اضطراب در نوجوانان یکی از نگرانیهای عمده سلامت روان در سالهای اخیر است و پژوهشها نشان میدهند این مسئله به عوامل متعددی مرتبط است. اخیراً یک مطالعه بینالمللی به رهبری دانشگاه بورنموث نشان داده است که نوشیدنیهای شیرین ممکن است نقش مهمی در افزایش علائم اضطراب در نوجوانان داشته باشند. این مقاله از خبر واژه بررسی میکند که چگونه مصرف نوشیدنیهای پرقند میتواند سلامت روان نوجوانان را تحت تأثیر قرار دهد و چه نکاتی برای والدین و نوجوانان اهمیت دارد.
افزایش اضطراب در نوجوانان و نقش سبک زندگی
اختلالات اضطرابی یکی از شایعترین مشکلات سلامت روان در نوجوانان است. در سال ۲۰۲۳، حدود ۲۰ درصد کودکان و نوجوانان جهان به نوعی اختلال روانی مبتلا بودند که اضطراب یکی از بارزترین آنهاست. با این حال، بیشتر برنامههای سلامت عمومی توجه خود را بر پیامدهای جسمی تغذیه ناسالم، مانند چاقی و دیابت نوع ۲ متمرکز کردهاند و تأثیر رژیم غذایی بر سلامت روان کمتر بررسی شده است.
کلوئی کیسی (Chloe Casey)، مدرس تغذیه و یکی از نویسندگان این مطالعه، تأکید میکند که نوجوانان معمولاً نوشیدنیهای پرکالری و فاقد ارزش تغذیهای زیادی مصرف میکنند و این مسئله میتواند به سلامت روان آنها مرتبط باشد.
چه نوشیدنیهایی بیشتر مورد توجه هستند؟
در این پژوهش، نوشیدنیهای شیرین شامل موارد زیر بررسی شدهاند:
- نوشابههای گازدار و معمولی
- نوشیدنیهای انرژیزا
- آبمیوههای شیرینشده
- چای و قهوه شیرین
- شیرهای طعمدار صنعتی
در همه مطالعات مرور شده، نوجوانانی که این نوع نوشیدنیها را بیشتر مصرف میکردند، علائم اضطراب بیشتری گزارش کردهاند.
نتایج مطالعه چه میگویند؟
مطالعه منتشر شده در Journal of Human Nutrition and Dietetics نشان میدهد که مصرف بالای نوشیدنیهای شیرین با افزایش علائم اضطراب در نوجوانان همبستگی دارد. این یافتهها اهمیت توجه به عادات غذایی نوجوانان را برجسته میکند و نشان میدهد سبک زندگی روزمره، به ویژه مصرف قند مایع، میتواند بخشی از مشکلات سلامت روان باشد.
اما این بدان معنا نیست که نوشیدنیها مستقیماً اضطراب ایجاد میکنند
پژوهشگران تأکید دارند که این مطالعه یک مرور تحلیلی است و نمیتواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند. چند احتمال دیگر نیز وجود دارد:
- نوجوانانی که اضطراب دارند، ممکن است تمایل بیشتری به مصرف نوشیدنیهای شیرین داشته باشند.
- عوامل مشترک دیگری مانند محیط خانوادگی، اختلالات خواب یا فشار همسالان میتواند هم بر مصرف قند و هم بر سطح اضطراب تأثیر بگذارد.
بنابراین، نمیتوان به طور قطعی گفت که نوشیدنی شیرین باعث اضطراب میشود، اما ارتباط ناسالم بین این دو وجود دارد که توجه به آن ضروری است.
چرا این یافته اهمیت دارد؟
با توجه به افزایش چشمگیر اضطراب در نوجوانان، شناسایی عوامل خطر قابل تغییر اهمیت زیادی دارد. رژیم غذایی یکی از عادتهای روزمرهای است که میتوان آن را اصلاح کرد. دکتر کیسی تأکید میکند که تغییر سبک زندگی، از جمله کاهش مصرف نوشیدنیهای شیرین، میتواند بخشی از پیشگیری از ادامه روند افزایش اضطراب باشد.
توصیههای عملی برای والدین و نوجوانان
بر اساس یافتههای این مطالعه، چند نکته مهم برای کاهش خطر اضطراب مرتبط با نوشیدنیهای شیرین مطرح شده است:
- جایگزینی نوشیدنیهای شیرین با آب، دمنوشهای بدون شکر یا شیر کمچرب
- آموزش نوجوانان به درک اثرات قند بر انرژی و خلقوخو
- تنظیم وعدههای غذایی و میانوعدهها برای کاهش تمایل به مصرف نوشیدنیهای شیرین
- محدود کردن دسترسی به نوشیدنیهای صنعتی در محیط خانه و مدرسه
سخن پایانی
این پژوهش نه میگوید نوشابهها باعث اضطراب میشوند و نه نوشیدنیهای شیرین را شیطانی جلوه میدهد، بلکه نشان میدهد که سلامت روان نوجوانان به عوامل متعددی بستگی دارد و یکی از آنها رژیم غذایی و مصرف قند مایع است. والدین و مربیان میتوانند با آگاهی و تغییر عادات روزمره نوجوانان، سهمی در کاهش اضطراب آنها داشته باشند. شاید آن لیوان نوشابه هم سهمی داشته باشد.
