به گزارش آماج، مجموعه ابراج البیت در شهر مکه عربستان سعودی، یکی از شاخص‌ترین پروژه‌های معماری و عمرانی منطقه است که در مجاورت مسجدالحرام قرار دارد. این مجموعه هفت‌برجی با برج مرکزی معروف به برج ساعت مکه، علاوه بر کاربری‌های اقامتی و تجاری، به یکی از نمادهای شناخته‌شده خط آسمان مکه تبدیل شده است.
ابراج البیت؛ مجموعه‌ای هفت‌برجی در قلب مکه
ابراج البیت (Abraj Al Bait) از هفت برج با ارتفاع‌های متفاوت تشکیل شده است. برج ساعت، سازه مرکزی این مجموعه است و شش برج دیگر آن را احاطه کرده‌اند. بخش قابل‌توجهی از این مجموعه به هتل‌ها، واحدهای اقامتی و فضاهای تجاری اختصاص دارد و به دلیل نزدیکی به مسجدالحرام، در خدمات‌رسانی به زائران نقش مهمی ایفا می‌کند.
ساخت این مجموعه در سال ۲۰۰۲ آغاز شد و بخش اصلی پروژه در سال ۲۰۱۲ به بهره‌برداری رسید. ابراج البیت در چارچوب طرح توسعه و نوسازی پیرامون مسجدالحرام ساخته شد و شرکت بن‌لادن از پیمانکاران اصلی آن بود. مساحت این مجموعه حدود یک‌ونیم میلیون مترمربع اعلام شده و هزینه ساخت آن در برخی گزارش‌ها حدود ۱۵ میلیارد دلار برآورد شده است.
مشخصات برج ساعت مکه
برج ساعت مکه، بلندترین برج مجموعه ابراج البیت، حدود ۶۰۱ متر ارتفاع دارد و دارای ۱۲۰ طبقه است. ساعت بزرگ این برج در ارتفاع تقریبی ۴۵۰ متری نصب شده و به دلیل ابعاد چشمگیر صفحات آن، از فاصله دور قابل مشاهده است.
هر یک از چهار صفحه ساعت قطری در حدود ۴۳ متر دارد. در طراحی این صفحات، نوشته‌های مذهبی اسلامی و نورپردازی گسترده به کار رفته است. میلیون‌ها چراغ LED برای روشنایی و نمایش جزئیات ساعت استفاده شده‌اند و این سازه در شب به یکی از شاخص‌ترین عناصر بصری شهر مکه تبدیل می‌شود.
عقربه دقیقه‌شمار ساعت حدود ۲۳ متر و عقربه ساعت‌شمار حدود ۱۸ متر طول دارند. ابعاد بزرگ این اجزا، ساعت برج را به یکی از نمونه‌های برجسته ساعت‌های عظیم نصب‌شده بر ساختمان‌ها تبدیل کرده است.
نورپردازی و امکانات نجومی
برج ساعت علاوه بر نمایش زمان، از سامانه‌های نورپردازی قدرتمندی برخوردار است که در مناسبت‌های خاص جلوه بصری ویژه‌ای ایجاد می‌کنند. نورهای سبز و سفید و سامانه‌های نوری نصب‌شده در بخش بالایی برج، از فاصله دور قابل مشاهده‌اند.
در بخش بالایی برج، سازه‌ای مناره‌مانند و هلالی بزرگ قرار گرفته است. همچنین در مجموعه برج ساعت، امکانات مرتبط با رصدهای نجومی وجود دارد که از جمله کاربردهای آن‌ها می‌توان به کمک به رؤیت ماه در آغاز ماه‌های قمری اشاره کرد.
هلال طلایی بالای برج ساعت
هلال نصب‌شده در بالای برج ساعت در سال ۲۰۱۱ توسط شرکت Premier Composite Technologies در دبی ساخته شد. در ساخت آن از ترکیبی از مواد کامپوزیتی، فایبرگلاس و پوشش تزئینی طلایی استفاده شده است. وزن این سازه حدود ۳۵ تن گزارش شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره پروژه، ساخت هلال حدود سه ماه زمان برد و هزینه آن نزدیک به ۹۰ میلیون درهم امارات اعلام شد. برای انتقال هلال به مکه، سازه به چند بخش تقسیم شد و عملیات نصب آن در فاصله ۲۰ ژوئن تا ۶ ژوئیه ۲۰۱۱ انجام گرفت.
حواشی تاریخی ساخت ابراج البیت
ساخت مجموعه ابراج البیت با بحث‌هایی درباره تغییر بافت تاریخی پیرامون مسجدالحرام همراه بود. در محل اجرای پروژه، قلعه‌ای تاریخی متعلق به دوره عثمانی قرار داشت که برای فراهم شدن فضای ساخت‌وساز تخریب شد. این اتفاق واکنش‌هایی را درباره حفاظت از میراث معماری و تاریخی مکه برانگیخت و موضوع توسعه شهری در مجاورت اماکن تاریخی و مذهبی را بار دیگر مطرح کرد.
ابراج البیت نمونه‌ای از ترکیب مقیاس بزرگ ساخت‌وساز مدرن با نیازهای اقامتی و خدماتی در یکی از مهم‌ترین شهرهای مذهبی جهان است. برج ساعت با ارتفاع، صفحات عظیم ساعت و هلال طلایی خود، جایگاهی برجسته در منظر شهری مکه دارد؛ در عین حال، ساخت این مجموعه همچنان از منظر حفظ میراث تاریخی و دگرگونی بافت قدیمی شهر قابل بررسی است.
برای خواندن مطالب بیشتر درباره معماری شاخص جهان، سازه‌های بلندمرتبه و پروژه‌های بزرگ عمرانی، به آماج مراجعه کنید.
