به نقل از آماج نام ویلهلم میباخ امروزه بیشتر با محصولات فوقلوکس مرسدس بنز گره خورده است، اما ریشه فعالیتهای او به یکی از مهمترین اختراعات تاریخ صنعت خودرو و موتورسیکلت بازمیگردد. میباخ در سال ۱۸۸۵ در ساخت وسیلهای مشارکت داشت که امروز از آن بهعنوان نخستین موتورسیکلت بنزینی جهان یاد میشود.
این وسیله که در ابتدا «رایتواگن» (Reitwagen) به معنای «کالسکه سوارشدنی» نام داشت، حاصل همکاری ویلهلم میباخ و گوتلیب دایملر بود؛ همکاریای که بعدها تأثیر عمیقی بر صنعت وسایل نقلیه موتوری گذاشت.
مسیر زندگی میباخ از شهر هایلبورن آلمان آغاز شد؛ جایی که او در سال ۱۸۴۶ متولد شد. وی پیش از رسیدن به دهمین سال زندگی خود، هر دو والدینش را از دست داد و در نهایت به یتیمخانه سپرده شد. میباخ در آنجا کار در یک کارگاه ماشینآلات محلی را آغاز کرد و همین مسیر باعث شد با گوتلیب دایملر آشنا شود؛ مهندسی که برای بازرسی کارگاه به آنجا آمده بود.
با وجود اختلاف سنی ۱۲ ساله، میباخ و دایملر همکاری طولانیمدتی را آغاز کردند که تا زمان مرگ دایملر در سال ۱۹۰۰ ادامه یافت.
پیشرانه تکسیلندر؛ آغاز یک تحول تاریخی
یکی از پروژههای مهم این دو مهندس، توسعه موتوری بود که به دلیل ظاهر بلند و باریکش به «ساعت پدربزرگی» شهرت پیدا کرد. این پیشرانه تکسیلندر و ایستاده، در اواسط دهه ۱۸۸۰ توسعه یافت و از نظر دور موتور و توان، پیشرفت قابلتوجهی نسبت به نمونههای پیشین محسوب میشد.
در سال ۱۸۸۵، این موتور روی یک قاب چوبی شبیه دوچرخه نصب شد و وسیلهای شکل گرفت که امروزه آن را نخستین موتورسیکلت جهان میدانیم. رایتواگن برای حفظ تعادل به چرخهای کوچک کمکی در طرفین نیز مجهز بود؛ چرخهایی که عملکردی مشابه چرخهای آموزشی دوچرخههای امروزی داشتند.
این موتورسیکلت به یک پیشرانه ۲۶۴ سیسی مجهز بود که تنها حدود نیم اسب بخار قدرت تولید میکرد، اما میتوانست به سرعت تقریبی ۱۲ کیلومتر بر ساعت برسد. اهمیت این وسیله فقط به عنوان نخستین موتورسیکلت تاریخ محدود نمیشود؛ مرسدس از آن بهعنوان «نخستین وسیله نقلیه جادهای کاربردی با موتور درونسوز» نیز یاد میکند.
همکاری میباخ و دایملر؛ چه کسی واقعاً مخترع بود؟
تعیین دقیق سهم ویلهلم میباخ و گوتلیب دایملر در اختراعات مشترکشان چندان ساده نیست. به نظر میرسد میباخ بیشتر مسئولیت اجرای بخشهای مهندسی و فنی را بر عهده داشت، درحالیکه دایملر نقش ایدهپرداز را ایفا میکرد و بسیاری از اختراعات نیز به نام او ثبت شدند.
یکی از نمونههای بحثبرانگیز، نخستین موتور دو سیلندر V شکل است؛ پیشرانهای که بعدها در شکلگیری تاریخ موتورهای V توئین، از جمله موتورهای مورد استفاده هارلیدیویدسون، اهمیت پیدا کرد. مرسدس این اختراع را به دایملر نسبت میدهد و اشاره میکند که او در سال ۱۸۸۹ حق اختراع آن را ثبت کرده است؛ بااینحال، برخی منابع هر دو مهندس را در توسعه آن سهیم میدانند و حتی طراحی موتور را به میباخ نسبت میدهند.
از رایتواگن تا نخستین خودروی چهارچرخ اختصاصی
گام بعدی این همکاری، توسعه «اشتالرادواگن» (Stahlradwagen) یا «درشکه چرخ فولادی» بود. میباخ و دایملر پیشتر موتور خود را روی یک درشکه بدون اسب آزمایش کرده بودند، اما نتایج این آزمایشها آنقدر امیدوارکننده بود که تصمیم گرفتند شاسی اختصاصی برای حمل موتور طراحی کنند.
درباره طراح اصلی این وسیله نیز اختلافنظر وجود دارد؛ برخی منابع میباخ و برخی دیگر هر دو مهندس را طراح آن معرفی میکنند. بااینحال، اشتالرادواگن از این نظر اهمیت تاریخی دارد که بهعنوان نخستین خودروی چهارچرخ با شاسی کاملاً اختصاصی شناخته میشود و برخلاف نمونههای قبلی، موتور روی یک درشکه از پیش ساختهشده نصب نشده بود.
میباخ و شکلگیری مرسدس مدرن
فعالیتهای مهندسی ویلهلم میباخ در شرکت دایملر-موتورن-گزلشافت (DMG) نیز ادامه پیدا کرد. او در این دوران رادیاتور لانهزنبوری را توسعه داد و طبق روایت مرسدس، در ساخت یکی از نخستین خودروهای مدرن جهان نیز نقش مهمی داشت.
در سال ۱۹۰۰، خودروی ۳۵ اسببخاری مرسدس به درخواست امیل جلینک، نماینده DMG در ریویرای فرانسه، ساخته شد. جلینک بر این باور بود که خودروهای سریعتر و بهتر میتوانند زمینهساز موفقیت تجاری بیشتری شوند و میباخ خودرویی متناسب با خواستههای او طراحی کرد.
جلینک بعدها نام دخترش، «مرسدس»، را روی این خودرو گذاشت؛ نامی که در ادامه به یکی از مشهورترین برندهای صنعت خودروسازی جهان تبدیل شد. به همین دلیل، ویلهلم میباخ را میتوان یکی از چهرههای تأثیرگذار در شکلگیری تاریخ مرسدس نیز دانست.
برای دریافت آخرین اخبار به آماج مراجعه کنید.
