به گزارش آماج، ویتامین K2 در سالهای اخیر بهعنوان مکملی برای هدایت کلسیم به سمت استخوانها و جلوگیری از رسوب آن در رگها مورد توجه قرار گرفته است؛ اما شواهد بالینی موجود نشان میدهد که نباید درباره فواید آن برای استخوان و قلب اغراق کرد.
آیا ویتامین K2 باعث جذب بهتر کلسیم در استخوانها میشود؟
از نظر تئوری، ویتامین K2 در فعالسازی برخی پروتئینهای مرتبط با متابولیسم کلسیم نقش دارد و همین موضوع این فرضیه را مطرح کرده است که K2 میتواند به هدایت کلسیم به سمت استخوانها کمک کند و از تجمع آن در دیواره عروق جلوگیری کند.
با این حال، نتیجه پژوهشهای بالینی به اندازه این فرضیه امیدوارکننده نیست. برخی مطالعات انجامشده در ژاپن تنها بهبود بسیار محدودی، در حدود یک درصد، در تراکم استخوانی نشان دادهاند و کاهش مشخصی در خطر شکستگی استخوان مشاهده نشده است. مطالعات انجامشده در آمریکا نیز نتوانستهاند مزیت قابل توجهی برای مصرف ویتامین K2 در این زمینه نشان دهند.
در نتیجه، شواهد فعلی برای اینکه مصرف K2 را بهعنوان راهکاری قطعی برای تقویت استخوان یا پیشگیری از شکستگی توصیه کنیم، کافی نیست.
آیا K2 از رسوب کلسیم در رگها جلوگیری میکند؟
برخی پژوهشها ارتباط میان ویتامین K2 و کاهش کلسیفیکاسیون عروق کرونر را بررسی کردهاند. در یک مطالعه نسبتاً جدید نیز کاهش میزان کلسیم موجود در عروق کرونر گزارش شد؛ با این حال، این نتیجه به کاهش خطر سکته قلبی، سکته مغزی یا مرگ منجر نشد.
بنابراین ممکن است K2 در برخی شاخصهای مرتبط با سلامت عروق اثر داشته باشد، اما هنوز شواهد کافی برای اینکه مصرف آن را راهی برای پیشگیری از حمله قلبی یا سکته بدانیم وجود ندارد. برای روشن شدن این موضوع، به مطالعات بزرگتر و طولانیمدت نیاز است.
ویتامین D3 و K2؛ آیا باید هر دو را مصرف کرد؟
ویتامین D برای جذب کلسیم و حفظ سلامت استخوانها اهمیت دارد، اما از این موضوع نمیتوان نتیجه گرفت که همه افراد باید مکمل ویتامین K2 را نیز همراه آن مصرف کنند.
اگر فردی مکمل ویتامین D3 مصرف میکند، نیاز به K2 به شرایط فردی، رژیم غذایی، وضعیت استخوانها و سایر عوامل پزشکی بستگی دارد. شواهد موجود نیز از این ایده که ترکیب D3 و K2 برای همه افراد ضروری است، پشتیبانی نمیکند.
چربی غذایی چه نقشی در جذب ویتامین D دارد؟
ویتامین D محلول در چربی است و مصرف آن همراه یک وعده غذایی حاوی مقداری چربی سالم میتواند به جذب بهتر آن کمک کند. با این حال، این موضوع به معنای مصرف مقدار زیادی چربی نیست.
رژیم غذایی سرشار از چربیهای اشباعشده، مانند مقادیر زیاد چربی موجود در برخی گوشتها و روغن نخل، میتواند برای سلامت قلب و عروق نامطلوب باشد. بنابراین برای تأمین چربی مورد نیاز رژیم غذایی، منابع سالمتر مانند مغزها، دانهها و روغنهای گیاهی مناسبتر هستند.
اگر مکمل کلسیم را تحمل نمیکنید چه باید کرد؟
برخی افراد با مکملهای حاوی کلسیم کربنات دچار مشکلات گوارشی میشوند. در چنین شرایطی، مکملهای حاوی کلسیم سیترات ممکن است برای بعضی افراد قابل تحملتر باشند.
