موجهای گرما در سالهای اخیر به دلیل تغییرات اقلیمی طولانیتر، شدیدتر و پرتکرارتر شدهاند. گرمای شدید و رطوبت بالا میتواند سلامت همه افراد را تهدید کند، اما نوزادان، کودکان، زنان باردار و سالمندان بیش از دیگران در معرض خطر گرمازدگی و کمآبی بدن قرار دارند.
به گزارش آماج، به نقل از یونیسف (UNICEF)، رعایت چند توصیه ساده میتواند خطر گرمازدگی و عوارض ناشی از گرمای شدید را به میزان قابل توجهی کاهش دهد و از سلامت اعضای خانواده محافظت کند.
موج گرما چیست و چرا خطرناک است؟
موج گرما زمانی رخ میدهد که دمای هوا برای چند روز متوالی بهطور غیرعادی بالا باشد. رطوبت زیاد نیز باعث میشود بدن گرما را شدیدتر احساس کند و توانایی خنک شدن آن کاهش یابد.
کارشناسان میگویند تغییرات اقلیمی ناشی از انتشار گازهای گلخانهای، یکی از عوامل افزایش شدت و تداوم موجهای گرما در سراسر جهان است.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
گرمای شدید برای همه افراد خطرناک است، اما گروههای زیر آسیبپذیری بیشتری دارند:
- نوزادان و کودکان
- زنان باردار
- سالمندان
- افراد مبتلا به بیماریهای مزمن
بدن کودکان نسبت به بزرگسالان توانایی کمتری در تنظیم دمای بدن دارد و کمآبی در آنها میتواند بهسرعت به وضعیت خطرناک تبدیل شود. همچنین گرمای شدید در دوران بارداری خطر زایمان زودرس، کاهش وزن نوزاد هنگام تولد و برخی عوارض بارداری را افزایش میدهد.
پیش از شروع موج گرما آماده باشید
- پیشبینی وضعیت هوا و میزان دما را بهطور منظم بررسی کنید.
- در منزل یک بسته کمکهای اولیه شامل محلول خوراکی جبران کمآبی (ORS)، دماسنج، بطری آب، حوله مرطوب، پنکه دستی یا مهپاش و شمارههای تماس مراکز درمانی آماده داشته باشید.
- مسیر دسترسی به نزدیکترین مرکز درمانی یا خدمات اورژانس را از قبل مشخص کنید.
خانه را خنک نگه دارید
- در گرمترین ساعات روز پردهها را بکشید تا نور مستقیم خورشید وارد خانه نشود.
- در صورت خنکتر بودن هوا، شبها پنجرهها را باز کنید.
- از پنکه یا سیستمهای سرمایشی در صورت دسترسی استفاده کنید.
در ساعات اوج گرما از خانه خارج نشوید
تا حد امکان فعالیتهای بیرون از منزل را به ساعات ابتدایی صبح یا پس از غروب آفتاب موکول کنید.
اگر ناچار به خروج از منزل هستید:
- در سایه حرکت کنید.
- از کلاه، چتر و کرم ضدآفتاب استفاده کنید.
- لباسهای روشن، نخی و گشاد بپوشید.
بدن را خنک و هیدراته نگه دارید
- پیش از احساس تشنگی، بهطور منظم آب بنوشید.
- همیشه یک بطری آب همراه داشته باشید.
- قرار دادن حوله یا پارچه مرطوب روی گردن میتواند به کاهش دمای بدن کمک کند.
- از پوشیدن لباسهای ضخیم و تنگ خودداری کنید.
توصیههای ویژه برای کودکان و نوزادان
والدین باید بهطور مرتب وضعیت کودک را بررسی کنند. تشنگی، تعریق شدید، داغ بودن بدن، استفراغ، خشکی دهان، سردرد، بیحالی یا خوابآلودگی میتواند از نشانههای اولیه گرمازدگی باشد.
- نوزادان زیر شش ماه را فقط با شیر مادر تغذیه کنید و مادران شیرده نیز مایعات کافی بنوشند.
- کودکان بالای شش ماه باید در طول روز بهطور منظم آب بنوشند.
- به کودکان لباسهای سبک و نخی بپوشانید.
- در صورت تب بالا، گیجی، تنفس سریع یا کاهش سطح هوشیاری، کودک را فوراً به مرکز درمانی منتقل کنید.
از انجام این کارها خودداری کنید
- هرگز کودک یا نوزاد را حتی برای چند دقیقه داخل خودرو یا فضای بسته و بدون تهویه رها نکنید.
- بدون مشورت پزشک، برای کاهش گرمای بدن نوزاد دارو مصرف نکنید.
- اجازه ندهید کودکان در ساعات گرم روز برای مدت طولانی در فضای باز بازی یا ورزش کنند. هنگام فعالیت، هر ۳۰ دقیقه به آنها استراحت و آب بدهید.
توصیههای مهم برای زنان باردار
- مراجعات پزشکی و کارهای خارج از منزل را به ساعات خنکتر روز موکول کنید.
- در صورت امکان در قسمتهای خنکتر خانه استراحت و خواب داشته باشید.
- از فعالیت بدنی سنگین در هوای بسیار گرم، بهویژه زمانی که دمای هوا از ۴۰ درجه سانتیگراد فراتر میرود، خودداری کنید.
- در طول روز مایعات کافی بنوشید و زمانهای کافی برای استراحت در نظر بگیرید.
گرمازدگی را جدی بگیرید
گرمازدگی یک وضعیت اورژانسی است. در صورت مشاهده علائمی مانند تب بسیار بالا، گیجی، کاهش هوشیاری، تنفس سریع، بیحالی شدید یا بیهوشی، باید بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید یا فرد را به نزدیکترین مرکز درمانی منتقل کنید.
کارشناسان تأکید میکنند که تشخیص زودهنگام علائم گرمازدگی و اقدام سریع میتواند از بروز عوارض جدی و حتی مرگ جلوگیری کند.
برای مطالعه تازهترین توصیههای سلامت، سبک زندگی و مراقبت از کودکان در روزهای گرم سال، اخبار و گزارشهای تخصصی را در آماج دنبال کنید.
