به گزارش آماج، دانشمندان در مونتهنگرو دو گونه جدید از حلزونهای خشکی را شناسایی کردهاند؛ کشفی که نشان میدهد حتی در اروپا نیز گونههایی از جانوران وجود دارند که هنوز بهطور رسمی برای علم شناخته نشدهاند.
این دو گونه با نامهای علمی Cochlostoma komarnica و Cochlostoma dobrido در مطالعهای جدید در نشریه دسترسیآزاد Biodiversity Data Journal معرفی شدهاند. هر دو حلزون بسیار کوچک هستند و صدفهایی مخروطیشکل با طول حدود ۶ میلیمتر دارند.
حلزونهایی با «در» برای بستن صدف
این حلزونها روی صخرههای آهکی زندگی میکنند و از جلبکها و گلسنگها تغذیه میکنند. یکی از ویژگیهای غیرمعمول آنها، جایگاه چشمهاست؛ برخلاف بسیاری از حلزونهای خشکی، چشمهای این دو گونه در دو سوی سر قرار گرفتهاند و روی نوک شاخکهای چشمی نیستند.
ویژگی جالب دیگر، وجود یک صفحه دایرهایشکل در بخش انتهایی بدن آنهاست. این ساختار هنگام عقب رفتن حلزون به داخل صدف، میتواند دهانه صدف را مانند یک در ببندد و به محافظت از جانور کمک کند.
کشف گونههای جدید در کوهستانهای مونتهنگرو
این دو گونه در جریان مجموعهای از سفرهای علمی به مناطق کوهستانی مونتهنگرو کشف شدند. این سفرها از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ با همکاری Taxon Expeditions، بنیاد غیرانتفاعی Taxon و انجمن بومشناسان مونتهنگرو انجام شد.
در این برنامهها پژوهشگران بینالمللی، دانشمندان شهروند، دانشجویان محلی و فعالان حوزه حفاظت از محیط زیست در بررسی تنوع زیستی پارک ملی دورمیتور و دره کومارنیتسا مشارکت داشتند.
پژوهشگران در چند نقطه از این مناطق صعبالعبور با حلزونها مواجه شدند، اما در ابتدا مشخص نبود که با گونههایی ناشناخته روبهرو هستند. شناسایی قطعی پس از بررسی نمونهها، کالبدشکافی و انجام آزمایشهای ژنتیکی در آزمایشگاه میدانی امکانپذیر شد.
نامگذاری حلزونها بر اساس محل کشف
نام علمی هر دو گونه با رأی اعضای تیم در جریان یکی از اردوهای پژوهشی انتخاب شد. Cochlostoma dobrido نام خود را از فلات «Dobri Do» در میان قلههای پارک ملی دورمیتور گرفته است.
گونه Cochlostoma komarnica نیز به نام دره کومارنیتسا نامگذاری شده است؛ درهای طبیعی در جنوب دورمیتور که به گفته پژوهشگران هنوز از نظر تنوع زیستی بهطور کامل بررسی نشده است.
جینین بویسمن، موسیقیدان هلندی که در یکی از این سفرهای اکتشافی حضور داشته و بعدها به یکی از نویسندگان مقاله تبدیل شده است، از اینکه هنوز امکان کشف گونههای جانوری جدید در اروپا وجود دارد ابراز شگفتی کرده است.
جووانا دوکیچ از انجمن بومشناسان مونتهنگرو نیز تأکید کرده است که درهها، کوهستانها و تنگههای این بخش از بالکان تنوع زیستی گستردهای دارند که هنوز بهطور کامل مورد مطالعه قرار نگرفته است و ممکن است گونههای دیگری نیز در انتظار شناسایی باشند.
تهدید سد برقآبی برای زیستگاه یکی از گونهها
کشف Cochlostoma komarnica اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا زیستگاه این حلزون در منطقهای قرار دارد که با طرح احداث سد و مخزن برقآبی روبهروست.
دوکیچ درباره این طرح هشدار داده و گفته است که آبگیری دره کومارنیتسا میتواند این زیستگاه طبیعی و تنوع زیستی آن را تحت تأثیر قرار دهد؛ بهویژه در شرایطی که هنوز ممکن است گونههای ناشناخته دیگری در این منطقه وجود داشته باشند.
«نگرانکنندهتر این است که قرار است دره کومارنیتسا با احداث سد و مخزن برقآبی زیر آب برود. این اتفاق این دره رودخانهای بکر و تمام تنوع زیستی آن را، از جمله بسیاری از گونههایی که هنوز برای علم ناشناختهاند، نابود خواهد کرد.»
کشف این دو حلزون کوچک بار دیگر نشان میدهد که شناخت تنوع زیستی تنها به مناطق دورافتاده جهان محدود نیست و حتی در مناطقی از اروپا که مدتهاست مورد مطالعه قرار گرفتهاند، ممکن است گونههای جدیدی در زیستگاههای کمتر بررسیشده پنهان باشند.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار علمی، محیط زیست و کشف گونههای جدید، به آماج مراجعه کنید.