به نقل از آماج، پژوهشی ۱۰ ساله روی نزدیک به ۱۰ هزار زن سالمند نشان میدهد مصرف متعادل قهوه لزوماً برای سلامت استخوانها مضر نیست، اما نوشیدن بیش از پنج فنجان قهوه در روز با تراکم پایینتر استخوان ارتباط دارد. در مقابل، زنانی که چای مینوشیدند، بهطور متوسط تراکم استخوانی اندکی بالاتری در ناحیه لگن داشتند.
این مطالعه که در مجله Nutrients منتشر شده، رابطه میان مصرف منظم قهوه و چای و تغییرات تراکم مواد معدنی استخوان (BMD) را بررسی کرده است؛ شاخصی که یکی از معیارهای مهم برای ارزیابی خطر پوکی استخوان محسوب میشود.
بررسی ۱۰ ساله مصرف قهوه و چای
محققان دانشگاه فلیندرز دادههای مربوط به «مطالعه شکستگیهای ناشی از پوکی استخوان» را بررسی کردند. در این پژوهش، نزدیک به ۱۰ هزار زن ۶۵ ساله و بالاتر در طول یک دوره ۱۰ ساله مورد بررسی قرار گرفتند.
شرکتکنندگان بهطور دورهای میزان مصرف قهوه و چای خود را گزارش میکردند و پژوهشگران نیز تراکم استخوانی آنها را در قسمتهایی مانند لگن و گردن استخوان ران اندازهگیری کردند؛ نواحیای که ارتباط نزدیکی با خطر شکستگی دارند.
نتایج نشان داد زنانی که بهطور منظم چای مصرف میکردند، تراکم استخوانی کل لگن کمی بالاتر از زنانی داشتند که چای نمینوشیدند. هرچند این تفاوت چندان بزرگ نبود، از نظر آماری معنادار بود و پژوهشگران معتقدند حتی تغییرات کوچک در تراکم استخوان، در جمعیتهای بزرگ میتواند به کاهش تعداد شکستگیها منجر شود.
مصرف زیاد قهوه با کاهش تراکم استخوان مرتبط بود
رابطه قهوه با سلامت استخوانها پیچیدهتر بود. مصرف متوسط، یعنی حدود دو تا سه فنجان قهوه در روز، با آسیب قابل توجه به سلامت استخوان ارتباطی نشان نداد.
اما در زنانی که بیش از پنج فنجان قهوه در روز مصرف میکردند، تراکم مواد معدنی استخوان پایینتر بود. این یافته نشان میدهد مصرف بسیار زیاد قهوه ممکن است برای سلامت استخوانها مناسب نباشد.
اثر قهوه در همه افراد نیز یکسان نبود. زنانی که در طول زندگی خود سابقه مصرف الکل بیشتری داشتند، ارتباط منفی قویتری میان مصرف قهوه و تراکم استخوان نشان دادند. در مقابل، ارتباط مثبت مصرف چای با تراکم استخوان در زنان مبتلا به چاقی بیشتر مشاهده شد.
چرا چای ممکن است برای استخوانها مفید باشد؟
رایان لیو، یکی از نویسندگان این پژوهش، میگوید ترکیباتی به نام کاتچینها که در چای فراوان هستند، ممکن است به تشکیل استخوان کمک کنند و روند تجزیه بافت استخوانی را کاهش دهند.
در سوی دیگر، کافئین موجود در قهوه در برخی مطالعات آزمایشگاهی با اختلال در جذب کلسیم و فرایندهای مرتبط با متابولیسم استخوان ارتباط داشته است. البته پژوهشگران تأکید میکنند این اثرات معمولاً کوچک هستند و ممکن است با مصرف شیر تا حدی خنثی شوند.
آیا باید قهوه را کنار بگذاریم؟
محققان تأکید دارند که نتایج این مطالعه به معنای ضرورت حذف قهوه از رژیم غذایی یا مصرف زیاد چای نیست. تفاوتهای مشاهدهشده در تراکم استخوان نسبتاً محدود بودند و به اندازهای نیستند که بتوان بر اساس آنها تغییرات اساسی در عادات روزانه همه افراد توصیه کرد.
یافتههای پژوهش بیشتر نشان میدهند که مصرف متعادل قهوه احتمالاً مشکل قابل توجهی برای سلامت استخوان ایجاد نمیکند، اما مصرف بسیار زیاد آن، بهویژه در برخی زنان سالمند، ممکن است با پیامدهای نامطلوبتری همراه باشد.
از سوی دیگر، مصرف منظم و متعادل چای میتواند یکی از عوامل کوچک و سادهای باشد که به حفظ سلامت استخوانها در سنین بالاتر کمک میکند.
کلسیم و ویتامین D همچنان مهمترین عوامل هستند
پژوهشگران یادآوری میکنند که کلسیم و ویتامین D همچنان از ارکان اصلی سلامت استخوان محسوب میشوند و نباید نقش آنها را با یافتههای مربوط به نوشیدنیها اشتباه گرفت.
این مطالعه بیشتر نشان میدهد که انتخاب نوشیدنیهای روزانه نیز ممکن است در کنار سایر عوامل سبک زندگی، تغذیه و سلامت عمومی، نقش کوچکی در وضعیت استخوانها داشته باشد.
در مجموع، برای زنان سالمند، نوشیدن روزانه یک فنجان چای میتواند علاوه بر یک عادت دلپذیر، راهی ساده برای حمایت از سلامت استخوانها باشد؛ در حالی که بهتر است مصرف بسیار زیاد قهوه محدود شود، بهخصوص اگر فرد عوامل خطر دیگری نیز داشته باشد.
برای خواندن تازهترین مطالب درباره تغذیه، سلامت و یافتههای علمی، به آماج مراجعه کنید.
