به گزارش آماج، با افزایش نگرانی‌ها درباره احتمال قطع کابل‌های زیردریایی اینترنت، این پرسش مطرح شده است که آیا شبکه‌های ماهواره‌ای مانند استارلینک می‌توانند در زمان اختلال، دسترسی به اینترنت را حفظ کنند؟ پاسخ این است که ارتباطات ماهواره‌ای می‌توانند مسیری پشتیبان برای ارتباطات ضروری فراهم کنند، اما در شرایط کنونی جایگزین کاملی برای ظرفیت گسترده کابل‌های زیردریایی نیستند.
چرا کابل‌های زیردریایی برای اینترنت حیاتی هستند؟
کابل‌های فیبر نوری زیردریایی ستون فقرات ارتباطات بین‌المللی اینترنت به شمار می‌روند. این کابل‌ها حجم عظیمی از داده‌ها را با ظرفیت بالا و هزینه نسبتاً پایین منتقل می‌کنند. بر اساس آمار ارائه‌شده در گزارش منبع، مجموع طول کابل‌های زیردریایی جهان به حدود ۱.۷ میلیون کیلومتر می‌رسد و سالانه تا ۲۰۰ مورد قطع کابل گزارش می‌شود.
در مقابل، شبکه‌های ماهواره‌ای می‌توانند مسیر ارتباطی جایگزینی فراهم کنند و در صورت آسیب‌دیدن زیرساخت‌های زمینی یا دریایی، بخشی از ارتباطات را حفظ کنند؛ اما ظرفیت آن‌ها در مقایسه با مجموع تقاضای جهانی اینترنت محدودتر است.
اختلاف ظرفیت کابل‌های زیردریایی و استارلینک چقدر است؟
برای درک تفاوت ظرفیت این دو فناوری، می‌توان یک مثال فرضی را بررسی کرد. اگر یک مسیر کابل زیردریایی ظرفیت قابل‌استفاده‌ای معادل ۲۰ ترابیت‌برثانیه داشته باشد و یک اتصال ماهواره‌ای بتواند یک گیگابیت‌برثانیه داده منتقل کند، اختلاف ظرفیت این دو به ۲۰ هزار برابر می‌رسد.
- ظرفیت فرضی کابل زیردریایی: ۲۰ ترابیت‌برثانیه، معادل ۲۰ هزار گیگابیت‌برثانیه.
- ظرفیت فرضی اتصال ماهواره‌ای: یک گیگابیت‌برثانیه.
- نسبت ظرفیت: ۲۰ هزار به یک.
- سهم اتصال ماهواره‌ای از ظرفیت کابل: حدود ۰.۰۰۵ درصد.
بر اساس این مثال، برای تأمین ظرفیت یک مسیر ۲۰ ترابیت‌برثانیه‌ای، به ۲۰ هزار اتصال یک گیگابیت‌برثانیه‌ای نیاز خواهد بود؛ آن هم با این فرض که همه اتصالات به‌طور هم‌زمان از حداکثر ظرفیت خود استفاده کنند.
این محاسبه صرفاً نمونه‌ای ریاضی است و ظرفیت واقعی استارلینک یا سرویس اتصال مستقیم ماهواره به تلفن همراه را نشان نمی‌دهد. ظرفیت عملی شبکه‌های ماهواره‌ای به عواملی مانند طیف فرکانسی، طراحی ماهواره‌ها، ایستگاه‌های زمینی، پوشش جغرافیایی و تعداد کاربران وابسته است.
قطع کابل زیردریایی چه تأثیری بر اینترنت دارد؟
قطع یک کابل لزوماً به معنای از دسترس خارج شدن اینترنت یک کشور نیست. در بسیاری از موارد، اپراتورها می‌توانند ترافیک را از مسیرهای کابلی دیگر عبور دهند؛ البته به شرط آنکه مسیرهای جایگزین ظرفیت کافی داشته باشند.
مشکلات جدی‌تر زمانی ایجاد می‌شوند که چند کابل به‌طور هم‌زمان قطع شوند، یک کشور به تعداد محدودی مسیر بین‌المللی وابسته باشد یا مسیرهای باقی‌مانده با افزایش شدید ترافیک روبه‌رو شوند.
در چنین شرایطی، ارتباطات ماهواره‌ای می‌توانند به حفظ بخشی از خدمات ضروری کمک کنند تا کابل‌های آسیب‌دیده شناسایی و تعمیر شوند. زمان تعمیر به نوع آسیب، شرایط آب‌وهوایی، دسترسی به کشتی‌های تخصصی و وضعیت عملیاتی بستگی دارد و ممکن است از چند روز تا چند هفته طول بکشد.
با این حال، دسترسی به سیگنال ماهواره‌ای به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که همه وب‌سایت‌ها، خدمات ابری و سامانه‌های پرداخت در دسترس باشند. اتصال کاربران به شبکه ماهواره‌ای و ارتباط آن شبکه با زیرساخت گسترده‌تر اینترنت نیز باید برقرار باشد.
