جوش صورت یکی از رایجترین مشکلات پوستی در میان نوجوانان و بزرگسالان است که میتواند اعتمادبهنفس افراد را تحت تأثیر قرار دهد. درمان جوش صورت زمانی مؤثر خواهد بود که ابتدا علت ایجاد آن بهدرستی شناسایی شود. آکنه یا Acne یک بیماری التهابی پوست است که غدد چربی را درگیر میکند و در صورت، گردن، سینه، شانهها و پشت بدن ظاهر میشود.
طبق آمار منتشرشده در خبرواژه، حدود ۸۰ درصد نوجوانان، ۱۲ درصد زنان بزرگسال و ۳ درصد مردان بزرگسال در طول زندگی خود درجاتی از آکنه را تجربه میکنند. اگرچه جوش تهدیدکننده حیات نیست، اما در صورت درمان نشدن میتواند باعث ایجاد لک، اسکار و زخمهای دائمی شود. در این مقاله به بررسی کامل علل ایجاد جوش و راههای درمان سریع جوش صورت در خانه میپردازیم.
جوش صورت چیست و چگونه ایجاد میشود؟
سطح پوست دارای منافذ کوچکی است که به غدد چربی زیر پوست متصل هستند. این غدد مادهای روغنی به نام «سبوم» تولید میکنند که از طریق فولیکولها به سطح پوست میرسد. زمانی که فولیکولها با ترکیب سبوم اضافی و سلولهای مرده مسدود شوند، محیط مناسبی برای رشد باکتریها فراهم میشود و در نتیجه جوش ایجاد میگردد.
آکنه در سه سطح خفیف، متوسط و شدید دستهبندی میشود و در موارد شدید میتواند دردناک و التهابی باشد.
مهمترین علل ایجاد جوش صورت
۱. تغییرات هورمونی
آکنه یک بیماری وابسته به هورمون است. افزایش هورمون تستوسترون در دوران بلوغ، قاعدگی، بارداری یا اختلالات هورمونی باعث افزایش تولید سبوم میشود. در بسیاری از خانمها، بررسی آزمایشهای هورمونی نقش مهمی در درمان جوش صورت دارد.
۲. ترشح بیش از حد سبوم
تولید چربی اضافی باعث بسته شدن منافذ و ایجاد محیط مناسب برای رشد باکتریها میشود.
۳. ژنتیک
اگر یکی از والدین سابقه آکنه شدید داشته باشد، احتمال بروز آن در فرزندان بیشتر است.
۴. التهاب و واکنش ایمنی
واکنش سیستم ایمنی بدن به باکتریها باعث قرمزی، تورم و درد در محل جوش میشود.
۵. عوامل تشدیدکننده
- استرس زیاد
- مشکلات گوارشی
- مصرف برخی داروها
- لایهبرداری بیش از حد
- استفاده از لوازم آرایش سنگین
درمان سریع جوش صورت در خانه (روشهای طبیعی)
۱. سرکه سیب
سرکه سیب خاصیت ضدباکتریایی دارد. آن را با نسبت ۱ به ۳ با آب ترکیب کرده و با پنبه روی جوش بزنید. پس از ۱۰ دقیقه بشویید.
۲. عسل و دارچین
ترکیب این دو ماده خاصیت ضدالتهابی قوی دارد. هفتهای دو بار بهعنوان ماسک استفاده شود.
۳. یخ
قرار دادن یخ پیچیدهشده در پارچه روی جوش، التهاب و قرمزی را کاهش میدهد.
۴. روغن درخت چای
چند قطره روغن درخت چای را با ژل آلوئهورا یا روغن نارگیل ترکیب کنید و روی جوش بزنید. برای پوستهای حساس با احتیاط استفاده شود.
۵. آلوئهورا
ژل طبیعی آلوئهورا را شب روی پوست بمالید و صبح بشویید. این روش به ترمیم پوست کمک میکند.
۶. ماسک گوجهفرنگی
گوجهفرنگی دارای اسید طبیعی برای کنترل چربی پوست است. آن را له کرده و ۱۵ دقیقه روی پوست بگذارید.
۷. جوش شیرین
مخلوط جوش شیرین و آب به عنوان لایهبردار ملایم عمل میکند. هفتهای ۲ تا ۳ بار استفاده شود.
۸. بخور صورت
بخور آب گرم به باز شدن منافذ و پاکسازی عمیق پوست کمک میکند.
۹. خیار
خیار پوست را خنک و مرطوب میکند و التهاب را کاهش میدهد.
۱۰. زردچوبه
ترکیب زردچوبه با عسل یا ماست خاصیت ضدالتهابی دارد و در کاهش قرمزی مؤثر است.
۱۱. سیر
سیر دارای خاصیت آنتیباکتریال است، اما برای پوستهای حساس مناسب نیست.
۱۲. جو دوسر
جو دوسر چربی اضافی پوست را جذب میکند و باعث کاهش جوش میشود.
۱۳. روغن کرچک
این روغن خاصیت ضدالتهابی داشته و به جلوگیری از ایجاد اسکار کمک میکند.
۱۴. مصرف امگا ۳
مصرف ماهی سالمون، گردو و دانه کتان به کاهش التهاب پوست کمک میکند.
۱۵. نوشیدن آب کافی
مصرف روزانه ۸ تا ۱۲ لیوان آب به دفع سموم و کاهش آکنه کمک میکند.
علاوه بر موارد بالا، گیاهانی مانند ریحان، نئیم، شنبلیله، بابونه، نعناع، اسپیرولینا، پاپایا و حتی پوست موز نیز در طب سنتی برای درمان جوش صورت توصیه شدهاند.
نکات مهم برای جلوگیری از تشدید جوش
- از دستکاری و کندن جوش خودداری کنید.
- روبالشی خود را هفتهای یکبار بشویید.
- آرایش سنگین نداشته باشید.
- موهای خود را از صورت دور نگه دارید.
- خواب کافی (حداقل ۸ ساعت) داشته باشید.
- استرس را مدیریت کنید.
هشدار مهم قبل از استفاده از ماسکهای خانگی
پیش از استفاده از هر ماسک یا ماده طبیعی، تست حساسیت انجام دهید. مقدار کمی از ترکیب را روی پوست بازو امتحان کنید و در صورت عدم بروز التهاب یا خارش، روی صورت استفاده نمایید.
جمعبندی
درمان جوش صورت نیازمند صبر، مراقبت مداوم و شناخت علت زمینهای آن است. بسیاری از روشهای خانگی میتوانند التهاب را کاهش دهند و روند بهبود را تسریع کنند؛ اما در صورت آکنه شدید، کیستی یا مقاوم، مراجعه به متخصص پوست ضروری است. با رعایت تغذیه سالم، مدیریت استرس و مراقبت صحیح از پوست میتوان از بروز مجدد جوش جلوگیری کرد و پوستی سالم و شفاف داشت.
