به نقل از آماج، پژوهشگران در یک مطالعه میدانی بزرگ دریافتند که افزایش مدت خواب دانشجویان، حتی با یک مداخله ساده و کمهزینه، میتواند عملکرد تحصیلی آنها را بهبود دهد. نتایج این پژوهش نشان میدهد خواب کافی نهتنها برای سلامت جسم و ذهن اهمیت دارد، بلکه میتواند مستقیماً با موفقیت تحصیلی نیز ارتباط داشته باشد.
پژوهشهای متعددی پیشتر ارتباط میان کیفیت خواب و سلامت عمومی را نشان دادهاند. کمخوابی میتواند عملکردهای شناختی را کاهش دهد و خطر ابتلا به برخی بیماریهای مزمن را افزایش دهد. با این حال، پژوهش جدید تلاش کرده است تأثیر افزایش خواب بر عملکرد تحصیلی را در شرایط واقعی و میان شمار زیادی از دانشجویان بررسی کند.
بر اساس یافتههای این مطالعه، دانشجویان بهطور میانگین تنها ۶٫۶ ساعت در شب میخوابند و در حدود ۲۹ درصد از شبهای هفته، میزان خواب آنها کمتر از ۶ ساعت است؛ در حالی که متخصصان خواب معمولاً ۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه را برای بزرگسالان توصیه میکنند.
آزمایش خواب روی بیش از هزار دانشجو
محققان دانشگاه پیتسبورگ به سرپرستی اوزیا جیونتلا، اقتصاددان حوزه سلامت، برای بررسی تأثیر تغییر عادات خواب، یک آزمایش میدانی با مشارکت ۱۱۴۹ دانشجو طراحی کردند.
شرکتکنندگان به دو گروه تقسیم شدند. دانشجویان گروه مداخله یک ردیاب خواب پوشیدنی دریافت کردند و تشویق شدند هر شب دستکم ۷ ساعت بخوابند. آنها همچنین یادآوریهای شخصی برای زمان خواب دریافت میکردند و در صورت رسیدن به هدف خواب طی چهار هفته، به ازای هر شب ۴٫۷۵ دلار پاداش میگرفتند.
گروه کنترل نیز ردیاب خواب دریافت کرد، اما هیچ یادآوری یا مشوقی برای تغییر عادات خواب خود نداشت.
۱۹ دقیقه خواب بیشتر و بهبود نمرات
به گزارش آماج، نتایج آزمایش نشان داد دانشجویان گروه مداخله توانستند خواب شبانه خود را به شکل محسوسی افزایش دهند. سهم شبهایی که آنها به هدف ۷ ساعت خواب رسیدند، ۲۶ درصد افزایش یافت و مدت خواب آنها نیز بهطور میانگین ۱۹ دقیقه در هر شب بیشتر شد.
این تغییر حتی پس از پایان دوره مداخله نیز تا حدی ادامه پیدا کرد. اگرچه با توقف پاداشها و یادآوریها میزان اثرگذاری کاهش یافت، دانشجویان همچنان حدود ۸ دقیقه بیشتر از ابتدای مطالعه میخوابیدند.
اما مهمترین یافته پژوهش، ارتباط میان خواب بیشتر و عملکرد تحصیلی بود. دانشجویانی که توانستند خواب خود را افزایش دهند، در طول ترم تحصیلی بهطور میانگین بین ۰٫۰۷۵ تا ۰٫۰۸۹ نمره بهبود در عملکرد تحصیلی داشتند. این اثر در ترم بعد نیز ادامه یافت و نشان داد تغییر عادات خواب میتواند پیامدهای نسبتاً پایداری برای موفقیت تحصیلی داشته باشد.
راهکاری کمهزینه برای بهبود عملکرد تحصیلی
یکی از نکات قابل توجه این پژوهش، هزینه پایین مداخله بود. محققان برآورد کردهاند که تأثیر این برنامه بر بهبود عملکرد تحصیلی میتواند با برخی برنامههای بورسیه و مشوقهای مالی رقابت کند، در حالی که اجرای آن هزینه بسیار کمتری دارد.
جیونتلا دربارهی یافتهها میگوید: «نکتهای که بیش از همه برای من هیجانانگیز است، سادگی این راهکارهاست. این مداخلات را میتوان به راحتی در محیطهای مختلف، از دانشگاه و مدرسه گرفته تا محل کار، پیادهسازی و آزمایش کرد.»
این یافتهها نشان میدهد کمخوابی ممکن است یکی از عوامل قابلتوجه در کاهش عملکرد تحصیلی باشد و اصلاح آن الزاماً به برنامههای پیچیده یا پرهزینه نیاز ندارد. ایجاد شرایطی که دانشجویان را به خواب کافی تشویق کند، میتواند هم به سلامت آنها کمک کند و هم عملکرد آموزشیشان را بهبود دهد.
البته میزان خواب مورد نیاز افراد میتواند متفاوت باشد و کیفیت خواب نیز در کنار مدت آن اهمیت دارد. با این حال، یافتههای پژوهش بار دیگر اهمیت خواب کافی را بهعنوان بخشی از سبک زندگی سالم و موفقیت تحصیلی برجسته میکند.
این پژوهش در ژورنال Journal of Political Economy منتشر شده است.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار و یافتههای علمی و پزشکی، به آماج مراجعه کنید.
