به گزارش آماج، یک مطالعه مقدماتی گسترده نشان میدهد افرادی که به بیخوابی مزمن مبتلا هستند و ملاتونین را برای مدت طولانی مصرف میکنند، طی پنج سال با حدود ۹۰ درصد افزایش خطر ابتلا به نارسایی قلبی مواجه میشوند.
این پژوهش که بر اساس دادههای بیش از ۱۳۰ هزار فرد مبتلا به بیخوابی انجام شده، همچنین نشان داد خطر بستری شدن به دلیل نارسایی قلبی و مرگ به هر علت در میان مصرفکنندگان طولانیمدت ملاتونین بیشتر بوده است. با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که نتایج این مطالعه رابطه علت و معلولی را ثابت نمیکند و نمیتوان گفت ملاتونین مستقیماً باعث بروز مشکلات قلبی شده است.
ملاتونین چرا تا این اندازه محبوب است؟
ملاتونین هورمونی است که بهطور طبیعی توسط غده صنوبری در مغز تولید میشود و در تنظیم چرخه خواب و بیداری یا همان ریتم شبانهروزی بدن نقش دارد. سطح این هورمون معمولاً با تاریک شدن هوا افزایش مییابد و در طول روز کاهش پیدا میکند.
ملاتونین مصنوعی از نظر شیمیایی مشابه هورمون طبیعی بدن است و در بسیاری از کشورها برای کمک به مشکلات خواب و جتلگ مورد استفاده قرار میگیرد. در آمریکا، مکملهای ملاتونین بدون نسخه در دسترس هستند و از آنجا که مکملها مانند داروهای نسخهای تحت نظارت مشابهی قرار ندارند، میزان خلوص و قدرت آنها میتواند میان برندهای مختلف متفاوت باشد.
پژوهشگران خطرات قلبی مصرف طولانیمدت را بررسی کردند
پژوهشگران برای بررسی ارتباط میان مصرف طولانیمدت ملاتونین و نارسایی قلبی، اطلاعات شبکه جهانی پژوهشی TriNetX را بررسی کردند؛ پایگاهی بزرگ از سوابق پزشکی الکترونیکی ناشناس.
در این مطالعه، بزرگسالان مبتلا به بیخوابی مزمن که دستکم یک سال سابقه مصرف ثبتشده ملاتونین داشتند، با افراد مبتلا به بیخوابی که سابقه ثبتشدهای از مصرف ملاتونین نداشتند مقایسه شدند.
افرادی که پیش از آغاز بررسی به نارسایی قلبی مبتلا بودند یا داروهای خوابآور دیگری دریافت کرده بودند، از مطالعه کنار گذاشته شدند. سپس سوابق پزشکی دو گروه برای پنج سال بررسی شد.
«مکملهای ملاتونین ممکن است آنطور که معمولاً تصور میشود بیضرر نباشند. اگر مطالعه ما تأیید شود، این موضوع میتواند بر نحوه مشاوره پزشکان به بیماران درباره داروهای کمککننده به خواب تأثیر بگذارد»، Ekenedilichukwu Nnadi، نویسنده اصلی مطالعه و پزشک ارشد طب داخلی در مرکز مراقبتهای اولیه SUNY Downstate/Kings County در بروکلین نیویورک، گفت.
خطر نارسایی قلبی حدود ۹۰ درصد بیشتر بود
نتایج اصلی نشان داد بزرگسالان مبتلا به بیخوابی که سابقه مصرف ثبتشده ملاتونین به مدت حداقل ۱۲ ماه داشتند، در پنج سال بعد حدود ۹۰ درصد بیشتر در معرض ابتلا به نارسایی قلبی قرار داشتند.
نارسایی قلبی در ۴.۶ درصد از افراد گروه ملاتونین رخ داد، در حالی که این میزان در گروه مقایسه ۲.۷ درصد بود.
پژوهشگران برای بررسی بیشتر این ارتباط، تحلیل دیگری نیز انجام دادند و تنها افرادی را در نظر گرفتند که دستکم دو نسخه ملاتونین را با فاصله حداقل ۹۰ روز دریافت کرده بودند. در این تحلیل نیز خطر نارسایی قلبی حدود ۸۲ درصد بیشتر بود.
بستری شدن و مرگ نیز در مصرفکنندگان ملاتونین بیشتر بود
در بررسی پیامدهای ثانویه، اختلاف میان دو گروه حتی بیشتر بود. افرادی که مصرف طولانیمدت ملاتونین داشتند، تقریباً ۳.۵ برابر بیشتر در معرض بستری شدن به دلیل نارسایی قلبی قرار گرفتند. میزان بستری مرتبط با نارسایی قلبی در گروه ملاتونین ۱۹ درصد و در گروه مقایسه ۶.۶ درصد بود.
مرگ به هر علت نیز در میان مصرفکنندگان ملاتونین بیشتر مشاهده شد. طی دوره پنجساله، ۷.۸ درصد افراد گروه ملاتونین فوت کردند، در حالی که این رقم در گروه بدون مصرف ثبتشده ملاتونین ۴.۳ درصد بود.
