به گزارش آماج، دیابت علاوه بر افزایش قند خون، میتواند بخشهای مختلف بدن از جمله دهان و دندان را تحت تأثیر قرار دهد. متخصصان سلامت تأکید میکنند که کنترل قند خون و رعایت بهداشت دهان باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند؛ زیرا مشکلات التهابی لثه و عفونتهای دهانی میتوانند مدیریت دیابت را دشوارتر کنند.
دکتر محمدعلی تختروانچی، کارشناس مسئول واحد دهان و دندان مرکز بهداشت شمالغرب دو، به مناسبت هفته ملی دیابت درباره ارتباط این بیماری با سلامت دهان و دندان توضیح داد. به گفته او، بسیاری از افراد مبتلا به دیابت مشکلات دهانی خود را جدی نمیگیرند، درحالیکه مراقبت از دندانها و لثهها میتواند در پیشگیری از عوارض بیماری و بهبود کیفیت زندگی نقش داشته باشد.
چرا دیابت بر سلامت دهان و دندان تأثیر میگذارد؟
دیابت یک اختلال متابولیک است که بر عملکرد بخشهای مختلف بدن اثر میگذارد. زمانی که قند خون بهخوبی کنترل نمیشود، ممکن است میزان قند در بزاق افزایش یابد و شرایط برای رشد باکتریهای دهان مساعدتر شود.
از سوی دیگر، دیابت کنترلنشده میتواند عملکرد سیستم ایمنی را در مقابله با عفونتها مختل کند و توانایی بدن برای ترمیم بافتهای آسیبدیده را کاهش دهد. ترکیب این عوامل احتمال بروز بیماریهای لثه و عفونتهای دهانی را افزایش میدهد.
ارتباط دیابت و بیماریهای لثه دوطرفه است. التهاب لثه میتواند با افزایش التهاب در بدن، کنترل قند خون را دشوارتر کند. به همین دلیل، رسیدگی به سلامت دهان و مدیریت قند خون باید همزمان دنبال شوند.

شایعترین مشکلات دهان و دندان در افراد مبتلا به دیابت
به گفته تختروانچی، بیماریهای لثه، خشکی دهان، تأخیر در ترمیم زخمها و بوی نامطبوع دهان از جمله مشکلاتی هستند که ممکن است در افراد مبتلا به دیابت، بهویژه در صورت کنترل نامناسب قند خون، بیشتر دیده شوند.
۱. بیماریهای لثه و احتمال از دست دادن دندان
بیماریهای لثه با التهاب و تخریب بافتهایی همراه هستند که دندانها را در جای خود نگه میدارند. در صورت پیشرفت این بیماریها و درماننشدن آنها، دندانها ممکن است لق شوند و حتی از دست بروند.
۲. خشکی دهان و افزایش خطر پوسیدگی
کاهش ترشح بزاق و احساس خشکی دهان از دیگر مشکلات احتمالی در بیماران دیابتی است. بزاق در حفظ سلامت محیط دهان و محافظت از دندانها نقش دارد؛ بنابراین کاهش آن میتواند خطر پوسیدگی دندان و بروز عفونتهای دهانی را افزایش دهد.
۳. تأخیر در بهبود زخمهای دهانی
در افراد مبتلا به دیابت کنترلنشده، ترمیم زخمها و آسیبهای مخاط دهان ممکن است با تأخیر انجام شود. این مسئله اهمیت توجه به زخمها و آسیبهای دهانی و پیگیری بهموقع آنها را بیشتر میکند.
۴. بوی نامطبوع دهان
بوی بد دهان نیز ممکن است در اثر خشکی دهان، بیماریهای لثه یا عفونتهای دهانی ایجاد شود. شناسایی علت اصلی این مشکل و درمان آن میتواند به حفظ سلامت دهان کمک کند.
راهکارهای مراقبت از دهان و دندان در بیماران دیابتی
تختروانچی کنترل منظم قند خون و رعایت برنامه غذایی مناسب را از اقدامات مهم برای کاهش عوارض دیابت دانست. او همچنین بر ضرورت رعایت بهداشت روزانه دهان و دندان تأکید کرد.
مهمترین توصیههای مراقبتی عبارتاند از:
- مسواک زدن منظم: حداقل دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید تا پلاکهای میکروبی کاهش پیدا کنند.
- استفاده روزانه از نخ دندان: نخ دندان به پاکسازی فضاهای بین دندانها کمک میکند و در پیشگیری از پوسیدگی و بیماریهای لثه مؤثر است.
- کنترل قند خون: برنامه درمانی و غذایی توصیهشده را دنبال کنید تا احتمال بروز عوارض دیابت کاهش یابد.
- مراجعه منظم به دندانپزشک: معاینه دندانپزشکی ترجیحاً هر شش ماه یکبار انجام شود.
- اطلاعرسانی درباره دیابت: هنگام مراجعه به دندانپزشک، بیماری دیابت، داروهای مصرفی و وضعیت کنترل قند خون خود را اعلام کنید.
چه علائمی نیازمند مراجعه به دندانپزشک هستند؟
افراد مبتلا به دیابت باید نسبت به تغییرات دهان و دندان خود حساس باشند و در صورت مشاهده علائم غیرمعمول، بررسی پزشکی را به تأخیر نیندازند.
خونریزی لثه، خشکی دهان، احساس سوزش در دهان و زخمهایی که بیش از دو هفته بهبود پیدا نمیکنند، از جمله نشانههایی هستند که به ارزیابی دندانپزشکی نیاز دارند.
سلامت دهان؛ بخش جداییناپذیر مدیریت دیابت
مراقبت از دهان و دندان نباید در برنامه سلامت افراد مبتلا به دیابت نادیده گرفته شود. کنترل قند خون، مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و انجام معاینات دورهای دندانپزشکی میتوانند به کاهش مشکلات دهانی، حفظ دندانها و بهبود سلامت عمومی کمک کنند.
توجه همزمان به کنترل دیابت و بهداشت دهان، رویکردی ضروری برای پیشگیری از عوارض و حفظ کیفیت زندگی بیماران است. برای مطالعه مطالب بیشتر درباره سلامت، پیشگیری از بیماریها و توصیههای پزشکی، به آماج مراجعه کنید.




