علت تپش قلب در زنان میتواند از یک تغییر ساده هورمونی تا یک اختلال جدی قلبی متغیر باشد. بسیاری از زنان در دورههایی مانند قاعدگی، بارداری یا یائسگی احساس ضربان تند، کوبنده یا نامنظم قلب را تجربه میکنند. تپش قلب در زنان (Heart Palpitations in Women) همیشه به معنای بیماری قلبی نیست، اما در برخی شرایط میتواند نشانه هشداردهنده باشد و نیاز به بررسی تخصصی داشته باشد.
در این مقاله بهطور کامل بررسی میکنیم که ضربان طبیعی قلب چند است، چه زمانی تپش قلب خطرناک محسوب میشود و مهمترین دلایل تپش قلب ناگهانی در زنان چیست.
ضربان قلب نرمال در زنان چقدر است؟
ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت برای بیشتر بزرگسالان بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. با این حال، میانگین ضربان قلب زنان معمولاً کمی بالاتر از مردان و حدود ۷۸ تا ۸۲ ضربه در دقیقه است. اگر ضربان قلب در حالت استراحت بهطور مداوم بالاتر از ۱۰۰ یا پایینتر از ۶۰ باشد (بهجز در ورزشکاران)، باید بررسی پزشکی انجام شود.
تپش قلب یعنی چه؟
تپش قلب حالتی است که فرد ضربان قلب خود را بهصورت کوبش، لرزش، پرش یا ضربان نامنظم در قفسه سینه، گردن یا گلو احساس میکند. گاهی ریتم قلب طبیعی است اما حساسیت سیستم عصبی باعث میشود فرد ضربانها را شدیدتر درک کند.
مهمترین علت تپش قلب در زنان
۱. تغییرات هورمونی
هورمونهای استروژن و پروژسترون تأثیر مستقیم بر سیستم الکتریکی قلب دارند. نوسانات این هورمونها میتوانند آستانه تحریکپذیری قلب را کاهش دهند و باعث افزایش احساس ضربان شوند.
دورههای شایع تپش قلب هورمونی:
- دوران قاعدگی
- بارداری
- پس از زایمان
- پیشیائسگی و یائسگی
این نوع تپش قلب معمولاً گذراست، با گرگرفتگی یا اضطراب همراه میشود و اغلب نتیجه نوار قلب طبیعی است.
۲. کمخونی (فقر آهن)
در کمخونی، اکسیژنرسانی به بافتها کاهش مییابد و قلب برای جبران، سریعتر و قویتر میتپد. این نوع تپش معمولاً تدریجی ایجاد میشود و با فعالیت بدنی تشدید میشود.
علائم همراه:
- خستگی زودرس
- رنگپریدگی
- کاهش تمرکز
- تنگی نفس هنگام فعالیت
۳. اضطراب، استرس و حملات پانیک
در این حالت قلب سالم است اما سیستم عصبی سمپاتیک بیشفعال میشود و هورمونهایی مانند آدرنالین ترشح میشوند. نتیجه آن ضربان سریع و کوبنده است.
ویژگیها:
- شروع ناگهانی
- احساس ترس یا خفگی
- تعریق و لرزش
- شدت بیشتر در حالت استراحت یا شبها
۴. اختلالات تیروئید
پرکاری تیروئید باعث افزایش متابولیسم و تحریک سیستم الکتریکی قلب میشود و میتواند ضربان سریع و حتی آریتمی ایجاد کند. در مقابل، کمکاری تیروئید ممکن است باعث ضربان کند یا احساس نامنظمی شود.
۵. افت قند خون
کاهش ناگهانی قند خون باعث ترشح آدرنالین و افزایش ضربان قلب میشود. این حالت بیشتر در افرادی دیده میشود که وعدههای غذایی را حذف میکنند یا رژیم سخت دارند.
۶. کمبود الکترولیتها
پتاسیم و منیزیم نقش مهمی در تنظیم ریتم قلب دارند. کاهش این مواد میتواند باعث ضربانهای زودرس یا نامنظم شود.
۷. مصرف محرکها
کافئین، سیگار، نوشیدنیهای انرژیزا، برخی داروهای سرماخوردگی و قرصهای لاغری میتوانند گره سینوسی قلب را تحریک کرده و تپش ایجاد کنند.
۸. بیماریهای قلبی
در موارد نادر، تپش قلب میتواند ناشی از آریتمیها، پرولاپس دریچه میترال، گرفتگی عروق یا مشکلات ساختاری قلب باشد. علائم قلبی در زنان گاهی غیرکلاسیک و مبهم هستند.
علت تپش قلب در زنان در خواب چیست؟
- آریتمیهای شبانه
- اضطراب یا استرس شبانه
- آپنه خواب
- مصرف کافئین در ساعات پایانی روز
- اختلالات تیروئید
چه زمانی تپش قلب خطرناک است؟
در صورت مشاهده علائم زیر باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- درد یا فشار شدید در قفسه سینه
- غش یا سرگیجه شدید
- تنگی نفس ناگهانی
- تورم پاها
- ضربان بسیار سریع که با استراحت کاهش نمییابد
درمان تپش قلب در زنان
۱. اصلاح سبک زندگی
- کاهش مصرف کافئین و سیگار
- مدیریت استرس با مدیتیشن و ورزش
- خواب کافی
- تغذیه متعادل و تأمین آهن و الکترولیتها
- مصرف آب کافی
۲. درمان دارویی
در صورت وجود اختلال تیروئید، آریتمی یا بیماری زمینهای، درمان دارویی باید زیر نظر پزشک و پس از انجام نوار قلب (ECG) انجام شود.
۳. روشهای تخصصی
در موارد خاص ممکن است مانور واگال، مانیتورینگ طولانیمدت ریتم قلب یا بررسیهای پیشرفته توصیه شود.
جمعبندی؛ علت تپش قلب در زنان را جدی بگیرید
علت تپش قلب در زنان میتواند از تغییرات طبیعی هورمونی تا مشکلات قلبی متغیر باشد. بیشتر موارد خوشخیم هستند، اما تپش مکرر، شدید یا همراه با علائم هشداردهنده نیاز به بررسی فوری دارد. تشخیص دقیق علت، بهترین راه برای درمان مؤثر و حفظ سلامت قلب است.
