به نقل از آماج، پژوهشی جدید نشان میدهد افزایش سن باعث میشود بدن انسان بهتدریج راه رفتن را از یک حرکت سریع و کممصرف به یک راهبرد «اول ایمنی» تغییر دهد؛ تغییری که اگرچه به حفظ تعادل و کاهش خطر زمین خوردن کمک میکند، اما باعث افزایش خستگی و کاهش سرعت حرکت میشود.
محققان دانشگاه فلیندرز و دانشگاه کانبرا در استرالیا دریافتند که افراد مسن هنگام راه رفتن، بخشی از کارایی حرکتی خود را در ازای پایداری بیشتر از دست میدهند. این تغییر میتواند توضیح دهد چرا بسیاری از سالمندان زودتر خسته میشوند، قدمهای کوتاهتری دارند و مسافتهای طولانی برایشان دشوارتر میشود.
بررسی تغییرات راه رفتن در سالمندی
در این مطالعه، پژوهشگران دادههای حرکتی ۱۰۷ فرد سالم بین ۲۶ تا ۸۶ سال را بررسی کردند. نتایج نشان داد با افزایش سن، تغییرات کوچک اما قابلتوجهی در نحوه عملکرد مچ پا و عضلات اطراف آن هنگام هر قدم ایجاد میشود.
دکتر کودی لیندسی، پژوهشگر حوزه فناوری ورزش و نویسنده اصلی این تحقیق از مؤسسه آیندههای مراقبتی دانشگاه فلیندرز، میگوید مچ پا نقش مهمی در حفظ تعادل و همچنین ایجاد نیروی لازم برای حرکت رو به جلو دارد.
او اظهار کرد: «با افزایش سن، بدن شروع به ترجیح دادن پایداری به جای کارایی میکند. این موضوع کمک میکند فرد صاف بماند، اما در عین حال راه رفتن را به فعالیتی پرزحمتتر تبدیل میکند.»
چرا مچ پا با افزایش سن سفتتر میشود؟
محققان دریافتند افراد مسن بیشتر تمایل دارند عضلات مخالف اطراف مچ پا را همزمان فعال کنند. این الگو که «انقباض همزمان عضلات» نام دارد، باعث افزایش سفتی مفصل مچ پا میشود و میتواند هنگام برخورد پا با زمین، ثبات بیشتری ایجاد کند.
با این حال، این سازوکار هزینهای نیز دارد. افزایش سفتی مفصل باعث میشود عضلات انرژی بیشتری مصرف کنند، اما نیروی کمتری برای حرکت رو به جلو تولید شود.
دکتر لیندسی توضیح داد: «سفت شدن مفصل باعث ایمنتر شدن راه رفتن میشود، اما در مقابل، عضلات سختتر کار میکنند بدون اینکه حرکت رو به جلوی بیشتری ایجاد کنند.»
افراد مسن شرکتکننده در این پژوهش همچنین در هر قدم نیروی کمتری هنگام جدا شدن پا از زمین تولید کردند. نتیجه این تغییر، کوتاهتر شدن طول گامها و کاهش سرعت راه رفتن بود.
بدن در سالمندی راهبرد «اول ایمنی» را انتخاب میکند
استادیار مارتن ایمینک، از پژوهشگران این مطالعه و مدیر برنامه پژوهشی زندگی فعال در مؤسسه آیندههای مراقبتی دانشگاه فلیندرز، معتقد است سیستم عصبی بدن با افزایش سن، راهبردی محافظهکارانهتر برای حرکت انتخاب میکند.
او گفت: «سیستم عصبی یک رویکرد ایمنیمحور اتخاذ میکند و با تغییرات مرتبط با افزایش سن، پایداری را به عملکرد ترجیح میدهد.»
به گفته پژوهشگران، این تغییرات اگرچه به جلوگیری از سقوط کمک میکنند، اما میتوانند خستگی را افزایش دهند، توانایی طی کردن مسافتهای طولانی را کاهش دهند و قدرت واکنش بدن پس از لغزش یا زمین خوردن را محدود کنند.
حتی تغییرات تدریجی در شیوه راه رفتن میتواند بر اعتمادبهنفس و استقلال افراد تأثیر بگذارد؛ بهخصوص زمانی که فرد روی سطوح ناهموار حرکت میکند.
ورزش میتواند به حفظ توانایی حرکتی کمک کند
پژوهشگران معتقدند برای حفظ تحرک در سالمندی، برنامههای ورزشی نباید تنها بر افزایش قدرت عضلات تمرکز کنند، بلکه باید تعادل، هماهنگی و نحوه همکاری عضلات هنگام حرکت را نیز تقویت کنند.
دکتر لیندسی میگوید: «برای سالمندان، اقدامات ساده میتواند تفاوت ایجاد کند؛ از جمله فعالیت بدنی منظم، تمرینهای تعادلی مانند تایچی، تقویت عضلات پایین پا و فعالیتهایی که هماهنگی بدن را به چالش میکشند.»
او افزود: «فعال ماندن یکی از مهمترین کارهایی است که افراد میتوانند انجام دهند و تمرینهای کوچک اما مداوم میتواند به حفظ اعتمادبهنفس، تحرک و استقلال برای مدت طولانیتر کمک کند.»
محققان امیدوارند یافتههای این پژوهش به طراحی روشهای بهتر برای پیشگیری از سقوط، توانبخشی و حمایت از سالمندی سالم کمک کند.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار علمی و پژوهشهای سلامت، به آماج مراجعه کنید.
