به گزارش آماج، تلسکوپ فضایی جیمز وب تصویری تازه و خیرهکننده از سحابی NGC 7129 ثبت کرده است؛ منطقهای کیهانی مملو از گاز، غبار، ستارگان جوان و پیشستارههایی که مراحل اولیه شکلگیری خود را پشت سر میگذارند. این تصویر جزئیات بیشتری از فرایند تولد ستارگان را آشکار میکند و نمایی دقیقتر از آشفتگی و پویایی محیطی ارائه میدهد که ستارهها در آن شکل میگیرند.
به نوشته وبسایت اسپیس، این سحابی که به دلیل ظاهرش «سحابی غنچه گل» (Flower Bud Nebula) نیز نامیده میشود، در فاصله حدود ۳۳۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد. در این منطقه، ستارگان در مراحل مختلف تکامل حضور دارند و گمان میرود بیش از ۱۰۰ ستاره با سن کمتر از یک میلیون سال نیز در آن وجود داشته باشند؛ ستارگانی که در مقیاس کیهانی بسیار جوان به شمار میروند.
سحابیها؛ زادگاه ستارگان جدید
ستارگان از تودههای عظیم گاز و غبار در ابرهای مولکولی شکل میگیرند. در بخشهایی از این ابرها، ماده تحت تأثیر گرانش بهتدریج متراکم میشود و پیشستارهها را به وجود میآورد. این اجرام در مراحل نخست زندگی خود اغلب در میان لایههای متراکم غبار پنهان هستند؛ به همین دلیل، مشاهده مستقیم آنها با ابزارهای معمولی دشوار است.
ناسا در توضیح همراه این تصویر، چنین محیطهایی را «دیگ جوشان آفرینش کیهانی» توصیف کرده است. این تعبیر به فرایندهای پیچیدهای اشاره دارد که در آنها گاز و غبار در کنار شکلگیری ستارگان، بر اثر تابش و خروج جریانهای پرانرژی ماده دگرگون میشوند.
چگونه جیمز وب از میان غبار کیهانی میبیند؟
تصویر تازه سحابی NGC 7129 با استفاده از دوربین فروسرخ نزدیک تلسکوپ فضایی جیمز وب، موسوم به NIRCam، ثبت شده است. این ابزار تابش فروسرخ نزدیک را دریافت میکند؛ محدودهای از طیف الکترومغناطیسی که به اخترشناسان امکان میدهد اجرام کمنور و ساختارهایی را بررسی کنند که نور مرئی آنها ممکن است بهوسیله غبار میانستارهای مسدود شده باشد.
توانایی جیمز وب در رصد فروسرخ نزدیک و فروسرخ میانی، به دانشمندان کمک میکند تا بخشهایی از مناطق ستارهساز را که پیشتر بهسختی قابل مشاهده بودند، با جزئیات بیشتری مطالعه کنند. این قابلیت بهویژه برای بررسی مراحل اولیه شکلگیری ستارگان اهمیت دارد؛ زمانی که اجرام جوان هنوز در پوششی از گاز و غبار قرار گرفتهاند.
تصویری دقیقتر از زندگی ستارگان جوان
سحابی غنچه گل پیشتر نیز با تلسکوپها و رصدخانههای مختلف بررسی شده بود. مقایسه تصاویر ثبتشده در طول موجهای متفاوت، اطلاعات ارزشمندی درباره ساختار این سحابی و اجرام موجود در آن فراهم کرده است. با این حال، مشاهدات تازه جیمز وب امکان بررسی جزئیات بیشتری از ستارگان و پیشستارههایی را فراهم میکند که هنوز در محیط گازی و غباری خود در حال شکلگیری هستند.
اخترشناسان امیدوارند با استفاده از این دادههای دقیقتر، شناخت بهتری از جریانهای قدرتمند و داغ ماده به دست آورند که برخی از ستارگان جوان به فضا پرتاب میکنند. این جریانها که جتهای ستارهای نامیده میشوند، میتوانند بر محیط اطراف خود اثر بگذارند و در تحول نواحی ستارهساز نقش داشته باشند.
مطالعه چنین ساختارهایی به دانشمندان کمک میکند تا بهتر بفهمند ستارگان چگونه شکل میگیرند، در مراحل اولیه زندگی چه رفتاری دارند و چگونه با گاز و غبار پیرامون خود برهمکنش میکنند.
اهمیت رصدهای تازه جیمز وب
تصویر جدید NGC 7129 نمونهای از توانایی تلسکوپ فضایی جیمز وب در آشکار کردن جزئیات پنهان جهان است. این تلسکوپ با رصد طول موجهای فروسرخ، امکان مطالعه مناطقی را فراهم میکند که مشاهده آنها با نور مرئی دشوار است و به اخترشناسان اجازه میدهد مراحل آغازین شکلگیری ستارگان را دقیقتر بررسی کنند.
هرچند این تصویر بهتنهایی پاسخ همه پرسشها درباره تولد ستارگان را ارائه نمیدهد، دادههای حاصل از آن میتوانند به پژوهشهای آینده درباره پیشستارهها، جتهای پرانرژی و تحول سحابیها کمک کنند. سحابی غنچه گل بار دیگر نشان میدهد که حتی در دل ابرهای ظاهراً آشفته کیهانی، فرایندهای پیچیدهای در جریاناند که به شکلگیری نسلهای تازه ستارگان منجر میشوند.
برای دنبال کردن تازهترین خبرها و تصاویر شگفتانگیز نجوم و اکتشافات فضایی، به آماج مراجعه کنید.