به نقل از آماج، طرح محدودسازی کارتهای اضطراری جایگاههای بنزین در ۱۱ استان کشور اجرا شده است؛ طرحی که با هدف مدیریت مصرف سوخت، کاهش صفهای طولانی و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه بنزین آغاز شده و در کنار آن، سهمیه جدیدی با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان به کارت سوخت شخصی خودروهای مشمول اختصاص مییابد.
اجرای این طرح پرسشهای زیادی برای رانندگان ایجاد کرده است؛ از جمله اینکه اگر کارت سوخت همراه نداشته باشند یا سهمیه بنزین آنها به پایان برسد، چگونه میتوانند سوختگیری کنند؟ کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران، در گفتوگو با صداوسیما جزئیات این طرح و شرایط سوختگیری رانندگان، مسافران و تاکسیهای اینترنتی را تشریح کرده است.
کارت سوخت جایگاهها در کدام استانها محدود شده است؟
طرح جمعآوری کارتهای اضطراری جایگاهها از مرداد ۱۴۰۵ بهصورت آزمایشی در استان کرمان آغاز شد. در شهریورماه، سیستان و بلوچستان و در مهرماه، خراسان جنوبی به این طرح پیوستند. از ابتدای آبان نیز هشت استان دیگر مشمول شدند و تعداد استانهای تحت پوشش به ۱۱ استان رسید.
استانهای مشمول طرح عبارتاند از:
- کرمان
- سیستان و بلوچستان
- خراسان جنوبی
- خراسان رضوی
- خراسان شمالی
- اردبیل
- آذربایجان شرقی
- آذربایجان غربی
- کردستان
- هرمزگان
- یزد
در این استانها استفاده از کارت سوخت شخصی در اولویت قرار گرفته و دسترسی عمومی به کارتهای اضطراری جایگاهها محدود شده است. بااینحال، کارتهای جایگاه بهطور کامل حذف نشدهاند و همچنان برای شرایط ضروری در دسترس خواهند بود.
اگر کارت سوخت نداشته باشیم یا سهمیه تمام شود، چه کنیم؟
یکی از مهمترین نگرانیهای رانندگان این است که در صورت همراه نداشتن کارت سوخت یا تمام شدن سهمیه، امکان دریافت بنزین را از دست بدهند. مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی تأکید کرده است که چنین افرادی همچنان میتوانند برای دریافت سوخت به جایگاه مراجعه کنند.
ویسکرمی در اینباره گفته است:
افرادی که کارت سوخت ندارند یا سهمیه آنها به پایان رسیده است، میتوانند به جایگاه مراجعه کنند تا پس از بررسی و کنترل سامانهای وضعیت خودرو و سهمیه، سوخت مورد نیاز در اختیارشان قرار گیرد.
بنابراین، تمام شدن سهمیه یا همراه نداشتن کارت سوخت به معنای محرومیت از سوختگیری نیست؛ اما استفاده از کارت اضطراری جایگاه، برخلاف گذشته، به بررسی اطلاعات خودرو و وضعیت سهمیه در سامانه وابسته خواهد بود.
همچنین برای خودروهایی که بهدلیل مشکلات ثبتی یا سامانهای امکان دریافت کارت هوشمند سوخت ندارند، سازوکارهای جداگانهای در نظر گرفته شده است. خودروهای امدادی، برخی خودروهای دولتی و گروههای دارای نیاز ویژه نیز مشمول تمهیدات خاص خواهند بود.
مسافران در استانهای مشمول چگونه بنزین دریافت کنند؟
محدود شدن کارتهای اضطراری در استانهای پرتردد و مسیرهای بیناستانی، نگرانیهایی را برای مسافران به وجود آورده است. به گفته ویسکرمی، برای تسهیل سوختگیری مسافران، بهویژه زائران و مسافران خراسان رضوی، امکان استفاده از کارتهای اضطراری در جایگاههای بینراهی این استان پیشبینی شده است.
مسافرانی که کارت سوخت ندارند یا سهمیه آنها کافی نیست، میتوانند به جایگاه مراجعه کنند تا پس از بررسی سامانهای اطلاعات خودرو و موجودی سهمیه، امکان دریافت بنزین برایشان فراهم شود. البته تاکنون جزئیات دقیقی درباره حداکثر میزان بنزین قابل دریافت در هر نوبت یا نحوه اجرای یکسان این فرایند در تمام جایگاهها اعلام نشده است.
سهمیه جدید بنزین ۱۰ هزار تومانی چگونه محاسبه میشود؟
در قالب طرح جدید، بخشی از بنزینی که پیشتر با کارت اضطراری جایگاهها عرضه میشد، بهصورت سهمیه سوم به کارت سوخت شخصی خودروهای مشمول اختصاص یافته است. قیمت هر لیتر بنزین در این سهمیه ۱۰ هزار تومان تعیین شده و میزان آن براساس الگوی مصرف هر استان محاسبه میشود.
