به گزارش آماج، برخی گیاهان و مواد غذایی حاوی ترکیباتی هستند که در مطالعات آزمایشگاهی، فعالیت ضدباکتریایی یا ضدمیکروبی از خود نشان دادهاند. سیر، زنجبیل، بابونه و پونه کوهی از جمله گیاهانی هستند که این ویژگی آنها مورد بررسی پژوهشگران قرار گرفته است.
با این حال، یک نکته مهم را نباید نادیده گرفت: مشاهده اثر ضدمیکروبی یک گیاه در محیط آزمایشگاه به این معنا نیست که میتوان از آن برای درمان عفونت در انسان یا بهعنوان جایگزین آنتیبیوتیک استفاده کرد. در عفونتهای باکتریایی، تشخیص دقیق و دریافت درمان مناسب پزشکی اهمیت زیادی دارد.
۱. سیر؛ سرشار از ترکیبات گوگردی
سیر حاوی ترکیبات گوگردی مختلفی است که یکی از شناختهشدهترین آنها آلیسین نام دارد. این ترکیبات در برخی مطالعات آزمایشگاهی توانستهاند رشد بعضی باکتریها را مهار کنند.
بخشی از پژوهشها نیز اثر عصاره سیر را بر باکتریهایی مانند اشریشیا کلی (E. coli) بررسی کردهاند. با وجود این، نتایج آزمایشگاهی را نباید به معنای توانایی سیر در درمان عفونتهای باکتریایی دانست.
سیر میتواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد، اما جایگزین آنتیبیوتیک یا داروی تجویزشده توسط پزشک نیست.
۲. بابونه؛ گیاهی با ترکیبات ضدمیکروبی
بابونه آلمانی از جمله گیاهانی است که ترکیبات فعال آن از نظر فعالیت ضدمیکروبی در مطالعات آزمایشگاهی بررسی شدهاند.
برخی پژوهشها نشان دادهاند که عصاره بابونه در شرایط آزمایشگاهی میتواند بر رشد بعضی باکتریها و قارچها اثر بگذارد. این گیاه همچنین بهطور سنتی به شکل دمنوش مصرف میشود و برای کمک به آرامش و برخی ناراحتیهای گوارشی مورد استفاده قرار میگیرد.
با این حال، استفاده از بابونه برای درمان عفونتهای جدی، از جمله عفونتهای دندانی یا عفونتهای مقاوم به دارو، نباید جایگزین درمان پزشکی شود.
۳. زنجبیل؛ منبع ترکیبات زیستفعال
زنجبیل علاوه بر کاربردهای غذایی، حاوی ترکیبات زیستفعال متعددی است که در پژوهشهای آزمایشگاهی مورد توجه قرار گرفتهاند.
برخی مطالعات، عصاره زنجبیل را از نظر توانایی مهار رشد برخی باکتریها بررسی کردهاند. ترکیبات موجود در زنجبیل همچنین به دلیل ویژگیهای ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی مورد توجه پژوهشگران هستند.
مصرف زنجبیل در مقادیر معمول غذایی میتواند بخشی از یک رژیم متنوع باشد، اما شواهد موجود به معنای آن نیست که زنجبیل را بتوان یک «آنتیبیوتیک طبیعی» برای درمان عفونت دانست.
۴. پونه کوهی؛ حاوی کارواکرول و تیمول
پونه کوهی یا ارگانو حاوی ترکیباتی مانند کارواکرول و تیمول است که فعالیت ضدمیکروبی آنها در مطالعات آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفته است.
این ترکیبات در شرایط آزمایشگاهی توانستهاند بر رشد برخی باکتریها و قارچها اثر بگذارند. به همین دلیل، عصارهها و روغنهای گیاهی حاصل از پونه کوهی نیز در پژوهشهای مرتبط با ترکیبات ضدمیکروبی مورد توجه قرار گرفتهاند.
با این حال، این یافتهها به معنای آن نیست که مصرف پونه کوهی یا روغن آن میتواند عفونتهای انسانی را درمان کند. بهویژه روغنهای اسانسی غلیظ نباید بدون آگاهی و توصیه متخصص مصرف شوند.
طبیعی بودن به معنای آنتیبیوتیک بودن نیست
سیر، زنجبیل، بابونه و پونه کوهی همگی دارای ترکیبات فعالی هستند که از نظر اثرات ضدمیکروبی مورد مطالعه قرار گرفتهاند؛ اما بخش قابلتوجهی از شواهد موجود مربوط به مطالعات آزمایشگاهی یا پژوهشهای مقدماتی است.
بنابراین بهتر است این گیاهان را در چارچوب یک رژیم غذایی متنوع و سالم در نظر گرفت، نه بهعنوان جایگزینی برای آنتیبیوتیکها.
اگر پزشک برای درمان یک عفونت باکتریایی آنتیبیوتیک تجویز کرده است، قطع دارو یا جایگزین کردن آن با گیاهان دارویی بدون مشورت پزشک میتواند خطرناک باشد؛ بهویژه در عفونتهای جدی یا مواردی که احتمال گسترش عفونت وجود دارد.
برای آگاهی بیشتر درباره مطالب سلامت و پزشکی، به آماج مراجعه کنید.
