به نقل از آماج، چای ترش یکی از نوشیدنیهای گیاهی پرطرفدار است که بهدلیل طعم ترش، رنگ قرمز چشمگیر و ترکیبات آنتیاکسیدانی مورد توجه قرار گرفته است. اما آیا این نوشیدنی واقعاً میتواند باعث چربیسوزی و کاهش وزن شود؟ شواهد موجود نشان میدهند که چای ترش ممکن است در کنار تغذیه متعادل و فعالیت بدنی، برخی شاخصهای مرتبط با سلامت متابولیک را بهبود دهد، اما نباید آن را یک نوشیدنی چربیسوز یا درمان قطعی اضافهوزن دانست.
چای ترش از کاسبرگ گیاه Hibiscus sabdariffa تهیه میشود و سرشار از ترکیباتی مانند آنتوسیانینها و پلیفنولهاست. همین ترکیبات بهعنوان بخشی از علت خواص آنتیاکسیدانی این نوشیدنی شناخته میشوند.
آیا چای ترش باعث لاغری میشود؟
برخی مطالعات درباره چای ترش و عصاره آن، اثرات احتمالی بر وزن بدن، قند خون و چربیهای خون را بررسی کردهاند؛ با این حال، شواهد موجود برای اینکه چای ترش را یک «چربیسوز» مستقیم بدانیم کافی نیست.
اگر چای ترش بدون شکر مصرف شود، میتواند جایگزین مناسبی برای نوشیدنیهای شیرین، نوشابه و برخی آبمیوههای پرکالری باشد. در چنین شرایطی، کاهش دریافت کالری روزانه میتواند به مدیریت وزن کمک کند.
بنابراین، اثر احتمالی چای ترش بر وزن بیشتر باید در چارچوب یک سبک زندگی سالم دیده شود، نه بهعنوان روشی مستقل برای از بین بردن چربی شکم و پهلو.
چرا چای ترش مورد توجه قرار گرفته است؟
کاسبرگهای گیاه بامیه سرشار از ترکیبات گیاهی مختلف هستند. آنتوسیانینها و پلیفنولها از جمله مهمترین این ترکیبات به شمار میروند و فعالیت آنتیاکسیدانی دارند.
این ترکیبات میتوانند به مقابله با استرس اکسیداتیو کمک کنند؛ با این حال، نباید نتیجه گرفت که آنتیاکسیدانهای موجود در چای ترش مستقیماً چربیهای بدن را دفع میکنند یا متابولیسم را به اندازهای افزایش میدهند که بهتنهایی موجب کاهش وزن قابل توجه شود.
چای ترش و فشار خون
یکی از زمینههایی که درباره چای ترش شواهد بیشتری وجود دارد، تأثیر احتمالی آن بر فشار خون است. برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف چای ترش میتواند در بعضی افراد به کاهش فشار خون کمک کند.
به همین دلیل، افرادی که فشار خون پایینی دارند یا داروهای کاهنده فشار خون مصرف میکنند، بهتر است درباره مصرف منظم و مقدار آن با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
تأثیر چای ترش بر قند و چربی خون
پژوهشهایی نیز اثرات احتمالی چای ترش یا عصاره آن را بر قند خون و چربیهای خون بررسی کردهاند. نتایج برخی مطالعات امیدوارکننده است، اما مقدار اثر و اهمیت بالینی آن در افراد مختلف متفاوت است و هنوز نمیتوان چای ترش را جایگزین درمانهای پزشکی یا رژیم غذایی استاندارد دانست.
افراد مبتلا به دیابت یا کسانی که داروهای کنترل قند خون مصرف میکنند، بهتر است مصرف منظم این نوشیدنی را با پزشک خود در میان بگذارند؛ زیرا کاهش قند خون در کنار داروها ممکن است در برخی افراد اهمیت داشته باشد.
طرز تهیه چای ترش گرم
برای تهیه یک نوشیدنی ساده و کمکالری، بهتر است چای ترش را بدون شکر یا با مقدار بسیار کمی شیرینکننده مصرف کنید.
مواد لازم
- آب: حدود یک لیتر
- چای ترش خشک: ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری
- چوب دارچین: یک یا دو تکه، در صورت تمایل
- لیمو یا پرتقال: در صورت تمایل
روش تهیه
آب را گرم کنید و پس از رسیدن به نقطه جوش، چای ترش و در صورت تمایل چوب دارچین را به آن اضافه کنید. اجازه دهید نوشیدنی حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم بکشد و سپس آن را صاف کنید.
میتوانید چای ترش را گرم مصرف کنید یا پس از خنک شدن، آن را همراه با چند قطعه یخ و برش لیمو یا پرتقال سرو کنید. برای کمک به کنترل کالری، بهتر است از افزودن مقدار زیاد شکر یا عسل خودداری شود.
روش تهیه چای ترش سرد
برای تهیه چای ترش سرد میتوانید مقدار مناسبی از چای ترش خشک را همراه با آب در یک ظرف شیشهای دردار قرار دهید و چند ساعت در یخچال بگذارید تا ترکیبات و رنگ آن به آب منتقل شود.
