به گزارش آماج، دبیر اجرایی کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل متحد در جریان کنفرانس تغییرات اقلیمی COP31 در آنتالیای ترکیه هشدار داد که بحران اقلیمی اکنون به تهدیدی جدی برای سلامت عمومی در سراسر جهان تبدیل شده است. او از رهبران کشورها خواست برای محافظت از نظام‌های بهداشتی و درمانی در برابر پیامدهای گرمایش جهانی اقدام فوری انجام دهند.
اجلاس COP31 از ۹ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ در آنتالیا برگزار می‌شود و به گفته سایمون استیل، دبیر اجرایی تغییر اقلیم سازمان ملل، آثار بهداشتی تغییرات آب‌وهوایی یکی از محورهای اصلی مذاکرات امسال خواهد بود. آلودگی هوا، موج‌های گرمای شدید و بلایای طبیعی ناشی از تغییرات اقلیمی، سلامت و زندگی میلیون‌ها نفر را در نقاط مختلف جهان تحت تأثیر قرار داده‌اند.
استیل در این نشست تأکید کرد: «بحران اقلیمی اکنون به یک بحران سلامت جهانی در ابعاد یک همه‌گیری تبدیل شده است.» او همچنین هشدار داد که حوادث شدید آب‌وهوایی، زیرساخت‌ها و مراکز درمانی را تحت فشار قرار می‌دهند و توان نظام‌های سلامت برای ارائه خدمات را کاهش می‌دهند.
سوخت‌های فسیلی سالانه میلیون‌ها قربانی می‌گیرند
دبیر اجرایی سازمان ملل در ادامه، انتخاب پیش روی کشورها را حرکت به سمت برقی‌سازی اقتصاد و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر یا ادامه تحمل هزینه‌های سنگین وابستگی به سوخت‌های فسیلی توصیف کرد. این هزینه‌ها علاوه بر خانواده‌ها، کسب‌وکارها و دولت‌ها، نظام‌های درمانی را نیز درگیر می‌کنند.
بر اساس ارزیابی منتشرشده در گزارش Lancet Countdown 2026، آلودگی هوای محیطی و گرمای شدید ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی و تغییرات اقلیمی انسان‌ساخت، سالانه با حدود ۳.۳ میلیون مرگ در جهان ارتباط دارند.
همچنین طبق گزارش تازه سازمان جهانی هواشناسی که در ۹ نوامبر منتشر شد، ۱۲ سال گذشته گرم‌ترین دوره ثبت‌شده در تاریخ بوده‌اند. چهار سال اخیر نیز، از جمله سال ۲۰۲۶، در میان چهار سال نخست از نظر ثبت بالاترین دما قرار گرفته‌اند.
از موج گرما تا گسترش بیماری‌های عفونی
افزایش دمای زمین، خشکسالی‌های طولانی و بارش‌های سیل‌آسا، مجموعه‌ای از تهدیدهای بهداشتی و زیست‌محیطی را تشدید می‌کنند. بیماری‌ها و مرگ‌ومیر ناشی از گرما، دود آتش‌سوزی‌های جنگلی، افت کیفیت هوا، سوءتغذیه و ناامنی غذایی از جمله پیامدهای این روند هستند.
تغییرات اقلیمی همچنین می‌توانند شرایط گسترش بیماری‌های منتقل‌شونده از طریق آب و ناقلان زیستی را فراهم کنند. وبا، مالاریا و تب دنگی از جمله بیماری‌هایی هستند که خطر شیوع آن‌ها در برخی مناطق تحت تأثیر شرایط آب‌وهوایی افزایش می‌یابد.
استیل هشدار داد که اختلال در تأمین برق و مشکلات مربوط به تصفیه و بهداشت آب، آسیب‌پذیری نظام‌های سلامت را بیشتر می‌کند. به گفته او، مخاطرات اقلیمی نقاط ضعف زیرساخت‌های بهداشتی را آشکار می‌کنند و می‌توانند آن‌ها را عمیق‌تر سازند.
ضرورت حضور وزارتخانه‌های بهداشت در برنامه‌ریزی اقلیمی
دبیر اجرایی کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل تأکید کرد که سلامت عمومی باید در مرکز سیاست‌گذاری‌های اقلیمی قرار بگیرد و وزارتخانه‌های بهداشت نیز در مذاکرات مربوط به سازگاری با تغییرات آب‌وهوایی نقش مستقیم داشته باشند.
او با اشاره به ضرورت آمادگی نظام‌های درمانی، چند پرسش اساسی را برای برنامه‌های ملی سازگاری مطرح کرد: آیا درمانگاه‌ها می‌توانند در موج‌های گرمای شدید به فعالیت ادامه دهند؟ آیا پس از سیلاب دسترسی به آب سالم امکان‌پذیر است؟ آیا کادر درمان توانایی شناسایی و مهار بیماری‌های همه‌گیر پیش از گسترش آن‌ها را دارند؟ و آیا گروه‌های آسیب‌پذیر به خدمات مراقبتی موردنیاز دسترسی خواهند داشت؟
استیل در عین حال خاطرنشان کرد که سازگاری با پیامدهای اقلیمی به‌تنهایی کافی نیست و هیچ نظام درمانی نمی‌تواند در شرایط افزایش مداوم دمای زمین برای همیشه دوام بیاورد. به همین دلیل، او از کشورها خواست ملاحظات سلامت را در طراحی برنامه‌های اقلیمی، سازوکارهای تأمین مالی و معیارهای ارزیابی پیشرفت وارد کنند.
هشدار تازه سازمان ملل نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی دیگر صرفاً مسئله‌ای زیست‌محیطی نیست و پیامدهای آن به‌طور مستقیم سلامت عمومی، امنیت غذایی و ظرفیت نظام‌های درمانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. برای دنبال کردن تازه‌ترین اخبار محیط زیست، سلامت و تحولات جهانی می‌توانید گزارش‌های منتشرشده در آماج را بخوانید.