استارلینک در زمان قطعی اینترنت چه کاربردی دارد؟
شبکه‌های ماهواره‌ای مانند استارلینک می‌توانند در موقعیت‌هایی که زیرساخت‌های ارتباطی زمینی آسیب دیده‌اند یا مسیرهای بین‌المللی با اختلال روبه‌رو شده‌اند، نقش پشتیبان داشته باشند. مهم‌ترین کاربردهای آن‌ها عبارت‌اند از:
- فراهم کردن ارتباطات اضطراری و دسترسی محدود به داده‌ها.
- کمک به نیروهای امدادی در مناطق آسیب‌دیده از بلایای طبیعی.
- تأمین اینترنت برای مناطق دورافتاده، جزایر، کشتی‌ها و هواپیماها.
- حفظ بخشی از فعالیت‌های ضروری کسب‌وکارها و سازمان‌ها.
- ایجاد مسیر ارتباطی جایگزین برای برخی کاربران و تأسیسات حیاتی در زمان اختلال کابل‌ها.
در مقابل، جایگزینی کامل ظرفیت چندین کابل زیردریایی، پشتیبانی از حجم عظیم انتقال داده‌های مراکز داده و تأمین اینترنت پرظرفیت برای جمعیت یک کشور، با محدودیت‌های جدی روبه‌رو است.
تفاوت ماهواره‌های مدار پایین زمین با اینترنت کابلی
ماهواره‌های مدار پایین زمین یا LEO، از جمله ماهواره‌های استارلینک، معمولاً در مقایسه با ماهواره‌های زمین‌آهنگ سنتی تأخیر ارتباطی کمتری دارند. با وجود این، شبکه‌های ماهواره‌ای همچنان با محدودیت‌هایی مانند پهنای باند اشتراکی، دسترسی به طیف فرکانسی، ظرفیت ایستگاه‌های زمینی و ازدحام شبکه مواجه‌اند.
فناوری اتصال مستقیم ماهواره به تلفن همراه یا Direct-to-Cell نیز به معنای فراهم شدن اینترنت پرسرعت مشابه فیبر نوری برای همه کاربران نیست. قابلیت‌های این سرویس به تجهیزات، طیف فرکانسی، نوع ماهواره و خدمات پشتیبانی‌شده بستگی دارد و ممکن است بر پیام‌رسانی یا مجموعه محدودی از خدمات داده متمرکز باشد.
برنامه استارلینک برای گسترش شبکه موبایل در آمریکا
در بخش دیگری از گزارش منبع، به مذاکرات اسپیس‌ایکس با اپراتورهای زیرساخت دکل‌های مخابراتی، از جمله شرکت کرون کسل، برای دسترسی به دست‌کم ۸۰ هزار سایت مخابراتی در ایالات متحده اشاره شده است. طبق این گزارش، توافق‌های احتمالی می‌توانند ارزشی در حد میلیاردها دلار داشته باشند.
در صورت اجرای چنین برنامه‌ای، استارلینک موبایل می‌تواند پوشش خدمات خود را گسترش دهد و در بازار ارتباطات همراه آمریکا نقش پررنگ‌تری پیدا کند. گزارش همچنین به توافقی برای خرید طیف فرکانسی در باند ۸۰۰ مگاهرتز اشاره می‌کند که اجرای آن به تأیید نهادهای تنظیم‌گر وابسته است.
طیف فرکانسی با باند پایین می‌تواند برای توسعه پوشش موبایل مفید باشد؛ زیرا سیگنال آن در شرایط مناسب مسافت بیشتری را طی می‌کند و نفوذ بهتری به داخل ساختمان‌ها دارد. با این حال، توسعه خدمات موبایل ماهواره‌ای به‌خودی‌خود به معنای توانایی جایگزینی کابل‌های زیردریایی نیست؛ این دو فناوری برای نیازها و بخش‌های متفاوتی از شبکه ارتباطی به کار می‌روند.
چگونه می‌توان تاب‌آوری اینترنت را افزایش داد؟
کاهش وابستگی به یک مسیر ارتباطی، یکی از راهکارهای مهم برای جلوگیری از تبدیل خرابی یک کابل به بحران گسترده اینترنتی است. کشورها و اپراتورها می‌توانند با متنوع‌سازی مسیرهای ورود کابل‌های زیردریایی، توسعه شبکه‌های فیبر نوری زمینی، افزایش ظرفیت مسیرهای پشتیبان و استفاده از ارتباطات ماهواره‌ای برای خدمات ضروری، تاب‌آوری شبکه را بهبود دهند.
در مجموع، استارلینک می‌تواند هنگام قطع کابل‌های زیردریایی نقش مهمی در حفظ ارتباطات اضطراری و پشتیبانی از برخی کاربران ایفا کند؛ اما ظرفیت و ساختار شبکه‌های ماهواره‌ای اجازه نمی‌دهد آن‌ها را جایگزینی کامل برای زیرساخت عظیم فیبر نوری جهان بدانیم. راهکار مؤثرتر، ترکیب مسیرهای کابلی متنوع با شبکه‌های زمینی و ماهواره‌ای پشتیبان است.
برای دنبال کردن تازه‌ترین خبرها و تحلیل‌های فناوری و اقتصاد دیجیتال، به آماج مراجعه کنید.
