به گزارش آماج، نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که شنا در کنار آموزش مدیریت درد می‌تواند به کاهش کمردرد مزمن و بهبود توانایی حرکتی افراد کمک کند. در این پژوهش، شرکت‌کنندگانی که یک برنامه شنای هشت‌هفته‌ای را همراه با آموزش درباره درد دنبال کردند، کاهش درد و بهبود عملکرد روزمره را تجربه کردند. با این حال، اثرات مثبت این برنامه در ماه‌های پس از پایان دوره به‌تدریج کاهش یافت.
مطالعه درباره تأثیر شنا بر کمردرد چه می‌گوید؟
این پژوهش که نتایج آن در مجله علمی «British Journal of Sports Medicine» منتشر شده است، ۷۶ بزرگسال مبتلا به کمردرد مزمن را بررسی کرد. نتایج نشان داد ترکیب یک برنامه شنای هشت‌هفته‌ای با آموزش مدیریت درد، با کاهش ناراحتی و بهبود تحرک شرکت‌کنندگان همراه بوده است.
پژوهشگران وضعیت شرکت‌کنندگان را به مدت ۵۲ هفته پیگیری کردند تا مشخص شود آیا فواید شنا در بلندمدت نیز باقی می‌ماند یا خیر. بررسی‌ها نشان داد که پس از پایان دوره منظم و ساختارمند شنا، اثرات مثبت به‌مرور کاهش پیدا می‌کند. این موضوع نشان می‌دهد شنا ممکن است برای تسکین کوتاه‌مدت کمردرد مفید باشد، اما میزان ماندگاری اثر آن به پیگیری‌های بیشتر و احتمالاً ادامه فعالیت بدنی بستگی دارد.
این مطالعه نخستین کارآزمایی تصادفی و کنترل‌شده‌ای بود که به‌طور مشخص تأثیر شنا بر کمردرد را بررسی کرد. دبورا وارهام، پژوهشگر اصلی و محقق پسادکتری دانشگاه مک‌کواری، گفت شرکت‌کنندگان گروه شنا بهبود قابل‌توجهی در میزان ناتوانی، شدت درد و اعتمادبه‌نفس برای مدیریت کمردرد خود تجربه کردند. به گفته او، امتیازهای مربوط به ناتوانی به‌طور میانگین طی برنامه هشت‌هفته‌ای حدود ۵۰ درصد بهبود یافت.
با وجود نتایج امیدوارکننده، وارهام تأکید کرد که شنا در حال حاضر نباید به‌عنوان تنها راهکار درمان کمردرد مزمن در نظر گرفته شود. از آنجا که این حوزه هنوز به پژوهش‌های بیشتری نیاز دارد، لازم است نتایج در گروه‌های بزرگ‌تر و جمعیت‌های متنوع‌تر نیز بررسی شوند.
چرا شنا می‌تواند به کاهش کمردرد کمک کند؟
آب به دلیل خاصیت شناوری، بخشی از وزن بدن را تحمل می‌کند و فشار واردشده به مفاصل و برخی ساختارهای بدن را کاهش می‌دهد. در نتیجه، حرکت در آب معمولاً کم‌فشارتر از بسیاری از فعالیت‌های ورزشی روی زمین است و ممکن است برای افرادی که هنگام حرکت یا ورزش درد دارند، راحت‌تر باشد.
در فعالیت‌های ورزشی روی زمین، حرکات پرفشار می‌توانند ناراحتی یا احتمال آسیب را افزایش دهند؛ اما شناوری آب به فرد اجازه می‌دهد با فشار کمتری بر مفاصل حرکت کند. این ویژگی می‌تواند به افراد مبتلا به کمردرد کمک کند تا فعالیت بدنی را با آسودگی بیشتری انجام دهند.
به گفته وارهام، شرکت‌کنندگان در بررسی‌های تکمیلی نیز گزارش کردند که حرکت در آب برایشان راحت‌تر است و بعضی از آن‌ها می‌توانستند فعالیت‌هایی را در استخر انجام دهند که انجامشان روی زمین دشوار بود.
فواید احتمالی شنا فقط به احساس راحتی هنگام حضور در آب محدود نمی‌شود. با تداوم یک برنامه مناسب، برخی افراد ممکن است در فعالیت‌های روزمره مانند برخاستن از صندلی، راه رفتن، خوابیدن یا انجام کارهای خانه نیز بهبود را تجربه کنند. البته میزان این اثرات در افراد مختلف متفاوت است.
