به نقل از آماج، بسیاری از افراد رویای نویسنده شدن و انتشار کتابی با نام خود را در سر دارند، اما اغلب در همان قدمهای ابتدایی با موانعی روبهرو میشوند و مسیر نویسندگی را رها میکنند. در حالی که بسیاری از نویسندگان موفق نیز همین دشواریها را تجربه کردهاند و با تمرین، مطالعه و استمرار توانستهاند مهارت خود را تقویت کنند.
نویسندگی مهارتی است که علاوه بر استعداد، به تمرین مداوم، مطالعه گسترده و توجه به جزئیات نیاز دارد. کارشناسان و نویسندگان حرفهای توصیههایی را ارائه کردهاند که میتواند مسیر آغاز نویسندگی را برای علاقهمندان هموارتر کند.
۱. نوشتههای ضعیف خود را دور نیندازید
بسیاری از نویسندگان در نخستین پیشنویسهای خود با متنهایی مواجه میشوند که از نظرشان ارزش انتشار ندارند؛ اما این نوشتهها میتوانند در آینده به ایدههایی تازه یا بخشهایی از یک اثر موفق تبدیل شوند.
پیشنویس اول مانند ماده خامی است که هنوز نیاز به اصلاح و پرداخت دارد. به جای حذف کامل بخشهایی که دوست ندارید، آنها را نگه دارید و در جایی ذخیره کنید. ممکن است سالها بعد همان ایده یا جملهای که امروز ناکارآمد به نظر میرسد، الهامبخش یک داستان جدید شود.
سی. اس. لوئیس، نویسنده مجموعه «ماجراهای نارنیا»، نیز به نویسندگان جوان توصیه کرده بود که نوشتههای رهاشده خود را دور نیندازند؛ زیرا بسیاری از آثار ارزشمند، از بازنویسی ایدههایی شکل گرفتهاند که سالها پیش آغاز شده بودند.
۲. به خواننده احساس منتقل کنید، نه فقط کلمات
یک نوشته خوب تنها مجموعهای از جملههای زیبا نیست؛ بلکه باید بتواند تجربهای حسی برای مخاطب ایجاد کند. استفاده از جزئیات مربوط به دیدن، شنیدن، بو، لمس، چشیدن و حتی حرکت میتواند خواننده را وارد فضای داستان کند.
نویسندگان حرفهای توصیه میکنند به جای استفاده از توصیفهای کلیشهای، جزئیاتی را انتخاب کنید که ذهن مخاطب را فعال کند و اجازه دهد خودش جهان داستان را تصور کند.
وقتی خواننده احساس کند در فضای داستان حضور دارد، ارتباط عمیقتری با اثر برقرار خواهد کرد.
۳. همیشه ابزار نوشتن همراه داشته باشید
ایدههای داستانی ممکن است در هر لحظه به ذهن برسند؛ هنگام خواب، سفر، تماشای یک فیلم، مشاهده رفتار یک فرد یا حتی در یک اتفاق ساده روزمره.
بزرگترین اشتباه این است که تصور کنیم این ایدهها را بعداً به یاد خواهیم آورد. بسیاری از الهامهای کوتاه، اگر ثبت نشوند، خیلی زود فراموش میشوند.
جف وندرمیر، نویسنده آثار علمیتخیلی، از جمله نویسندگانی است که همیشه دفترچه و قلم همراه خود دارد تا ایدهها، صحنهها و دیالوگهای احتمالی را ثبت کند.
ثبت مداوم ایدهها نهتنها باعث حفظ آنها میشود، بلکه ذهن را نیز برای تولید ایدههای تازه آمادهتر میکند.
۴. برای نوشتن عادت روزانه بسازید
بسیاری از نویسندگان موفق معتقدند نباید تنها منتظر الهام ماند. عادت منظم به نوشتن، مهمتر از لحظههای کوتاه انگیزه است.
