زمان مصرف مکملها به اندازه نوع آنها اهمیت دارد. بسیاری از افراد مکملهایی مانند آهن، ویتامین دی، منیزیم و مولتیویتامین را بدون توجه به ریتم طبیعی بدن مصرف میکنند، در حالی که تنظیم زمانبندی میتواند جذب مواد مغذی را به شکل چشمگیری افزایش دهد. شناخت بهترین زمان مصرف مکملها نهتنها اثربخشی آنها را بیشتر میکند، بلکه از عوارض گوارشی و تداخلهای رایج نیز جلوگیری خواهد کرد.
چرا زمان مصرف مکملها اهمیت دارد؟
بدن انسان بر اساس یک ریتم زیستی ۲۴ ساعته فعالیت میکند که به آن «ساعت بیولوژیک» گفته میشود. ترشح هورمونها، میزان اسید معده، حساسیت انسولینی و حتی سطح انرژی در ساعات مختلف روز متفاوت است. به همین دلیل، مصرف مکملها در زمان مناسب میتواند باعث افزایش جذب، کاهش عوارض جانبی و بهبود نتایج شود.
به گزارش خبرواژه به نقل از هندوستان تایمز، کوش مالهوترا، مربی بدنسازی و تغذیه، در توضیحی علمی بهترین زمان مصرف رایجترین مکملها را تشریح کرده است. او تأکید میکند هماهنگی با وضعیت گوارش و ریتم طبیعی بدن، کلید استفاده هوشمندانه از مکملهاست.
بهترین زمان مصرف آهن
آهن یکی از حساسترین مکملها از نظر جذب است. به گفته این مربی تغذیه، بهترین زمان مصرف آهن، صبح و با معده نسبتاً خالی است. دلیل این توصیه آن است که سطح اسید معده در ساعات ابتدایی روز بالاتر است و این اسید برای تجزیه و جذب بهتر آهن ضروری محسوب میشود.
نکات مهم هنگام مصرف آهن
- آهن را همراه چای یا قهوه مصرف نکنید، زیرا جذب آن کاهش مییابد.
- مصرف همزمان با ویتامین C میتواند جذب را افزایش دهد.
- در صورت ناراحتی معده، میتوان آن را با مقدار کمی غذا مصرف کرد.
مولتیویتامین؛ همراه صبحانه
مولتیویتامینها معمولاً ترکیبی از ویتامینهای محلول در آب و چربی هستند. ویتامینهای محلول در چربی مانند ویتامینهای A، E و K برای جذب به چربی غذایی نیاز دارند. بنابراین بهترین زمان مصرف مولتیویتامین، همراه صبحانه یا وعدهای حاوی چربیهای سالم است.
مصرف مولتیویتامین در ابتدای روز همچنین میتواند به افزایش سطح انرژی کمک کند و از تداخل آن با خواب شبانه جلوگیری کند.
ویتامین D؛ نه در شب
ویتامین D از جمله ویتامینهای محلول در چربی است و باید همراه غذای چرب مصرف شود تا جذب آن به حداکثر برسد. مصرف آن در وعده ناهار یا صبحانه توصیه میشود.
برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف ویتامین D در ساعات پایانی شب ممکن است در برخی افراد با اختلال خواب همراه باشد. بنابراین بهتر است این مکمل را در طول روز مصرف کنید.
منیزیم؛ مکملی برای آرامش شبانه
منیزیم نقش مهمی در آرامسازی سیستم عصبی و کاهش تنش عضلانی دارد. به همین دلیل، بهترین زمان مصرف آن معمولاً پیش از خواب است. این ماده معدنی میتواند به بهبود کیفیت خواب، کاهش گرفتگی عضلات و ایجاد حس آرامش کمک کند.
چه کسانی بیشتر به منیزیم شبانه نیاز دارند؟
- افرادی که دچار گرفتگی عضلانی هستند
- کسانی که بیخوابی یا خواب سبک دارند
- ورزشکاران با تمرینات شدید
اشتباهات رایج در مصرف مکملها
بسیاری از افراد تصور میکنند مصرف بیشتر مکملها نتیجه بهتری ایجاد میکند. در حالی که مصرف بیبرنامه یا همزمان برخی مکملها میتواند باعث کاهش جذب یا بروز عوارض گوارشی شود. به عنوان مثال، مصرف همزمان آهن و کلسیم میتواند جذب هر دو را مختل کند.
همچنین مکملها جایگزین تغذیه سالم نیستند. خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و رژیم غذایی مبتنی بر غذاهای کامل، پایههای اصلی سلامت محسوب میشوند و مکملها تنها نقش تکمیلکننده دارند.
آیا زمانبندی واقعاً تفاوت ایجاد میکند؟
به گفته کوش مالهوترا، زمانبندی میتواند مزیت چشمگیری ایجاد کند، اما مکملها راهحل جادویی برای سبک زندگی ناسالم نیستند. اگر رژیم غذایی نامتعادل، کمتحرکی و کمبود خواب وجود داشته باشد، حتی بهترین زمانبندی نیز تأثیر محدودی خواهد داشت.
در نهایت، بهترین رویکرد آن است که مصرف مکملها با مشورت پزشک یا متخصص تغذیه انجام شود، بهویژه برای افرادی که بیماری زمینهای دارند یا داروی خاصی مصرف میکنند.
جمعبندی: شناخت زمان طلایی مصرف مکملهایی مانند آهن، مولتیویتامین، ویتامین D و منیزیم میتواند جذب را افزایش داده و عوارض را کاهش دهد. با این حال، هیچ مکملی جایگزین سبک زندگی سالم نخواهد بود و تعادل در تغذیه، خواب و ورزش همچنان مهمترین اصل سلامت است.