پس از صاف کردن نوشیدنی، میتوانید کمی آبلیمو، پوست پرتقال، زنجبیل یا دارچین برای طعمدهی اضافه کنید. اگر قصد کاهش وزن دارید، بهتر است نوشیدنی را بدون شکر یا با حداقل مقدار شیرینکننده مصرف کنید.
چه کسانی باید در مصرف چای ترش احتیاط کنند؟
با وجود اینکه چای ترش برای بسیاری از افراد در مقادیر معمول غذایی قابل مصرف است، مصرف منظم و زیاد آن برای همه مناسب نیست. برخی گروهها بهتر است پیش از مصرف مداوم با پزشک مشورت کنند.
- افراد مبتلا به فشار خون پایین: چای ترش ممکن است فشار خون را کاهش دهد و در برخی افراد باعث سرگیجه یا ضعف شود.
- افرادی که داروی فشار خون مصرف میکنند: احتمال اثر افزایشی بر کاهش فشار خون وجود دارد.
- افراد مبتلا به دیابت: در صورت مصرف داروهای کاهنده قند خون، بهتر است درباره مصرف منظم آن با پزشک مشورت شود.
- زنان باردار و شیرده: درباره ایمنی مصرف مقادیر دارویی یا مکملهای حاوی هیبیسکوس اطلاعات کافی وجود ندارد؛ بنابراین مصرف منظم و غلیظ آن بهتر است بدون نظر پزشک انجام نشود.
- افرادی که قرار است جراحی شوند: اگر مصرف چای ترش بهصورت منظم و در مقادیر زیاد است، بهتر است پیش از عمل درباره ادامه مصرف با پزشک یا تیم درمانی مشورت شود.
همچنین ادعاهایی درباره اثر قطعی چای ترش بر سطح استروژن یا تداخل مشخص آن با همه انواع داروهای هورمونی را نباید بدون بررسی داروی مصرفی و نظر پزشک تعمیم داد.
چای ترش را چقدر مصرف کنیم؟
برای چای ترش یک مقدار مصرف روزانه ثابت و قطعی که برای همه افراد مناسب باشد وجود ندارد. مقدار مناسب به غلظت نوشیدنی، وضعیت سلامت فرد و داروهای مصرفی بستگی دارد.
اگر هدف شما جایگزین کردن چای ترش با نوشیدنیهای شیرین است، مصرف متعادل و بدون شکر منطقیتر از مصرف مقادیر زیاد آن با هدف لاغری است. در صورت ابتلا به بیماری زمینهای یا مصرف دارو، بهتر است میزان مصرف را با متخصص هماهنگ کنید.
فواید احتمالی چای ترش برای سلامتی
بر اساس شواهد موجود، چای ترش ممکن است در برخی افراد مزایایی داشته باشد؛ از جمله:
- کمک به دریافت ترکیبات آنتیاکسیدانی گیاهی
- کمک احتمالی به کاهش فشار خون
- کمک به جایگزین کردن نوشیدنیهای شیرین با یک نوشیدنی کمکالری
- تأثیر احتمالی بر برخی شاخصهای قند خون و چربی خون
- کمک به افزایش تنوع در مصرف نوشیدنیهای بدون قند
با این حال، هیچکدام از این موارد به معنای آن نیست که چای ترش میتواند جایگزین دارو، رژیم غذایی متعادل یا فعالیت بدنی شود.
آیا چای ترش چربی شکم را از بین میبرد؟
خیر؛ شواهد علمی از این ادعا که چای ترش بهطور مستقیم و انتخابی چربی شکم و پهلو را از بین میبرد، حمایت نمیکنند. کاهش چربی بدن زمانی اتفاق میافتد که در طول زمان تعادل انرژی به سمت کاهش دریافت کالری نسبت به مصرف انرژی تغییر کند.
چای ترش بدون شکر میتواند بخشی از این الگوی غذایی باشد، بهویژه اگر جایگزین نوشیدنیهای پرکالری شود؛ اما بهتنهایی نمیتواند جای رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی را بگیرد.
جمعبندی
چای ترش نوشیدنیای کمکالری و سرشار از ترکیبات گیاهی مانند آنتوسیانینها و پلیفنولهاست و برخی پژوهشها نیز اثرات احتمالی آن بر فشار خون، قند خون و چربیهای خون را بررسی کردهاند. با این حال، شواهد کافی برای معرفی آن بهعنوان یک چربیسوز قوی یا روش مستقل برای لاغری وجود ندارد.
اگر قصد کاهش وزن دارید، مصرف چای ترش بدون شکر میتواند جایگزین مناسبی برای نوشیدنیهای شیرین باشد؛ اما نتیجه اصلی از ترکیب تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و دریافت کالری متناسب با نیاز بدن به دست میآید.
برای مطالعه مطالب بیشتر درباره تغذیه سالم، کاهش وزن و سبک زندگی، با آماج همراه باشید.
