به گزارش آماج، پژوهشهای جدید نشان میدهد مطالعه منظم کتاب و متون عمیق، فراتر از افزایش دانش، میتواند ساختار و عملکرد مغز را نیز تغییر دهد. پژوهشگران معتقدند خواندن، حافظه، تمرکز، استدلال، پردازش اطلاعات و حتی توانایی تشخیص چهرهها را تقویت میکند و یکی از مؤثرترین ابزارهای ارتقای توان شناختی انسان به شمار میرود.
مطالعه چگونه مغز را تقویت میکند؟
بر اساس نتایج پژوهشهای میانرشتهای در حوزه روانشناسی، علوم اعصاب، زبانشناسی و آموزش، سواد خواندن تنها راهی برای دریافت اطلاعات نیست، بلکه باعث بازآرایی شبکههای عصبی مغز میشود. این تغییرات به بهبود حافظه، افزایش دقت، تقویت تمرکز، ارتقای تفکر تحلیلی و بهبود تواناییهای شناختی کمک میکند.
پژوهشگران تأکید میکنند افرادی که بهطور مستمر کتابها و متون پیچیده مطالعه میکنند، عملکرد شناختی قویتری نسبت به افرادی دارند که کمتر مطالعه میکنند.
مطالعه حتی تشخیص چهرهها را هم بهبود میدهد
یکی از یافتههای جالب این تحقیقات نشان میدهد یادگیری خواندن برخلاف تصور رایج، باعث تضعیف سیستم تشخیص چهره در مغز نمیشود. بررسیهای انجامشده روی افراد باسواد و بیسواد نشان داد افرادی که مهارت خواندن دارند، در تشخیص چهرهها و اشیای مختلف نیز عملکرد بهتری از خود نشان میدهند.
به گفته پژوهشگران، خواندن باعث بهینهسازی شبکههای بینایی مغز شده و حساسیت مغز نسبت به محرکهای دیداری را افزایش میدهد.
کتاب کاغذی یا صفحهنمایش؛ کدام بهتر است؟
بررسی مطالعات مختلف نشان میدهد درک مطلب هنگام مطالعه روی صفحات دیجیتال معمولاً کمتر از مطالعه نسخه چاپی است. محققان معتقدند دلیل اصلی این موضوع، نوع رفتار ذهنی افراد است؛ زیرا اغلب افراد هنگام مطالعه کتاب یا متن چاپی تمرکز بیشتری دارند، در حالی که هنگام مطالعه روی نمایشگرها، احتمال مرور سطحی مطالب بیشتر است.
البته پژوهشگران تأکید میکنند این موضوع به معنای بیارزش بودن مطالعه دیجیتال نیست و کیفیت مطالعه تا حد زیادی به شیوه خواندن و میزان تمرکز فرد بستگی دارد.
کتاب صوتی مفید است، اما جای مطالعه را نمیگیرد
به گفته پژوهشگران، کتابهای صوتی میتوانند افراد را با واژگان جدید، ساختارهای پیچیده زبانی و روایتهای غنی آشنا کنند، اما تمام مزایای شناختی مطالعه تنها زمانی حاصل میشود که فرد متن را بهصورت مستقیم بخواند و پردازش کند.
سادهسازی بیش از حد متون میتواند به مغز آسیب بزند
پژوهشگران هشدار میدهند استفاده بیش از اندازه از ابزارهای هوش مصنوعی برای سادهسازی متون، اصلاح خودکار جملات و کاهش پیچیدگی واژگان، ممکن است رشد مهارتهای زبانی و شناختی، بهویژه در کودکان و نوجوانان، را محدود کند.
به اعتقاد آنان، مطالعه متون غنی و دارای واژگان متنوع، ذهن را به چالش میکشد و یکی از بهترین راهها برای حفظ تواناییهای شناختی در طول زندگی است.
اگر به سلامت مغز، حافظه و تازهترین یافتههای علمی علاقهمند هستید، جدیدترین اخبار سلامت و علوم اعصاب را در آماج دنبال کنید.