همچنین مصرف کلسیم در دوزهای کوچکتر و تقسیمشده در طول روز میتواند برای برخی افراد بهتر باشد. با این حال، نوع و مقدار مکمل باید بر اساس نیاز فرد تعیین شود، بهخصوص اگر فرد سابقه بیماری کلیوی، سنگ کلیه یا مشکلات مرتبط با متابولیسم کلسیم داشته باشد.
کلسیم غذایی همچنان انتخاب مناسبی است
در بسیاری از موارد، تأمین کلسیم از طریق غذا انتخاب مناسبی است. لبنیات، نوشیدنیهای غنیشده با کلسیم و برخی ماهیهای کوچک که همراه با استخوان مصرف میشوند، از منابع غذایی این ماده معدنی هستند.
تأمین کلسیم مورد نیاز از رژیم غذایی میتواند به کاهش نیاز به مکملها کمک کند و برای برخی افراد احتمال بروز عوارض مرتبط با مصرف مکمل را نیز کاهش دهد.
یک داروی آزمایشی برای آرتریت چرا به درمان تبدیل نشد؟
در بخش دیگری از این بحث، موضوع ترکیبی به نام PS372424 مطرح شده است. این ماده برای بررسی عملکرد گیرندهای به نام CXCR3 طراحی شده بود؛ گیرندهای که در حرکت و فعالیت برخی سلولهای سیستم ایمنی، از جمله سلولهای T، نقش دارد.
PS372424 در واقع وارد آزمایشهای بالینی برای درمان بیماران نشد و بیشتر بهعنوان ابزاری برای مطالعه سیستم CXCR3 مورد استفاده قرار گرفت. در مقابل، داروهایی که اثر این گیرنده را مهار میکنند در تحقیقات بالینی بررسی شدند.
یکی از این ترکیبات، AMG487 بود که وارد مراحل اولیه آزمایشهای بالینی شد، اما به دلیل نشان ندادن مزیت درمانی کافی، توسعه آن به مراحل پیشرفتهتر ادامه پیدا نکرد.
آیا درمانهای آرتریت روماتوئید ایمن هستند؟
پژوهش درباره مسیرهای جدید سیستم ایمنی همچنان ادامه دارد، اما فاصله میان یک کشف آزمایشگاهی و تبدیل آن به دارویی مؤثر و ایمن برای بیماران میتواند بسیار طولانی باشد.
در مورد آرتریت روماتوئید، امروزه درمانهای متعددی وجود دارد که میتوانند فعالیت بیماری و التهاب را کنترل کنند. بسیاری از این درمانها نسبت به گذشته ایمنتر و مؤثرتر شدهاند و در عین حال، درمان نکردن بیماری نیز میتواند به مفاصل و سایر بخشهای بدن آسیب برساند.
بنابراین، جایگزین کردن داروهای تجویزشده برای آرتریت روماتوئید با ترکیبات تحقیقاتی یا مکملها بدون نظر پزشک میتواند خطرناک باشد.
جمعبندی
ویتامین K2 از نظر زیستی در فرایندهای مرتبط با کلسیم و استخوان نقش دارد، اما شواهد بالینی فعلی نشان نمیدهد که مصرف مکمل K2 برای همه افراد بتواند بهطور چشمگیری تراکم استخوان را افزایش دهد یا خطر شکستگی، سکته قلبی و مرگ را کاهش دهد.
از سوی دیگر، ویتامین D، دریافت کافی کلسیم از رژیم غذایی، فعالیت بدنی مناسب و درمان عوامل خطر پوکی استخوان همچنان بخشهای مهمتری از مراقبت از سلامت استخوان محسوب میشوند. افرادی که قصد مصرف مکملهای K2، D3 یا کلسیم را دارند، بهویژه در صورت ابتلا به بیماریهای زمینهای یا مصرف داروهای خاص، بهتر است پیش از مصرف منظم مکمل با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
برای خواندن مطالب بیشتر درباره سلامت، تغذیه و تازههای پزشکی، به آماج مراجعه کنید.