به گزارش آماج، پژوهشگران با ثبت تصاویری کم‌سابقه از اعماق اقیانوس، شواهدی تازه از رابطه میان بچه‌ماهی‌ها و یکی از بزرگ‌ترین عروس‌های دریایی جهان به دست آورده‌اند. در این تصاویر، حدود ۱۹ ماهی کوچک در میان بازوهای بلند عروس دریایی شبح‌وار غول‌پیکر شنا می‌کنند و گاهی زیر بدن آن پناه می‌گیرند؛ رفتاری که احتمالاً راهکاری برای فرار از شکارچیان است.
این مشاهده در آب‌های نزدیک سواحل آرژانتین انجام شده و نخستین مدرک تصویری از همراهی گروهی از ماهی‌های نابالغ گونه Centrolophus niger با عروس دریایی شبح‌وار غول‌پیکر، با نام علمی Stygiomedusa gigantea، در زیستگاه طبیعی آن به شمار می‌رود. دانشمندان بیش از ۵۰ سال به وجود چنین ارتباطی مشکوک بودند، اما تاکنون شواهد مستقیمی برای تأیید آن در اختیار نداشتند.
عروس دریایی غول‌پیکر؛ پناهگاهی متحرک در اقیانوس
عروس دریایی شبح‌وار غول‌پیکر از بزرگ‌ترین گونه‌های عروس دریایی در جهان است. قطر چتر بدن این جانور می‌تواند از یک متر فراتر برود و طول چهار بازوی بلند و نوارمانند آن گاهی به بیش از ۱۰ متر می‌رسد.
با وجود ابعاد چشمگیر، مشاهده این گونه بسیار نادر است. نخستین نمونه آن در سال ۱۸۹۹ شناسایی شد و از آن زمان تاکنون، کمتر از ۱۲۰ مورد مشاهده در سراسر جهان ثبت شده است.
در مأموریت تحقیقاتی مؤسسه اقیانوس‌شناسی اشمیت که از دسامبر ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶ ادامه داشت، پژوهشگران با استفاده از یک ربات زیردریایی بخش‌هایی از اعماق اقیانوس در نزدیکی آرژانتین را بررسی کردند. آن‌ها در عمق حدود ۲۵۰ متری، عروس دریایی شبح‌واری به طول تقریبی ۶ متر مشاهده کردند که نزدیک به ۱۹ ماهی کوچک خاکستری مایل به آبی در اطراف آن شنا می‌کردند.
چرا بچه‌ماهی‌ها به عروس دریایی پناه می‌برند؟
پژوهشگران احتمال می‌دهند ماهی‌های کوچک از بدن بزرگ و بازوهای بلند عروس دریایی به‌عنوان پناهگاهی متحرک استفاده می‌کنند. این ساختار می‌تواند مانعی در برابر شکارچیان باشد و به ماهی‌های نابالغ کمک کند تا در محیط پرخطر اعماق اقیانوس شانس بقای بیشتری داشته باشند.
بااین‌حال، نقش عروس دریایی در این رابطه هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است. در تصاویر ثبت‌شده، یکی از ماهی‌ها در حال گاززدن چیزی روی بازوی عروس دریایی دیده می‌شود. دانشمندان هنوز نمی‌دانند این ماهی دقیقاً چه چیزی می‌خورده است؛ احتمال دارد از بقایای غذا، انگل‌های روی بدن عروس دریایی یا حتی بافت خود آن تغذیه کرده باشد.
در برخی روابط مشابه میان ماهی‌ها و عروس‌های دریایی، ماهی‌ها با خوردن انگل‌ها به میزبان خود کمک می‌کنند و در مقابل، از غذا و پناهگاه بهره می‌برند. اما هنوز شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد عروس دریایی شبح‌وار غول‌پیکر نیز از حضور این ماهی‌ها سود می‌برد.
معمایی که از سال ۱۹۷۳ آغاز شد
احتمال وجود ارتباط میان ماهی‌های گونه Centrolophus niger و عروس دریایی شبح‌وار نخستین‌بار در سال ۱۹۷۳ مطرح شد. در آن زمان، پژوهشگران نمونه‌هایی از هر دو گونه را در تورهای ماهی‌گیری در اقیانوس اطلس شمالی پیدا کردند و این فرضیه را مطرح کردند که ممکن است این جانوران در طبیعت نیز در کنار یکدیگر زندگی کنند.
بااین‌حال، پیدا شدن دو گونه در یک تور ماهی‌گیری به‌تنهایی نمی‌توانست رابطه میان آن‌ها را ثابت کند. تصاویر تازه از سواحل پاتاگونیا اکنون نشان می‌دهند که گروهی از بچه‌ماهی‌ها واقعاً عروس دریایی شبح‌وار را در زیستگاه طبیعی آن همراهی می‌کنند.
پژوهشگران پیش‌تر بچه‌ماهی‌های همین گونه را در کنار عروس دریایی بشکه‌ای در دریای آدریاتیک نیز مشاهده کرده بودند. این یافته احتمال می‌دهد که ماهی‌های نابالغ، بسته به زیستگاه خود، از گونه‌های متفاوت عروس دریایی برای پناه گرفتن استفاده کنند.
آیا این رابطه نوعی همکاری دوطرفه است؟
اگرچه تصاویر جدید شواهد مهمی از همراهی این دو گونه ارائه می‌کنند، پرسش‌های زیادی همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند. دانشمندان هنوز نمی‌دانند که این ارتباط صرفاً راهی برای محافظت از ماهی‌های کوچک است یا تغذیه و نوعی همکاری متقابل نیز در آن نقش دارد.
نتایج این پژوهش در مجله علمی Ecology منتشر شده است. بررسی‌های بیشتر می‌تواند به روشن شدن یکی از روابط کمتر شناخته‌شده میان موجودات اعماق اقیانوس کمک کند؛ رابطه‌ای که احتمالاً بیش از پنج دهه برای کشف و اثبات آن زمان لازم بوده است.
برای دنبال کردن تازه‌ترین یافته‌های علمی و شگفتی‌های دنیای حیات‌وحش، گزارش‌های آماج را دنبال کنید.