طبق توضیحات مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، برای تعیین این سهمیه ابتدا میزان بنزین مصرفشده با کارت جایگاه در ماههای گذشته در هر استان محاسبه و سپس بر تعداد خودروهای شخصی همان استان تقسیم شده است.
ویسکرمی درباره نحوه اختصاص این سهمیه گفته است:
سهمیه جدید از سهمیههای قبلی مالکان خودرو کسر نمیشود و بهصورت سهمیهای جداگانه در کارت سوخت آنها قرار میگیرد.
در نتیجه، اختصاص سهمیه سوم به معنای کاهش سهمیههای قبلی خودرو نیست. به گفته این مقام مسئول، بیش از ۸۵ درصد دریافتکنندگان سهمیه جدید اعلام کردهاند که مقدار اختصاصیافته پاسخگوی نیازشان بوده است. بااینحال، میزان دقیق سهمیه سوم در هر استان و جزئیات کامل نحوه انتقال یا ذخیره آن هنوز اعلام نشده است.
سهمیه بنزین رانندگان اسنپ و تپسی چقدر است؟
رانندگان فعال در تاکسیهای اینترنتی مانند اسنپ و تپسی، بهدلیل پیمایش بیشتر، مشمول سازوکار جداگانهای برای دریافت سهمیه اضافی بنزین هستند. سهمیه این رانندگان براساس میزان پیمایش ماهانه آنها محاسبه میشود و علاوه بر سهمیه معمول خودرو به کارت سوختشان اختصاص مییابد.
براساس اطلاعات اعلامشده، وضعیت سهمیه رانندگان در بازههای مختلف پیمایش به این صورت است:
| پیمایش ماهانه | سهمیه بنزین |
|---|---|
| تا ۱۰۰۰ کیلومتر | استفاده از سهمیه معمول خودرو |
| ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر | ۱۰۰ لیتر سهمیه اضافی |
| بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر | محاسبه براساس عملکرد ثبتشده در سکو |
| بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر | ۳۰۰ لیتر سهمیه اضافی |
اطلاعات پیمایش رانندگان از طریق سکوهای حملونقل اینترنتی در اختیار شرکت ملی پخش قرار میگیرد و سهمیه اضافی براساس عملکرد ثبتشده محاسبه میشود. بااینحال، مقدار دقیق سهمیه در تمام بازههای پیمایش، بهویژه فاصله ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر، بهطور کامل مشخص نشده است.
آیا میتوان سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی را ذخیره کرد؟
یکی دیگر از پرسشهای رانندگان به ترتیب مصرف سهمیههای بنزین مربوط میشود. برخی افراد ترجیح میدهند سهمیه ارزانتر خود را برای آینده نگه دارند و ابتدا از سهمیه ۱۰ هزار تومانی استفاده کنند.
ویسکرمی در پاسخ به این پرسش اعلام کرده است:
سامانه فعلی از نظر فنی و عملیاتی امکان انتخاب ترتیب مصرف سهمیهها را ندارد.
به گفته او، این درخواست در حال بررسی است و در صورت فراهم بودن امکان فنی، درباره اجرای آن تصمیمگیری خواهد شد. بنابراین، در شرایط فعلی رانندگان نمیتوانند ترتیب مصرف سهمیههای بنزین را به انتخاب خود تغییر دهند.
آیا کارت سوخت جایگاهها در تهران هم جمعآوری میشود؟
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی درباره احتمال گسترش طرح به تهران و سایر استانها اعلام کرده است:
تاکنون تصمیمی برای گسترش طرح به استانهای دیگر گرفته نشده است.
به گفته ویسکرمی، در صورت اتخاذ تصمیم برای اجرای طرح در استانهای دیگر، موضوع دستکم ۱۰ روز پیش از آغاز اجرا از طریق رسانههای رسمی، از جمله صداوسیما، به اطلاع مردم خواهد رسید.
چرا کارتهای اضطراری جایگاهها محدود شدهاند؟
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، مدیریت مصرف بنزین، کاهش صفهای طولانی و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه را از مهمترین اهداف اجرای این طرح اعلام کرده است.
به گفته ویسکرمی، پیش از اجرای طرح در برخی استانها صفهای چندکیلومتری در جایگاهها تشکیل میشد و رانندگان برای دریافت ۱۵ تا ۳۰ لیتر بنزین با کارت اضطراری، ساعتها در انتظار میماندند.
