‌تواند به درک بهتر شرایطی مانند اوتیسم و اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی کمک کند. با این وجود، نتایج پژوهش‌ها باید با توجه به محدودیت‌های هر مطالعه و تفاوت‌های فردی تفسیر شوند.
آیا فرزند اول بودن به معنای خطر قطعی بیشتر است؟
خیر. این مطالعه از ارتباط آماری میان ترتیب تولد و برخی تشخیص‌های پزشکی خبر می‌دهد، نه از یک رابطه علت‌ومعلولی قطعی. بسیاری از فرزندان اول به این بیماری‌ها مبتلا نمی‌شوند و فرزندان کوچک‌تر نیز ممکن است آن‌ها را تجربه کنند.
عوامل ژنتیکی، شرایط پیش از تولد، محیط زندگی، سابقه خانوادگی و عوامل متعدد دیگری می‌توانند در سلامت کودکان نقش داشته باشند. بنابراین، ترتیب تولد به‌تنهایی معیار مناسبی برای پیش‌بینی وضعیت سلامت یک کودک یا تعیین نیاز او به بررسی‌های پزشکی نیست.
جمع‌بندی
بررسی گسترده سوابق بیمه درمانی در آمریکا نشان داده است که برخی بیماری‌ها، از جمله اوتیسم، آلرژی غذایی، تب یونجه و ADHD، در فرزندان اول بیشتر ثبت شده‌اند. در عین حال، برخی اختلالات نیز در فرزندان دوم فراوانی بیشتری داشته‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که تفاوت‌های سلامت میان خواهران و برادران پیچیده‌اند و احتمالاً از مجموعه‌ای از عوامل تأثیر می‌پذیرند.
تا زمانی که پژوهش‌های بیشتری علت این ارتباط‌ها را روشن نکنند، نباید ترتیب تولد را عامل مستقیم بیماری دانست یا بر اساس آن درباره سلامت یک کودک نتیجه‌گیری کرد. برای دنبال کردن تازه‌ترین یافته‌های علمی و اخبار سلامت، به آماج مراجعه کنید.
