به نقل از آماج، برای دیدن حلقههای زحل، قمرهای مشتری، دهانههای ماه و حتی برخی اجرام کمنورتر آسمان، لزوماً به رصدخانه حرفهای نیاز ندارید. یک تلسکوپ مناسب میتواند تجربه رصد آسمان را از حیاط خانه یا حتی روی یک میز به تجربهای جذاب تبدیل کند؛ البته انتخاب مدل مناسب به بودجه، سطح تجربه و انتظارات شما از رصد بستگی دارد.
در میان گزینههای موجود، تفاوت تلسکوپها فقط به میزان بزرگنمایی محدود نمیشود. قطر دهانه اصلی، کیفیت اپتیک، نوع پایه و امکان ردیابی خودکار اجرام از عوامل مهمی هستند که روی تجربه رصد تأثیر میگذارند. در ادامه سه مدل در سه سطح مختلف معرفی شدهاند.
۱. Sky-Watcher Heritage 130P؛ گزینهای مناسب برای بودجه محدود
تلسکوپ Sky-Watcher Heritage 130P یک گزینه ساده برای افرادی است که میخواهند رصد آسمان را با هزینه پایینتر آغاز کنند. این تلسکوپ به آینه اصلی ۱۳۰ میلیمتری مجهز شده است؛ دهانهای که توانایی جمعآوری نور کافی برای مشاهده اجرام بیشتری نسبت به چشم غیرمسلح را فراهم میکند.
پایه چرخان آن امکان حرکت دستی تلسکوپ را در جهتهای مختلف فراهم میکند و برخلاف مدلهای مجهز به سیستمهای هوشمند، نیازی به اپلیکیشن یا تنظیمات پیچیده ندارد. با فراهم بودن شرایط مناسب رصد، حلقههای زحل و چهار قمر درخشان مشتری از اهداف قابل مشاهده با این مدل هستند.
دو چشمی همراه دستگاه بزرگنماییهای ۲۶ و ۶۵ برابر ارائه میکنند. البته کاربران حرفهایتر میتوانند در آینده با اضافه کردن چشمی مناسبتر، امکان مشاهده جزئیات بیشتری از سیارات را فراهم کنند.
Heritage 130P سهپایه ندارد و برای استفاده باید روی یک سطح محکم و مناسب قرار گیرد. همچنین با حرکت اجرام آسمانی، کاربر باید تلسکوپ را بهصورت دستی جابهجا کند. بررسی و تنظیم دورهای همراستایی آینهها یا کولیمیشن نیز بخشی از نگهداری این تلسکوپ است.
لوله جمعشونده دستگاه نیز باعث میشود نگهداری و جابهجایی آن نسبتاً سادهتر باشد.
۲. Sky-Watcher Virtuoso GTi 150P؛ گزینهای برای ورود به رده میانرده
اگر رصد اجرام آسمانی را جدیتر دنبال میکنید، Sky-Watcher Virtuoso GTi 150P امکانات بیشتری ارائه میدهد. مهمترین تفاوت آن با مدل Heritage 130P، وجود پایه موتوردار است که میتواند اجرام را پیدا کرده و حرکت آنها را در آسمان دنبال کند.
کنترل تلسکوپ از طریق اپلیکیشن رایگان SynScan روی گوشی انجام میشود. البته پیش از استفاده باید فرآیند همراستاسازی اولیه انجام شود. پس از آن، کاربر میتواند جرم موردنظر را در اپلیکیشن انتخاب کند تا تلسکوپ به سمت آن حرکت کند.
ارتباط گوشی با تلسکوپ از طریق Wi-Fi داخلی انجام میشود و برای این کار نیازی به اتصال به روتر خانگی نیست.
آینه ۱۵۰ میلیمتری این مدل نسبت به Heritage 130P نور بیشتری جمع میکند و امکان رصد اجرام کمنورتر را افزایش میدهد. بر اساس بررسی منتشرشده در مجله BBC Sky at Night، این تلسکوپ امکان مشاهده نوارهای ابری و قمرهای مشتری و اجرامی مانند کهکشان آندرومدا و سحابی جبار را فراهم کرده است.
این مدل نیز به یک سطح محکم یا سهپایه مناسب نیاز دارد. برای استفاده از سیستم موتوردار آن نیز میتوان از هشت باتری AA یا منبع تغذیه خارجی ۱۲ ولتی استفاده کرد.
۳. Celestron NexStar 8SE؛ گزینهای برای رصدگران جدیتر
اگر رصد آسمان از یک سرگرمی گاهبهگاه به علاقهای جدی تبدیل شده باشد، Celestron NexStar 8SE امکانات بسیار بیشتری در اختیار کاربر قرار میدهد. دهانه ۲۰۳.۲ میلیمتری آن نور بیشتری جمعآوری میکند و در شرایط مناسب میتواند جزئیات بیشتری از سیارات و اجرام کمنور آسمان نشان دهد.
نوارهای ابری مشتری و خوشههای ستارهای متراکم از جمله اهداف جذاب این تلسکوپ هستند. البته افزایش قطر تلسکوپ به این معنا نیست که در هر شرایطی تصویر کاملاً واضحی خواهید داشت؛ وضعیت جو و شرایط رصد همچنان تأثیر زیادی بر کیفیت تصویر دارند.
در این مدل مسیر نور داخل لولهای نسبتاً کوتاهتر طراحی شده است و همین موضوع به مدیریت بهتر ابعاد دستگاه کمک میکند. برخلاف دو گزینه قبلی، یک سهپایه نیز همراه آن ارائه میشود.
پایه موتوردار دستگاه میتواند اجرام انتخابشده را پیدا و دنبال کند. سیستم SkyAlign نیز برای راهاندازی اولیه استفاده میشود و کاربر باید سه جرم روشن را در چشمی مرکز کند تا سیستم موقعیت تلسکوپ را تعیین کند.
وزن مجموعه کامل حدود ۱۴.۵ کیلوگرم است؛ بنابراین با وجود قابلیت جابهجایی، با یک تلسکوپ نسبتاً سنگینتر روبهرو هستیم. چشمی همراه دستگاه بزرگنمایی ۸۱ برابر ارائه میدهد و امکان اضافه کردن چشمی با قدرت بزرگنمایی بیشتر نیز وجود دارد.
کدام تلسکوپ برای چه کاربری مناسب است؟
اگر هدف شما شروع ساده و کمهزینه رصد آسمان باشد، Heritage 130P با کنترل دستی و طراحی ساده گزینهای مناسب برای ورود به دنیای نجوم آماتوری است. برای کسانی که ردیابی خودکار اجرام و آینه بزرگتر میخواهند، Virtuoso GTi 150P امکانات بیشتری ارائه میکند.
در سطح بالاتر، NexStar 8SE با دهانه ۲۰۳.۲ میلیمتری، پایه موتوردار و سیستم یافتن خودکار اجرام، برای کاربری جدیتر طراحی شده است؛ هرچند وزن و پیچیدگی بیشتر آن را نیز باید در نظر گرفت.
در نهایت، انتخاب تلسکوپ تنها به بزرگنمایی مربوط نمیشود. قطر دهانه، کیفیت اپتیک، پایداری پایه، سهولت استفاده و شرایط محل رصد همگی در تجربه نهایی نقش دارند. برای دنبال کردن مطالب بیشتر درباره نجوم، فناوری و تجهیزات رصدی، به آماج مراجعه کنید.
