به نقل از آماج، بررسی تازه استخوان لگن انسان فلورسی نشان میدهد این انسانتبار کوچکجثه احتمالاً هنگام راه رفتن روی دو پا، شباهت بیشتری به انسان امروزی و دیگر اعضای جنس انسان داشته است؛ هرچند ساختار بدن او احتمالاً برای دویدن سریع یا پیمودن مسافتهای طولانی مناسب نبوده است.
انسان فلورسی که به دلیل جثه بسیار کوچک خود با لقب «هابیت» شناخته میشود، یکی از مرموزترین گونههای منقرضشده در تاریخ تکامل انسان است. بقایای این گونه نخستینبار در سال ۲۰۰۳ در غار لئونگ بوا در جزیره فلورس اندونزی کشف شد و از آن زمان، منشأ و شیوه زندگی آن همچنان موضوع بحث میان دانشمندان بوده است.
لگن هابیت چه چیزی درباره نحوه راه رفتن او میگوید؟
پژوهشگران در مطالعه جدید، استخوان لگن نمونه مشهور LB 1 را بررسی کردند. این اسکلت متعلق به یک زن بالغ از گونه انسان فلورسی است که احتمال میرود حدود ۱۰۰ هزار تا ۶۰ هزار سال پیش زندگی کرده باشد.
هدف پژوهشگران این بود که مشخص کنند ساختار لگن انسان فلورسی بیشتر به انسانهای دوره پلیستوسن شباهت دارد یا به انسانتباران قدیمیتری مانند «لوسی» از گونه Australopithecus afarensis.
نتایج نشان داد شکل لگن هابیت شباهت بیشتری به برخی گونههای انسانی دوره پلیستوسن، بهویژه انسان راستقامت، دارد. این یافته میتواند نشان دهد که انسان فلورسی هنگام حرکت روی دو پا، الگوی راه رفتنی نسبتاً نزدیک به اعضای جنس انسان داشته است.
البته این نتیجه به معنای آن نیست که هابیتها دقیقاً مانند انسان امروزی راه میرفتند. ساختار بدن آنها همچنان تفاوتهای قابلتوجهی با انسان مدرن داشته است.
هابیتها احتمالاً دوندههای خوبی نبودند
اگرچه ساختار لگن انسان فلورسی از نظر کلی انسانمانند به نظر میرسد، اما برخی ویژگیهای اسکلتی نشان میدهند که این گونه احتمالاً برای دویدن سریع یا پیمودن مسافتهای طولانی سازگاری چندانی نداشته است.
کریستی لوتون، انسانشناس زیستی از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، معتقد است اگر تنها لگن را بررسی کنیم، انسان فلورسی در مجموع بسیار انسانمانند به نظر میرسد؛ با این حال، احتمالاً دونده سریعی نبوده و برای طی کردن مسیرهای طولانی نیز سازگاری چندانی نداشته است.
پژوهشگران همچنین احتمال میدهند هابیتها بخشی از فعالیتهای خود را روی درختان انجام میدادند؛ موضوعی که میتواند با برخی ویژگیهای دیگر اسکلت آنها ارتباط داشته باشد.
چرا منشأ انسان فلورسی هنوز مشخص نیست؟
یکی از مهمترین رازهای مربوط به هابیتها، منشأ تکاملی آنهاست. اسکلت این انسانتبار مجموعهای از ویژگیهای قدیمی و انسانمانند را در کنار یکدیگر نشان میدهد و همین مسئله تعیین جایگاه آن را در شجره تکاملی انسان دشوار کرده است.
برای نمونه، استخوانهای دست انسان فلورسی در برخی ویژگیها شباهت بیشتری به استرالوپیتکوسها دارند، در حالی که شانهها، بازوها و بر اساس یافته جدید، لگن آنها ویژگیهای انسانمانندتری نشان میدهد.
همین ترکیب غیرمعمول باعث شده دانشمندان هنوز نتوانند با اطمینان مشخص کنند هابیتها دقیقاً از کدام شاخه تکاملی انسان به وجود آمدهاند.
دو فرضیه درباره اجداد هابیتها
در حال حاضر دو فرضیه اصلی درباره منشأ انسان فلورسی مطرح است.
فرضیه نخست؛ تکامل از انسان راستقامت
بر اساس یکی از فرضیهها، اجداد انسان فلورسی از جمعیتهایی از انسان راستقامت بودند که در گذشته به جزیره فلورس رسیدند. این جمعیتها ممکن است در طول نسلهای بسیار و تحت تأثیر شرایط محیطی و محدودیت منابع در یک جزیره، بهتدریج جثه کوچکتری پیدا کرده باشند.
فرضیه دوم؛ تبار از یک گونه قدیمیتر
فرضیه دیگر این است که هابیتها مستقیماً از انسان راستقامت به وجود نیامدهاند، بلکه از نسل گونهای قدیمیتر و کوچکجثه از جنس انسان هستند که هنوز فسیل آن بهطور قطعی شناسایی نشده است.
بررسی استخوان لگن بهتنهایی نمیتواند یکی از این دو فرضیه را اثبات کند. به همین دلیل، دانشمندان همچنان به دنبال شواهد دیگری برای حل معمای منشأ انسان فلورسی هستند.
آیا DNA میتواند راز هابیتها را حل کند؟
پژوهشگران امیدوارند در آینده بررسی پروتئینهای باستانی یا شواهد ژنتیکی، اطلاعات بیشتری درباره خاستگاه این انسانتبار کوچکجثه فراهم کند. چنین دادههایی میتوانند به مشخص شدن ارتباط هابیتها با سایر گونههای انسانی کمک کنند.
یافته جدید درباره لگن، تصویر پیچیده اما جذابتری از انسان فلورسی ارائه میدهد: موجودی کوچکجثه که احتمالاً روی دو پا و تا حدی شبیه انسان راه میرفته، اما از نظر توانایی دویدن و پیمودن مسافتهای طولانی با انسان امروزی تفاوت داشته است.
تا زمان کشف شواهد جدید، انسان فلورسی همچنان یکی از اسرارآمیزترین اعضای خانواده تکاملی انسان باقی خواهد ماند.
برای مطالعه تازهترین مطالب علمی و یافتههای جدید درباره تاریخ تکامل انسان، به آماج مراجعه کنید.
