به گزارش آماج، بعضی از پرندگان با وجود جثه نسبتاً کوچک، صدایی تولید میکنند که شدت آن با صدای ابزارهای صنعتی و کنسرتهای بسیار بلند قابل مقایسه است. پژوهشی تازه روی ۱۲۳ گونه پرنده نشان میدهد که اندازه بدن و پهنای منقار از عوامل مهم در توانایی تولید آوازهای بسیار بلند هستند؛ هرچند هنوز مشخص نیست چرا تکامل برخی گونهها را به سمت چنین صداهای شدیدی سوق داده است.
زنگمرغ گلوبرهنه؛ یکی از پرصداترین پرندگان جهان
در این پژوهش، به سرپرستی ژوائو منزس و جفری پودوس از دانشگاه ماساچوست امهرست، شدت صدای ۱۲۳ گونه پرنده در برزیل و آمریکا اندازهگیری شد. پژوهشگران سپس نتایج را با ویژگیهای جسمانی و رفتاری این گونهها مقایسه کردند تا عوامل مؤثر بر بلندی آواز آنها را شناسایی کنند.
نتایج نشان داد زنگمرغ گلوبرهنه (Procnias nudicollis) میتواند صدایی با شدت حدود ۱۲۲ دسیبل در فاصله یکمتری تولید کند. این میزان صدا بسیار بلند است و با صدای برخی ابزارهای صنعتی و محیطهای پرسروصدای موسیقی مقایسه میشود.
چرا بعضی پرندگان صدای بلندتری دارند؟
بر اساس یافتههای پژوهش، دو ویژگی بدنی بیش از سایر عوامل با شدت صدای پرندگان ارتباط دارند:
- جثه بزرگتر: پرندگان بزرگتر میتوانند جریان و فشار هوای بیشتری برای تولید صدا فراهم کنند.
- منقار پهنتر: شکل و میزان بازشدن منقار ممکن است به انتشار مؤثرتر انرژی صوتی کمک کند.
کاکلپیشانی پاسرخ نیز در میان گونههای بررسیشده صدایی با شدت بیش از ۱۲۰ دسیبل تولید کرد. در سوی دیگر، شدت صدای ثبتشده برای مرغهای مگس حدود ۶۴ دسیبل بود؛ اختلافی که تفاوت چشمگیر توانایی صوتی گونههای مختلف را نشان میدهد.
آیا رکورد بلندترین آواز پرنده تغییر میکند؟
با وجود نتایج تازه، رکورد رسمی ثبتشده برای بلندترین آواز پرنده همچنان به زنگمرغ سفید نر (Procnias albus) تعلق دارد. در سال ۲۰۱۹، شدت صدای این پرنده ۱۲۵٫۴ دسیبل اندازهگیری شد و جفری پودوس نیز یکی از نویسندگان پژوهش مربوط به این رکورد بود.
پژوهش جدید از تجهیزات دقیقتر و اندازهگیری همزمان فاصله پرنده تا دستگاه ضبط استفاده کرده است؛ روشی که میتواند مقایسه میان گونهها را قابلاعتمادتر کند. از این رو، اندازهگیریهای تازه ممکن است در بررسیهای آینده به بازنگری در رتبهبندی پرصداترین پرندگان جهان منجر شوند؛ اما هنوز نمیتوان گفت رکورد فعلی رسماً شکسته شده است.
آواز بلند چه فایدهای برای پرندگان دارد؟
پرندگان برای جذب جفت، دفاع از قلمرو و برقراری ارتباط با همنوعان آواز میخوانند. صدای بلندتر ممکن است به انتقال پیام در فاصلههای بیشتر یا دورکردن رقیبان کمک کند، اما این توانایی هزینههایی هم دارد. تولید صداهای شدید به انرژی نیازمند است و ممکن است موقعیت پرنده را برای شکارچیان آشکار کند.
پژوهشگران عواملی مانند زیستگاه، توانایی پرواز و رفتارهای جفتگیری را نیز بررسی کردند؛ بااینحال، هیچیک بهتنهایی نتوانست تفاوت شدت صدا میان گونهها را توضیح دهد. بنابراین، هنوز روشن نیست چه فشارهای تکاملی باعث شدهاند برخی پرندگان آوازهایی به این اندازه بلند تولید کنند.
این پژوهش در مجله علمی Evolution منتشر شده است. یافتهها نشان میدهند ویژگیهای جسمانی در قدرت صوتی پرندگان نقش مهمی دارند، اما توضیح کامل علت تکامل آوازهای فوقالعاده بلند همچنان به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.
برای دنبالکردن تازهترین خبرهای علمی و زیستشناسی، به آماج مراجعه کنید.