کارتهای اضطراری جایگاهها روزانه با ۶ هزار لیتر بنزین شارژ میشوند و با هر کارت حداکثر ۲۵۵ تراکنش امکانپذیر است. به همین دلیل، در برخی جایگاهها موجودی سوخت یا سقف مجاز تراکنشها در ساعات ابتدایی روز به پایان میرسید.
براساس قوانین و اسناد بالادستی، دستکم ۹۵ درصد سوختگیریها باید با کارت شخصی انجام شود و سهم استفاده از کارت اضطراری جایگاهها حداکثر پنج درصد باشد. بااینحال، به گفته مدیرعامل شرکت ملی پخش، در برخی استانها سهم استفاده از کارت جایگاه به ۴۰ تا ۵۰ درصد رسیده بود.
استفاده گسترده از کارتهای اضطراری همچنین امکان ردیابی دقیق تعداد دفعات و میزان سوخت دریافتی هر فرد را محدود میکرد و در برخی موارد زمینه عرضه خارج از شبکه و قاچاق سوخت را فراهم میساخت.
اجرای طرح چه تأثیری بر مصرف بنزین داشته است؟
براساس آمار اعلامشده از سوی مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، مصرف بنزین در ۱۱ استان مشمول طرح طی ۲۴ روز نخست آبانماه در مجموع سه درصد کاهش یافته است.
ویسکرمی همچنین اعلام کرده که اجرای طرح در استان کرمان به برطرف شدن صفهای چندکیلومتری جایگاهها کمک کرده و در دیگر استانهای مشمول نیز ازدحام ناشی از استفاده از کارتهای اضطراری کاهش یافته است. به گفته او، در همین دوره استفاده از گاز طبیعی فشرده (CNG) نیز افزایش داشته است.
طبق آمار ارائهشده، مصرف CNG در کشور نسبت به دوره پیش از نیمه نخست شهریورماه ۱۸٫۵ درصد افزایش یافته و به حدود ۱۸ میلیون مترمکعب در روز رسیده است. ظرفیت عرضه روزانه CNG کشور نیز حدود ۳۵ تا ۴۰ میلیون مترمکعب اعلام شده و نزدیک به چهار میلیون خودروی دوگانهسوز در کشور وجود دارد.
بنزین ویژه در چند استان عرضه میشود؟
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی اعلام کرده است که بنزین ویژه تاکنون در ۱۷ استان کشور عرضه شده و مجموع توزیع آن به حدود سه میلیون لیتر رسیده است. برنامه گسترش عرضه این نوع بنزین به استانهای دیگر نیز در حال اجراست.
بااینحال، فهرست کامل استانهای عرضهکننده، قیمت هر لیتر بنزین ویژه و زمانبندی دقیق توسعه توزیع آن تاکنون اعلام نشده است.
اگر جایگاه بنزین از ارائه سوخت خودداری کرد، چه کنیم؟
رانندگانی که هنگام سوختگیری با مشکل مواجه میشوند، میتوانند موضوع را از طریق سامانه پاسخگویی شبانهروزی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی پیگیری کنند.
شماره تماس رسیدگی به مشکلات سوختگیری: ۰۹۶۲۷
این سامانه بهصورت ۲۴ساعته پاسخگوی تماسهاست. درخواستهای ثبتشده نیز به مناطق عملیاتی مربوط ارجاع داده میشوند تا مشکل بررسی و برای تأمین سوخت متقاضی اقدام شود.
مدیرعامل شرکت ملی پخش همچنین اعلام کرده است که به کارکنان این شرکت در سراسر کشور دستور داده شده تا در ارائه خدمات به مسافران و رانندگانی که هنگام سوختگیری با مشکل روبهرو میشوند، همکاری لازم را داشته باشند.
جمعبندی؛ بدون کارت سوخت هم میتوان بنزین دریافت کرد
محدود شدن کارتهای اضطراری جایگاهها در ۱۱ استان به معنای حذف کامل امکان سوختگیری بدون کارت شخصی نیست. افرادی که کارت سوخت ندارند یا سهمیه آنها تمام شده است، همچنان میتوانند با مراجعه به جایگاه و پس از بررسی سامانهای وضعیت خودرو، از کارتهای اضطراری باقیمانده استفاده کنند.
بااینحال، بهتر است رانندگان در استانهای مشمول، کارت سوخت شخصی خود را همراه داشته باشند و پیش از سفر نیز از میزان سهمیه باقیمانده مطلع شوند. در صورت بروز مشکل در دریافت بنزین، تماس با سامانه ۰۹۶۲۷ راه پیگیری موضوع است.
برای مطالعه تازهترین اخبار و مطالب بیشتر به آماج مراجعه کنید.
“`




