زندگی با دیابت تنها به مصرف دارو و اندازهگیری قند خون محدود نمیشود؛ این بیماری فشار روانی مداومی ایجاد میکند که میتواند بر احساسات، تصمیمگیریها و کیفیت زندگی افراد اثر بگذارد. به گزارش آماج، بررسیهای علمی نشان میدهد بار روانی ناشی از مدیریت روزانه دیابت، خود بهعنوان یک چالش بالینی مهم شناخته شده و نیازمند توجه جدی است.
افراد مبتلا به دیابت هر روز با مجموعهای از تصمیمها و مسئولیتها روبهرو هستند؛ از مصرف منظم داروها و پایش قند خون گرفته تا انتخاب مواد غذایی مناسب، فعالیت بدنی کافی و رعایت سبک زندگی سالم. در میان این موارد، تصمیمگیریهای مربوط به تغذیه یکی از دشوارترین بخشهای مراقبت روزانه از دیابت به شمار میرود.
فشار روانی ناشی از مدیریت دیابت
علاوه بر چالشهای رفتاری، دیابت بار شناختی قابلتوجهی نیز ایجاد میکند. عملکردهای اجرایی مغز، مانند برنامهریزی، تصمیمگیری و کنترل رفتار، نقش مهمی در مدیریت این بیماری دارند؛ اما دیابت در طول زمان میتواند بر برخی جنبههای شناختی نیز اثر بگذارد.
از سوی دیگر، عواملی مانند نگاههای منفی اجتماعی، کمبود حمایت اطرافیان و پیشرفت بیماری میتوانند وظایف روزمره فرد را دشوارتر کنند و احساس خستگی، نگرانی و درماندگی را افزایش دهند.
اضطراب و افسردگی در افراد مبتلا به دیابت
انجمن دیابت آمریکا تأکید میکند که مراقبت از سلامت روان باید از زمان تشخیص دیابت، بخشی از برنامه درمانی افراد باشد. دلیل این موضوع آن است که فشار روانی ناشی از دیابت یا «پریشانی دیابت» در درصد قابلتوجهی از بیماران دیده میشود و میتواند با افزایش سطح قند خون، کاهش پایبندی به مصرف دارو و کاهش رفتارهای سالم مانند تغذیه مناسب و ورزش ارتباط داشته باشد.
افسردگی نیز یکی دیگر از مشکلات مهم همراه با دیابت است. پژوهشها نشان میدهند احتمال تجربه افسردگی بالینی در افراد مبتلا به دیابت تقریباً دو برابر جمعیت عمومی است. این وضعیت میتواند خطر بیماریهای قلبیعروقی و پیامدهای جدی سلامت را افزایش دهد.
ضرورت توجه همزمان به جسم و روان
متخصصان معتقدند پزشکان میتوانند با گوش دادن همدلانه، پرسیدن پرسشهای باز، استفاده از روشهای درمان شناختی رفتاری و تعیین اهداف مشترک با بیمار، به کاهش فشار روانی دیابت کمک کنند.
با این حال، افراد مبتلا به دیابت نیز میتوانند اقداماتی برای کاهش این فشار انجام دهند؛ از برنامهریزی سادهتر برای وعدههای غذایی گرفته تا صحبت شفاف با خانواده و دوستان درباره نیازهای حمایتی خود.
نادیده گرفتن مشکلات روانی مرتبط با دیابت میتواند مستقیماً بر مصرف دارو، کنترل رژیم غذایی و پایش قند خون اثر منفی بگذارد؛ یعنی همان عواملی که پایه اصلی کنترل بیماری هستند. درمان دیابت بدون توجه به فشارهای احساسی ناشی از آن، تنها بخشی از مسئله را حل میکند.
توجه به سلامت روان در کنار مراقبتهای جسمی، میتواند مسیر مدیریت دیابت را هموارتر کند و به افراد کمک کند زندگی سالمتر و باکیفیتتری داشته باشند.
برای مطالعه مطالب بیشتر درباره سلامت جسم و روان، همراه آماج باشید.
