به گزارش آماج، یک مطالعه جدید از دانشگاه تورنتو نشان میدهد مصرف روزانه سه وعده لبنیات پرچرب در یک دوره ۱۲ هفتهای، در بزرگسالان دارای اضافهوزن یا چاقی با افزایش معنادار وزن، چربی بدن، کلسترول یا مقاومت به انسولین همراه نبوده است. شرکتکنندگان در گروههای مصرف لبنیات همچنین بهبودهایی در فشار خون و دریافت مواد مغذی مانند کلسیم، پروتئین و ویتامین D نشان دادند.
این یافتهها در حالی منتشر شدهاند که برای دههها، به دلیل وجود چربی اشباع در محصولات لبنی، مصرف انواع کمچرب یا بدون چربی بهعنوان گزینهای سالمتر توصیه میشد. پژوهشگران میگویند ساختار پیچیده خودِ مواد غذایی ممکن است در تعیین اثرات آنها بر سلامت مهمتر از بررسی یک ماده مغذی بهتنهایی باشد.
مطالعه جدید درباره لبنیات پرچرب چه میگوید؟
این مطالعه به سرپرستی هاروی اندرسون، استاد علوم تغذیه در دانشکده پزشکی تمِرتی دانشگاه تورنتو، انجام شده و نتایج آن در The Journal of Nutrition منتشر شده است.
در این پژوهش، ۷۴ بزرگسال دارای اضافهوزن یا چاقی بهصورت تصادفی در سه گروه غذایی قرار گرفتند. یک گروه رژیم کملبنیات و محدود از نظر کالری داشت، گروه دوم رژیمی با دریافت انرژی متعادل و سه وعده لبنیات در روز دنبال کرد و گروه سوم نیز بدون محدودیت کالری، روزانه سه وعده لبنیات مصرف کرد.
شرکتکنندگان بر اساس راهنمای غذایی کانادا آموزش دیدند و محصولات لبنی پرچرب در اختیار افرادی قرار گرفت که در گروههای مصرف لبنیات بودند.
سه وعده لبنیات در روز چه اثری داشت؟
پس از ۱۲ هفته، پژوهشگران تفاوت معناداری در افزایش وزن، ترکیب بدن یا سطح کلسترول میان افرادی که رژیم کملبنیات داشتند و کسانی که روزانه سه وعده لبنیات مصرف میکردند، مشاهده نکردند.
در عین حال، افرادی که مصرف لبنیات بیشتری داشتند، بهبودهایی در فشار خون نشان دادند و میزان دریافت کلسیم، پروتئین و ویتامین D در رژیم غذایی آنها افزایش یافت.
اندرسون میگوید: «Those that had three servings of dairy didn’t have adverse levels of blood cholesterol or lipids or evidence of insulin resistance.»
به گفته پژوهشگران، این یافتهها نشان میدهد که مصرف متعادل لبنیات پرچرب در چارچوب یک رژیم غذایی کنترلشده، الزاماً پیامدهای منفی متابولیکی که پیشتر تصور میشد را به همراه ندارد.
چرا چربی اشباع موجود در لبنیات لزوماً همان اثر مورد انتظار را ندارد؟
یکی از توضیحاتی که پژوهشگران برای این یافته مطرح میکنند، «فرضیه ماتریس لبنیات» است. بر اساس این دیدگاه، ساختار فیزیکی و ترکیب کلی یک ماده غذایی میتواند بر نحوه هضم، جذب و استفاده بدن از مواد مغذی تأثیر بگذارد.
به عبارت دیگر، ممکن است اثر یک ماده غذایی را نتوان صرفاً با میزان یک ماده مغذی موجود در آن، مانند چربی اشباع، پیشبینی کرد. نحوه ترکیب پروتئینها، چربیها، مواد معدنی و سایر اجزای یک غذا نیز میتواند در واکنش بدن نقش داشته باشد.
اندرسون در این باره میگوید: «With dairy products, it’s got two proteins — casein and whey — that are bound together with fat and with nutrients mixed in.»
به باور او، این ساختار پیچیده ممکن است باعث شود مواد مغذی موجود در لبنیات بهتدریج در اختیار بدن قرار گیرند و در نتیجه، اثر مصرف یک ماده غذایی کامل با تأثیر بررسی جداگانه یک ماده مغذی متفاوت باشد.
لبنیات پرچرب برای سالمندان اهمیت بیشتری دارد؟
پژوهشگران معتقدند این یافتهها میتواند برای افراد مسن اهمیت ویژهای داشته باشد. با افزایش سن، نیاز بدن به انرژی معمولاً کاهش مییابد، اما همچنان دریافت پروتئین و سایر مواد مغذی ضروری اهمیت دارد.
از آنجا که لبنیات غذایی آشنا و نسبتاً مغذی برای بسیاری از سالمندان است، میتواند راهی عملی برای دریافت انرژی، پروتئین و برخی ویتامینها و مواد معدنی باشد.
با این حال، این مطالعه به معنای توصیه عمومی به مصرف لبنیات پرچرب برای همه افراد نیست. وضعیت سلامت، نیازهای تغذیهای، میزان کالری دریافتی و بیماریهای زمینهای هر فرد میتواند در انتخاب نوع و مقدار لبنیات اهمیت داشته باشد.
تغذیه را نباید فقط بر اساس یک ماده مغذی قضاوت کرد
نتایج این پژوهش بار دیگر بحث قدیمی درباره شیوه ارزیابی مواد غذایی را مطرح میکند. به جای اینکه یک ماده غذایی تنها بر اساس وجود یا مقدار یک ترکیب مانند چربی اشباع قضاوت شود، پژوهشگران بر اهمیت بررسی کل غذا و تعامل میان اجزای آن تأکید دارند.
این دیدگاه میتواند در آینده بر نحوه تدوین توصیههای تغذیهای نیز تأثیر بگذارد؛ بهویژه در شرایطی که توصیههای غذایی طی سالهای مختلف تغییر کرده و گاهی برای مردم متناقض به نظر میرسند.
اندرسون در جمعبندی یافتهها توصیهای ساده ارائه میکند: «Keep it simple, eat a variety of foods and not too much of anything.»
این پژوهش با حمایت Dairy Research Cluster 3 در چارچوب برنامه Canadian Agricultural Partnership AgriScience و همچنین برنامه Mitacs Accelerate انجام شده است.
توجه: نتایج یک مطالعه ۱۲ هفتهای بهتنهایی برای تغییر توصیههای پزشکی یا تغذیهای فردی کافی نیست. در صورت ابتلا به بیماریهای قلبی، دیابت، اختلالات متابولیک یا سایر بیماریهای زمینهای، درباره نوع و میزان مصرف لبنیات با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار علمی، پزشکی و سلامت، به آماج مراجعه کنید.
