نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد سالمندانی که بهطور منظم در فعالیتهای فرهنگی مانند رفتن به سینما، موزه، تئاتر و کنسرت شرکت میکنند، از نظر عملکرد فیزیولوژیکی بدن، بهطور میانگین حدود سه سال جوانتر از همسالان خود هستند. با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه تنها وجود یک ارتباط را نشان میدهد و هنوز نمیتوان نتیجه گرفت که فعالیتهای فرهنگی مستقیماً روند پیری را کند میکنند.
به گزارش آماج، به نقل از BMJ Group، نتایج این مطالعه که در Journal of Epidemiology and Community Health منتشر شده، نشان میدهد مشارکت در فعالیتهای فرهنگی میتواند یکی از عوامل مؤثر در سالمندی سالم باشد و در کنار فعالیت بدنی، به حفظ عملکرد بهتر بدن در سنین بالاتر کمک کند.
سن فیزیولوژیکی با سن تقویمی تفاوت دارد
پژوهشگران توضیح میدهند که سن تقویمی تنها تعداد سالهای سپریشده از زندگی را نشان میدهد، اما سن فیزیولوژیکی بیانگر میزان سلامت و عملکرد واقعی اندامهای بدن است. به همین دلیل ممکن است دو فرد همسن، از نظر وضعیت جسمانی تفاوت قابل توجهی با یکدیگر داشته باشند.
مطالعات پیشین نیز نشان داده بودند که حضور در فعالیتهای فرهنگی با سلامت جسمی، سلامت روان و افزایش کیفیت زندگی در سالمندان ارتباط دارد، اما تاکنون تأثیر آن بر روند پیری فیزیولوژیکی کمتر مورد بررسی قرار گرفته بود.
این پژوهش چگونه انجام شد؟
محققان مؤسسه علوم توکیو در ژاپن دادههای یک هزار و ۸۹۹ نفر از شرکتکنندگان در «مطالعه طولی سالمندی انگلستان» را بررسی کردند. تمامی افراد مورد مطالعه ۵۰ سال یا بیشتر سن داشتند و اطلاعات آنها در چند مرحله بین سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ جمعآوری شده بود.
برای محاسبه سن فیزیولوژیکی، ۱۰ شاخص سلامت از جمله فشار خون، عملکرد ریه، غلظت هموگلوبین، کلسترول LDL، شاخص توده بدنی (BMI)، قدرت عضلات دست و سرعت راه رفتن اندازهگیری شد و از مجموع آنها شاخصی برای سن فیزیولوژیکی افراد به دست آمد.
همچنین از شرکتکنندگان درباره میزان حضورشان در سینما، موزه یا گالریهای هنری، تئاتر، کنسرت و اپرا سؤال شد و بر اساس میزان مشارکت، امتیاز فعالیت فرهنگی برای هر فرد محاسبه شد.
فعالیت فرهنگی بیشتر، بدن جوانتر
نتایج نشان داد افرادی که دستکم هر چند ماه یکبار در فعالیتهای فرهنگی شرکت میکردند، بهطور متوسط سن فیزیولوژیکی ۶۶.۹ سال داشتند، در حالی که این شاخص در افرادی با مشارکت کمتر ۶۹.۹ سال بود؛ یعنی حدود سه سال اختلاف.
پژوهشگران پس از در نظر گرفتن عواملی مانند درآمد، وضعیت اشتغال و بیماریهای مزمن نیز دریافتند که با هر یک واحد افزایش در امتیاز فعالیت فرهنگی، سن فیزیولوژیکی بهطور متوسط حدود ۳۱ روز کاهش پیدا میکند.
چرا فعالیتهای فرهنگی ممکن است بر سلامت اثر بگذارند؟
به اعتقاد محققان، حضور در فعالیتهای فرهنگی میتواند از چند مسیر به حفظ سلامت کمک کند؛ از جمله تقویت روابط اجتماعی، بهبود سلامت روان، کاهش احساس تنهایی و تشویق افراد به داشتن سبک زندگی سالمتر.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه از نوع مشاهدهای بوده و نمیتواند رابطه علت و معلولی را اثبات کند. به عبارت دیگر، ممکن است افرادی که از سلامت بیشتری برخوردارند، اساساً توانایی و انگیزه بیشتری برای حضور در فعالیتهای فرهنگی داشته باشند.
فعالیت فرهنگی؛ یک راهکار بالقوه برای سالمندی سالم
محققان معتقدند مشارکت در فعالیتهای فرهنگی رفتاری قابل تغییر است و در صورت فراهم شدن دسترسی آسانتر و مقرونبهصرفهتر به رویدادهای فرهنگی، میتواند به یکی از راهکارهای سلامت عمومی برای ارتقای کیفیت سالمندی تبدیل شود.
آنها همچنین اشاره میکنند که اثر مشاهدهشده در این مطالعه از نظر میزان تأثیر، قابل مقایسه با فواید فعالیت بدنی منظم است، هرچند برای اثبات این موضوع به پژوهشهای بیشتری نیاز خواهد بود.
نکته مهم: این مطالعه تنها وجود یک ارتباط آماری را نشان میدهد و ثابت نمیکند که رفتن به سینما، موزه یا تئاتر بهطور مستقیم روند پیری بدن را کاهش میدهد.
اگر به تازهترین پژوهشهای حوزه سلامت، سبک زندگی و سالمندی علاقهمند هستید، اخبار و گزارشهای علمی را در آماج دنبال کنید.
