به گزارش آماج، پژوهشگران دانشگاه لوئیزویل ترکیبی را شناسایی کردهاند که توسط باکتریهای روده پس از تجزیه برخی مواد غذایی مانند انار، گردو و انواع توتها تولید میشود و در آزمایشها توانسته است از سد روده محافظت کرده و به ترمیم آن کمک کند. این یافته میتواند سرنخ تازهای برای توسعه درمانهای هدفمندتر بیماریهای التهابی روده، از جمله بیماری کرون و کولیت اولسراتیو، فراهم کند.
اورو لیتین A چیست؟
تمرکز این پژوهش بر ترکیبی به نام اورو لیتین A یا UroA است؛ متابولیتی که در نتیجه فعالیت باکتریهای روده و تجزیه ترکیبات موجود در برخی مواد غذایی، از جمله انار، گردو و توتها، شکل میگیرد.
پژوهشگران دانشگاه لوئیزویل به سرپرستی ونکاتاکریشنا رائو جالا، استادیار بخش میکروبشناسی و ایمنیشناسی، بررسی کردند که این ترکیب چگونه بر سلولهای پوشش داخلی روده اثر میگذارد. نتایج این مطالعه در مجله Nature Communications منتشر شده است.
فعال شدن یک مسیر دفاعی در سلولهای روده
یافتههای جدید نشان میدهد UroA میتواند گیرندهای به نام AHR را در سلولهای اپیتلیال روده فعال کند. این سلولها بخش مهمی از پوشش داخلی روده را تشکیل میدهند و در حفظ سد روده نقش دارند.
AHR یک گیرنده سلولی است که به سیگنالهای مختلف ناشی از محیط، رژیم غذایی و میکروبهای روده پاسخ میدهد. دانشمندان پیشتر میدانستند که فعال شدن این گیرنده توسط برخی سموم محیطی میتواند پیامدهای نامطلوبی داشته باشد، اما بعضی ترکیبات مفید غذایی نیز میتوانند همین گیرنده را به شیوهای متفاوت فعال کنند.
پژوهش جدید نشان میدهد که محل و شدت فعال شدن AHR میتواند در تعیین نتیجه این فرایند اهمیت داشته باشد.
مسیر التهابی که میتواند نقش محافظتی داشته باشد
یکی از نکات مهم این مطالعه، ارتباط میان AHR و سامانهای سلولی به نام اینفلامازوم NLRP6 است. اینفلامازومها معمولاً با واکنشهای التهابی شناخته میشوند، اما پژوهشگران دریافتند که NLRP6 در شرایط مشخص میتواند نقشی محافظتی نیز داشته باشد.
در آزمایشها، فعال شدن این مسیر توسط UroA در سلولهای پوششی روده با آزاد شدن مولکولهایی همراه بود که در عملکرد طبیعی روده نقش دارند. این فرایند به ترمیم پوشش روده، تقویت سد محافظتی، افزایش تولید مخاط و بهبود دفاع ضدمیکروبی کمک کرد؛ بدون آنکه در این مدلها به تشدید آسیب التهابی منجر شود.
به گفته پژوهشگران، این یافته نشان میدهد همه مسیرهای مرتبط با التهاب الزاماً مضر نیستند و برخی از آنها، بسته به نوع سلول و شرایط فعال شدن، میتوانند در حفظ سلامت بافت و ترمیم آسیب نقش داشته باشند.
ارتباط این یافته با بیماریهای التهابی روده
بیماریهای التهابی روده یا IBD، از جمله بیماری کرون و کولیت اولسراتیو، با التهاب مداوم و آسیب به پوشش داخلی دستگاه گوارش همراه هستند. سد روده در حالت طبیعی به عبور مواد مغذی کمک میکند و همزمان مانع خروج برخی عوامل مضر و باکتریها از داخل روده میشود. اختلال در این سد میتواند با التهاب و آسیب بیشتر بافتی همراه باشد.
پژوهشگران برای بررسی اثر UroA از چند روش آزمایشگاهی استفاده کردند؛ از جمله آزمایش روی سلولها، مدلهای ارگانوئیدی روده و نمونههای بافتی بیماران مبتلا به IBD. در نمونههای بافت انسانی نیز فعال شدن همان مسیر محافظتی مشاهده شد.
آیا اورو لیتین A درمان جدید بیماری کرون است؟
هنوز نمیتوان چنین نتیجهای گرفت. یافتههای این پژوهش، شواهدی درباره یک سازوکار زیستی و مسیر درمانی احتمالی ارائه میکند، اما این مطالعه به معنای اثبات اثر درمانی UroA در بیماران نیست.
نتایج بهدستآمده میتواند به پژوهشهای آینده برای طراحی درمانهایی کمک کند که بهجای سرکوب گسترده سیستم ایمنی، مسیرهای محافظتی مشخص را در سلولهای خاص هدف قرار میدهند. چنین رویکردی از نظر پژوهشگران میتواند در آینده به درمانهای دقیقتر برای بیماریهای التهابی روده منجر شود، اما برای مشخص شدن ایمنی و اثربخشی آن در انسان به مطالعات بالینی بیشتری نیاز است.
یافتههای این مطالعه همچنین بر اهمیت تعامل میان رژیم غذایی، میکروبهای روده و سلولهای بدن در سلامت دستگاه گوارش تأکید میکند. با این حال، مصرف مواد غذایی حاوی پیشسازهای UroA نباید بهعنوان درمان بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو در نظر گرفته شود.
برای مطالعه تازهترین مطالب علمی و پزشکی درباره سلامت دستگاه گوارش و پژوهشهای جدید، به آماج مراجعه کنید.
