به گزارش آماج، شاید در نگاه اول بریدن شاخههای جوان گیاهان پیش از گلدهی تصمیمی اشتباه به نظر برسد، اما کارشناسان باغبانی معتقدند این روش که با عنوان «هرس سرزنی» یا Pinching Back شناخته میشود، یکی از مؤثرترین راهکارها برای افزایش تعداد گلها، ایجاد بوتهای پرپشتتر و تقویت رشد گیاهان یکساله و برخی گیاهان چندساله است.
در حالی که بسیاری از افراد تصور میکنند این روش همان حذف گلهای پژمرده است، هرس سرزنی تفاوتهای مهمی با آن دارد و در زمان متفاوتی انجام میشود. متخصصان تأکید میکنند اگر این کار در زمان مناسب انجام شود، گیاه در ادامه فصل گلدهی بسیار پربارتر خواهد بود.
تفاوت هرس سرزنی با حذف گلهای پژمرده
هرس سرزنی به معنای حذف نوک شاخههای در حال رشد گیاهان جوان است تا شاخههای جانبی بیشتری تولید شوند. در مقابل، حذف گلهای پژمرده یا Deadheading پس از پایان گلدهی انجام میشود و هدف آن جلوگیری از تولید بذر و تشویق گیاه به ادامه گلدهی است.
کارشناسان میگویند در هرس سرزنی تنها بخش انتهایی ساقه حذف میشود تا رشد عمودی گیاه متوقف شده و انرژی آن صرف تولید شاخههای جانبی شود. نتیجه این فرآیند، گیاهی متراکمتر با ظرفیت گلدهی بیشتر خواهد بود.
چرا هرس سرزنی باعث افزایش گلها میشود؟
گیاهان یکساله بهطور طبیعی تلاش میکنند هرچه سریعتر گل داده و بذر تولید کنند. زمانی که جوانه یا نوک ساقه پیش از گلدهی حذف میشود، گیاه این اتفاق را بهعنوان یک اختلال در چرخه رشد تشخیص داده و برای جبران آن، شاخهها و گلهای بیشتری تولید میکند.
در این فرآیند، انرژی که قرار بود صرف تولید یک گل شود، به تولید دو یا چند شاخه گلدهنده اختصاص مییابد. به همین دلیل، پس از چند هفته، گیاه ظاهری پرپشتتر پیدا کرده و تعداد گلهای آن به شکل محسوسی افزایش مییابد.
این روش برای گیاهانی مانند آهار، کازموس، اطلسی، کولئوس و میمون مناسب است؛ اما برای گیاهانی که تنها یک ساقه گلدهنده دارند، مانند برخی آفتابگردانها، توصیه نمیشود.
بهترین زمان برای هرس سرزنی
بهترین زمان انجام این کار زمانی است که گیاه چند مجموعه برگ تشکیل داده اما هنوز وارد مرحله اصلی گلدهی نشده باشد. اگر هرس خیلی زود انجام شود، ممکن است رشد گیاه کند شود و اگر بیش از حد به تعویق بیفتد، زمان گلدهی بهطور قابل توجهی عقب خواهد افتاد.
کارشناسان توصیه میکنند گیاه دستکم سه تا چهار جفت برگ داشته باشد تا پس از حذف حدود یکسوم بخش بالایی، همچنان برگهای کافی برای انجام فتوسنتز باقی بماند.
روش صحیح هرس سرزنی
برای انجام این کار، ابتدا محل اتصال برگها به ساقه را پیدا کنید. سپس درست بالای این گره، نوک ساقه را با انگشت، قیچی باغبانی یا قیچی کوچک جدا کنید. این کار باعث تحریک جوانههای جانبی شده و طی چند هفته، شاخههای جدید از همان محل رشد خواهند کرد.
متخصصان تأکید میکنند هنگام هرس بیش از حد محافظهکار نباشید. تا زمانی که دو تا سه جفت برگ روی گیاه باقی بماند، حذف بخش بالایی ساقه نهتنها آسیبی به گیاه وارد نمیکند، بلکه باعث تقویت آن و افزایش قابل توجه گلدهی در ادامه فصل خواهد شد.
اگر به باغبانی و نگهداری از گل و گیاه علاقهمند هستید، تازهترین آموزشها و نکات کاربردی را در آماج دنبال کنید.