Nnadi در این باره گفت: «مکملهای ملاتونین بهطور گسترده بهعنوان گزینهای ایمن و طبیعی برای کمک به خواب بهتر در نظر گرفته میشوند، بنابراین مشاهده افزایش مداوم و معنادار پیامدهای جدی سلامت، حتی پس از تعدیل بسیاری از عوامل خطر دیگر، قابلتوجه بود.»
پژوهشگران درباره تفسیر نتایج هشدار میدهند
با وجود نتایج قابلتوجه، کارشناسان تأکید دارند که نباید از این مطالعه نتیجه گرفت ملاتونین مستقیماً باعث نارسایی قلبی میشود. این پژوهش یک مطالعه مشاهدهای است و تنها ارتباط میان مصرف طولانیمدت ملاتونین و پیامدهای سلامت را نشان میدهد.
همچنین تفاوت قوانین مربوط به ملاتونین در کشورهای مختلف، تفسیر نتایج را دشوار میکند. برای مثال، در برخی کشورها مانند بریتانیا ملاتونین نیازمند نسخه پزشک است، اما در آمریکا بدون نسخه نیز به فروش میرسد.
از سوی دیگر، پژوهشگران فقط مصرفی را شناسایی کردند که در سوابق پزشکی ثبت شده بود. بنابراین افرادی که در آمریکا یا کشورهای دیگر ملاتونین را بدون نسخه خریداری کرده و مصرف کردهاند، ممکن است به اشتباه در گروه افراد غیرمصرفکننده قرار گرفته باشند.
شدت بیخوابی و عوامل روانی نیز میتوانند مؤثر باشند
یکی دیگر از محدودیتهای مهم مطالعه این بود که اطلاعات کاملی درباره شدت بیخوابی یا وجود برخی اختلالات روانپزشکی در دسترس نبود.
این عوامل اهمیت زیادی دارند؛ زیرا افرادی که بیخوابی شدیدتر، افسردگی، اضطراب یا مشکلات دیگر دارند ممکن است بیشتر به سراغ ملاتونین بروند و همین شرایط نیز بهطور مستقل با خطرات قلبیعروقی متفاوتی ارتباط داشته باشند.
Nnadi گفت: «بیخوابی شدیدتر، افسردگی یا اضطراب و استفاده از سایر داروهای بهبوددهنده خواب ممکن است هم با مصرف ملاتونین و هم با خطر قلبی مرتبط باشند. همچنین اگرچه ارتباط مشاهدهشده نگرانیهایی را درباره ایمنی این مکمل پرمصرف ایجاد میکند، مطالعه ما نمیتواند رابطه مستقیم علت و معلولی را ثابت کند. برای بررسی ایمنی ملاتونین برای قلب، تحقیقات بیشتری لازم است.»
این مطالعه شامل چه افرادی بود؟
- در مجموع ۱۳۰ هزار و ۸۲۸ فرد بزرگسال مبتلا به بیخوابی در مطالعه حضور داشتند.
- میانگین سنی شرکتکنندگان ۵۵.۷ سال بود و ۶۱.۴ درصد آنها زن بودند.
- ۶۵ هزار و ۴۱۴ نفر سابقه دریافت ملاتونین و مصرف ثبتشده آن برای دستکم یک سال داشتند.
- گروه مقایسه از افرادی تشکیل شد که سابقهای از دریافت ملاتونین نداشتند.
- دو گروه بر اساس ۴۰ عامل مختلف از جمله ویژگیهای جمعیتشناختی، بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی با یکدیگر تطبیق داده شدند.
- افراد مبتلا به نارسایی قلبی پیش از شروع مطالعه و همچنین مصرفکنندگان برخی داروهای خوابآور دیگر از بررسی کنار گذاشته شدند.
- پژوهشگران سوابق پزشکی افراد را در پنج سال پس از تطبیق دو گروه بررسی کردند.
- در تحلیل تکمیلی نیز افرادی که دستکم دو نسخه ملاتونین را با فاصله حداقل ۹۰ روز دریافت کرده بودند بررسی شدند و ارتباط با افزایش خطر نارسایی قلبی همچنان مشاهده شد.
آیا باید مصرف ملاتونین را متوقف کرد؟
این مطالعه بهتنهایی نمیتواند ثابت کند که ملاتونین علت افزایش خطر نارسایی قلبی است و نمیتوان بر اساس آن توصیهای برای قطع مصرف این مکمل ارائه کرد. با این حال، یافتهها اهمیت بررسی علت بیخوابی و پرهیز از مصرف طولانیمدت و خودسرانه مکملهای خواب را برجسته میکنند.
افرادی که برای مدت طولانی از ملاتونین استفاده میکنند، بهویژه در صورت داشتن بیماریهای زمینهای یا مصرف داروهای دیگر، بهتر است درباره ادامه مصرف و گزینههای مناسبتر برای درمان بیخوابی با پزشک مشورت کنند.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار و یافتههای علمی در حوزه سلامت و پزشکی، به آماج مراجعه کنید.
