پژوهشی جدید نشان میدهد سالمندانی که با سرعت طبیعی بیشتری راه میروند، نهتنها عملکرد شناختی بهتری دارند، بلکه از شاخصهای سلامت مغزی مطلوبتری نیز برخوردارند. یافتههای این مطالعه نشان میدهد کاهش سرعت راه رفتن میتواند یکی از نشانههای اولیه افت سلامت عصبی باشد و بررسی الگوی حرکت افراد، به ابزاری ساده برای ارزیابی وضعیت مغز در دوران سالمندی تبدیل شود.
به گزارش آماج، به نقل از مدیکال نیوز تودی، محققان معتقدند راه رفتن برخلاف تصور عمومی، فعالیتی کاملاً خودکار نیست، بلکه نیازمند هماهنگی پیچیده میان مغز، سیستم عصبی، عضلات، بینایی، تعادل و توانایی برنامهریزی حرکتی است. به همین دلیل، سرعت راه رفتن میتواند تصویری کلی از وضعیت سلامت بدن و مغز ارائه دهد.
ارتباط سرعت راه رفتن با سلامت شناختی
در این مطالعه، پژوهشگران گروهی از بزرگسالان در دهه ۸۰ زندگی را بررسی کردند و سرعت طبیعی پیادهروی آنها را با معیارهای سلامت مغز و عملکرد شناختی مقایسه کردند.
نتایج نشان داد سالمندانی که سرعت راه رفتن بیشتری داشتند، سلامت عمومی مغز بهتری از خود نشان دادند و احتمال ابتلا به زوال شناختی در آنها تقریباً ۵۰ درصد کمتر از افرادی بود که آهستهتر حرکت میکردند.
محققان توضیح میدهند که راه رفتن سریعتر ممکن است نشاندهنده عملکرد هماهنگتر چندین سیستم بدن، از جمله مغز، عضلات، سیستم قلبیعروقی و شبکه عصبی باشد. با افزایش سن، تغییرات جزئی در عملکرد این سیستمها ممکن است ابتدا در کاهش سرعت حرکت آشکار شود، پیش از آنکه مشکلات جدی حافظه یا تفکر نمایان شوند.
نقش فعالیت بدنی در محافظت از مغز سالمندان
پژوهشهای پیشین نیز نشان دادهاند که فعالیت بدنی منظم میتواند با تقویت انعطافپذیری عصبی، به حفظ سلامت مغز کمک کند. انعطافپذیری عصبی به توانایی مغز برای سازگاری، ایجاد ارتباطات جدید و تغییر در پاسخ به تجربه، یادگیری یا شرایط محیطی گفته میشود.
همچنین فعال نگه داشتن ذهن میتواند ذخیره شناختی را افزایش دهد؛ قابلیتی که به افراد کمک میکند در برابر تغییرات مرتبط با افزایش سن، تواناییهای فکری و حافظه خود را بهتر حفظ کنند.
تحرک، تغذیه و سبک زندگی سالم؛ عوامل مؤثر در پیری شناختی
«جو ورگیز»، نویسنده این مطالعه و استاد و رئیس بخش مغز و اعصاب در دانشکده پزشکی رنسانس نیویورک، گفت: «مطالعه ما نشان داد که در بزرگسالان ۸۰ سال و بالاتر با سرعت پیادهروی سریعتر در مقایسه با همسالان خود، خطر ابتلا به اختلال شناختی به نصف کاهش می یابد.»
وی در ادامه می افزاید: «به طرز شگفتآوری، آنها همچنین عملکرد شناختی بهتری را با وجود داشتن سطوح مشابه آسیبشناسی مغزی مرتبط با زوال عقل حفظ کردند، که نشان میدهد ممکن است مکانیسمهای انعطافپذیری داشته باشند که به حفظ عملکرد مغز کمک میکند. در حالی که مطالعه ما علت و معلول را مشخص نمیکند، اما نشان میدهد تحرک و سلامت مغز ارتباط نزدیکی با هم دارند.»
این پژوهش تأکید میکند که فعالیت بدنی منظم، بهویژه تمرینهای هوازی و قدرتی، میتواند نقش مهمی در حفظ توانایی حرکتی و سلامت مغز در سالمندی داشته باشد.
ورگیز گفت: «فعالیت بدنی منظم، به ویژه تمرینات هوازی و قدرتی، همراه با کنترل خوب عوامل خطر عروقی مانند فشار خون بالا و دیابت، میتواند از تحرک و سلامت مغز پشتیبانی کند.»
او افزود: «حفظ تعامل اجتماعی، خواب کافی و پیروی از یک رژیم غذایی سالم نیز میتواند به پیری شناختی سالم کمک کند.»
تحقیقات جدید نشان میدهد توجه به نشانههای سادهای مانند سرعت راه رفتن میتواند به شناخت زودهنگام تغییرات سلامت مغز کمک کند. بنابراین، حفظ تحرک و داشتن سبک زندگی فعال میتواند یکی از راهکارهای مهم برای سالمندی سالم باشد.