اکتاویا باتلر، نویسنده برنده جایزه مکآرتور، تأکید میکرد که نویسندگان باید هر روز مطالعه کنند و هر روز زمانی را به نوشتن اختصاص دهند.
داشتن یک برنامه ثابت، حتی اگر روزانه تنها یک ساعت باشد، به مرور توانایی نویسنده را افزایش میدهد و باعث میشود پروژههای نیمهتمام به نتیجه برسند.
استمرار، مطالعه و تمرین مداوم، عواملی هستند که استعداد اولیه را به مهارت واقعی تبدیل میکنند.
۵. ایدهها را با تحقیق و مطالعه تقویت کنید
بهویژه در داستانهای تخیلی، علمیتخیلی و فانتزی، ساختن یک جهان باورپذیر اهمیت زیادی دارد. نویسنده باید بتواند جزئیات محیط، فرهنگ، شخصیتها و قوانین دنیای داستانی خود را به شکلی منسجم طراحی کند.
نویسندگان موفق توصیه میکنند از تحقیق نترسید، اما اجازه ندهید تحقیق کردن جای نوشتن را بگیرد. اطلاعات باید به داستان خدمت کند، نه اینکه داستان را به یک گزارش آموزشی تبدیل کند.
ان. کی. جمیسین، نویسنده برجسته داستانهای فانتزی، معتقد است خلق جهانهای تازه نیازمند جسارت، توجه به جزئیات و استقبال از ایدههای متفاوت است.
۶. زیاد بخوانید؛ از همه چیز
تقریباً همه نویسندگان حرفهای بر یک نکته اتفاق نظر دارند: برای بهتر نوشتن، باید زیاد خواند.
مطالعه آثار نویسندگان بزرگ به شما کمک میکند ساختار داستان، انتخاب واژهها، ریتم روایت و شیوه شخصیتپردازی را بهتر درک کنید.
سر تری پرچت، نویسنده مشهور آثار فانتزی، توصیه کرده است نویسندگان تنها به یک سبک محدود نشوند و آثار متنوعی بخوانند تا از بهترین نمونههای ادبی یاد بگیرند.
هر کتاب، فیلم، تجربه شخصی یا گفتوگو میتواند بخشی از ذخیره ذهنی نویسنده باشد و بعدها به شکل ایدهای تازه در داستان ظاهر شود.
۷. به ساختار جملهها و انتخاب واژهها توجه کنید
یکی از راههای پیشرفت در نویسندگی، بررسی دقیق آثار نویسندگان مورد علاقه است. به این توجه کنید که آنها چگونه جملهها را میسازند، چه واژههایی انتخاب میکنند و چگونه در چند کلمه، احساس و تصویر ایجاد میکنند.
ری بردبری، نویسنده مشهور داستانهای علمیتخیلی، درباره سبک نوشتاری یودورا ولتی گفته بود که او میتواند در تعداد کمی کلمه، فضای یک اتاق، ویژگی یک شخصیت و حرکت داستان را منتقل کند.
شناخت دقیق زبان، دستور زبان و گسترده کردن دایره واژگان، ابزارهایی هستند که به نویسنده کمک میکنند سبک شخصی خود را پیدا کند؛ سبکی که قابل تقلید از سوی دیگران نیست.
شروع نویسندگی با یک قدم کوچک
نویسنده شدن یک مسیر طولانی است که با یک جمله، یک ایده و یک تمرین روزانه آغاز میشود. مهمترین نکته این است که از اشتباه کردن نترسید، نوشتههای خود را اصلاح کنید، زیاد بخوانید و به نوشتن ادامه دهید.
اگر رویای نویسنده شدن دارید، امروز با ثبت یک ایده یا نوشتن چند خط آغاز کنید؛ زیرا بسیاری از داستانهای بزرگ از همین قدمهای کوچک شروع شدهاند.
برای مطالعه مطالب بیشتر درباره کتاب، ادبیات و مهارتهای نویسندگی، همراه مطالب فرهنگی آماج باشید.