شنا چه تأثیری بر سلامت روان افراد مبتلا به درد مزمن دارد؟
زندگی با درد مزمن می‌تواند با فشار روانی، اضطراب، افت خلق‌وخو و احساس درماندگی همراه باشد. به همین دلیل، فعالیت بدنی مناسب ممکن است علاوه بر کمک به عملکرد جسمی، برای سلامت روان نیز مفید باشد.
بر اساس اطلاعات مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، شنا و فعالیت‌های آبی می‌توانند به بهبود خلق‌وخو، کاهش احساس افسردگی و اضطراب و ارتقای کیفیت زندگی کمک کنند. این فواید لزوماً به معنای از بین رفتن مستقیم درد نیستند، اما ممکن است به مدیریت برخی مشکلاتی کمک کنند که در کنار درد مزمن بروز می‌کنند.
کمردرد مزمن یکی از علل مهم ناتوانی در سراسر جهان است؛ بنابراین، یافتن روش‌هایی برای حفظ تحرک و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا اهمیت زیادی دارد.
آیا شنا برای همه افراد مبتلا به کمردرد مناسب است؟
با وجود فواید احتمالی، شنا برای همه افراد ایمن نیست. افرادی که شنا کردن را بلد نیستند، دچار اسهال هستند یا برخی بیماری‌های زمینه‌ای دارند، ممکن است به دلایل ایمنی یا خطر عفونت به احتیاط بیشتری نیاز داشته باشند. در گزارش این پژوهش همچنین به افراد مبتلا به تشنج، بیماری‌های قلبی یا ریوی و افرادی که به دلیل سرطان تحت درمان فعال هستند، به‌عنوان گروه‌هایی اشاره شده است که باید درباره ایمنی استفاده از استخر با پزشک مشورت کنند.
وارهام توضیح داد که در مطالعه، فقط افرادی شرکت کردند که می‌توانستند به‌طور مستقل شنا کنند و بیماری‌ای نداشتند که شنا کردن را برایشان ناایمن کند. او توصیه کرد افراد دارای مشکلات پزشکی یا نگرانی‌های مرتبط با سلامت، پیش از شروع برنامه ورزشی آبی با پزشک خود مشورت کنند.
برای شروع شنا با کمردرد چه نکاتی را رعایت کنیم؟
در برنامه مورد بررسی، جلسات شنا معمولاً حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشید؛ با این حال، لازم نیست همه افراد از ابتدا با همین مدت‌زمان شروع کنند. شدت و مدت تمرین باید با توانایی بدنی، میزان درد و شرایط هر فرد متناسب باشد.
برنامه پژوهش با کمک درمانگر جسمی و به‌صورت تدریجی تنظیم شده بود. شرکت‌کنندگان از سطحی آغاز می‌کردند که برایشان راحت بود و سپس با افزایش اعتمادبه‌نفس، مسافت شنا یا شدت تمرین را به‌آرامی افزایش می‌دادند. بنابراین، به‌جای تعیین تعداد یکسانی از طول‌های استخر برای همه افراد، بهتر است برنامه‌ای متناسب با شرایط فرد طراحی شود.
افراد مبتلا به کمردرد مزمن می‌توانند با مشورت پزشک یا متخصص فیزیوتراپی، امکان استفاده از شنا یا تمرین‌های آبی را بررسی کنند. اگر هنگام ورزش درد به‌طور محسوس افزایش پیدا کرد یا علائم نگران‌کننده‌ای بروز کرد، ادامه تمرین باید متوقف و وضعیت با متخصص سلامت بررسی شود.
جمع‌بندی
نتایج یک مطالعه روی ۷۶ بزرگسال نشان می‌دهد که شنا همراه با آموزش مدیریت درد می‌تواند طی هشت هفته به کاهش کمردرد مزمن و بهبود عملکرد حرکتی کمک کند. با این حال، کاهش تدریجی فواید پس از پایان برنامه و محدود بودن شواهد موجود نشان می‌دهد که برای تأیید اثرات بلندمدت شنا به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.
شنا می‌تواند برای برخی افراد گزینه‌ای کم‌فشار و قابل‌تحمل برای حفظ فعالیت بدنی باشد، اما انتخاب آن باید با توجه به شرایط جسمی و ایمنی فرد انجام شود. برای مطالعه تازه‌ترین خبرهای سلامت و آشنایی با یافته‌های علمی، به آماج مراجعه کنید.
