به گزارش آماج، شاید وسوسهانگیز باشد که اجازه دهید گوجهفرنگی تا رسیدن کامل روی بوته باقی بماند، اما این کار همیشه بهترین راه برای داشتن محصولی خوشطعم و سالم نیست. گرمای شدید، بارندگی ناگهانی، آفات و بیماریها میتوانند گوجهفرنگی رسیده را پیش از برداشت خراب کنند.
متخصصان باغبانی دانشگاه تگزاس A&M نیز معتقدند تفاوت طعم میان گوجهفرنگی کاملاً رسیده روی بوته و گوجهای که در مرحله مناسب برداشت شده و خارج از بوته به رسیدگی ادامه میدهد، چندان زیاد نیست. به همین دلیل، انتخاب زمان مناسب برداشت میتواند هم از محصول محافظت کند و هم کیفیت آن را حفظ کند.
گوجهفرنگی در چه مراحلی قابل برداشت است؟
بوتههای گوجهفرنگی معمولاً میوههایی را در مراحل مختلف رسیدگی همزمان نگه میدارند. ارقام محدودالرشد معمولاً چرخه تولید خود را طی حدود یک ماه کامل میکنند، در حالی که ارقام نامحدودالرشد میتوانند در طول فصل رشد به تولید میوه ادامه دهند.
گوجهفرنگی کاملاً رسیده
در این مرحله، گوجهفرنگی به اندازه و رنگ نهایی خود رسیده، اما هنوز سفت است. این میوهها بهتر است بلافاصله مصرف شوند؛ زیرا معمولاً بیشتر از یک تا دو روز دوام نمیآورند و پس از آن کیفیتشان کاهش پیدا میکند.
مرحله تغییر رنگ؛ بهترین زمان برداشت
در این مرحله، تغییر رنگ از قسمت انتهایی میوه آغاز میشود و لکهای رنگی تقریباً به اندازه یک سکه کوچک در انتهای گوجهفرنگی دیده میشود. در این زمان میتوان میوه را از بوته جدا کرد و در دمای اتاق قرار داد تا حدود سه روز بعد به رسیدگی کامل برسد.
اگر قصد دارید روند رسیدن را کندتر کنید، میتوان گوجهفرنگیهای این مرحله را برای چند روز در یخچال قرار داد.
گوجهفرنگی سبز رسیده
گوجهفرنگی سبز رسیده همچنان سفت است، اما رنگ سبز آن نسبت به میوه نارس روشنتر شده و هنوز اثری از رنگ صورتی در قسمت انتهایی آن دیده نمیشود. این گوجهها معمولاً دستکم یک هفته برای رسیدن زمان نیاز دارند.
این مرحله برای برداشت در پایان فصل، پیش از نخستین یخبندان، یا زمانی که قصد تهیه غذاهایی مانند گوجهفرنگی سبز سرخشده را دارید، مناسب است.
بهترین زمان برداشت گوجهفرنگی چه زمانی است؟
با در نظر گرفتن خطرات محیطی، بهترین زمان برای برداشت گوجهفرنگی معمولاً مرحله «تغییر رنگ» یا «چرخش رنگ» است؛ یعنی زمانی که میوه از سبز به سمت رنگ نهایی خود حرکت میکند.
برداشت در این مرحله به باغبان اجازه میدهد گوجهفرنگی را خارج از بوته به رسیدگی ادامه دهد و در عین حال، خطر آسیب ناشی از شرایط نامساعد محیطی را کاهش دهد.
چرا نباید همیشه منتظر رسیدن کامل روی بوته ماند؟
تغییرات ناگهانی رطوبت خاک
خشکی شدید خاک و سپس بارندگی سنگین میتواند باعث شود آب زیادی بهسرعت وارد میوه شود. این تغییر ناگهانی فشار داخلی گوجهفرنگی را افزایش داده و ممکن است باعث ترک خوردن آن، بهویژه در قسمت نزدیک به ساقه، شود.
گرمای شدید
دمای مناسب روزانه برای رسیدن گوجهفرنگی حدود ۲۱ تا ۲۴ درجه سانتیگراد است. زمانی که دما از حدود ۳۲ درجه سانتیگراد بالاتر میرود، روند رسیدن میتواند بهشدت کند یا حتی متوقف شود.
در دمای بسیار بالا، تولید رنگدانههایی مانند لیکوپن و کاروتن که مسئول رنگ معمول گوجهفرنگی هستند، نیز مختل میشود. در نتیجه، میوه ممکن است برای مدت طولانی در مرحله سبز رسیده باقی بماند و بهتر باشد برداشت شود.
تابش مستقیم و شدید خورشید
قرار گرفتن بیش از حد گوجهفرنگی در معرض نور مستقیم خورشید میتواند موجب آفتابسوختگی میوه شود. برخلاف تصور رایج، گوجهفرنگی برای رسیدن به نور مستقیم خورشید نیاز ندارد.
تابش شدید و طولانی میتواند دمای میوه را تا حدی افزایش دهد که تولید رنگدانهها مختل شود. بنابراین برای کمک به رسیدن گوجهفرنگی نباید برگهای بوته را بیش از حد حذف کرد.
آفات
برخی آفات مستقیماً سراغ میوه گوجهفرنگی میروند. کرمهای میوهخوار گوجهفرنگی میتوانند سوراخهای عمیق و نامنظمی در میوه ایجاد کنند و معمولاً از قسمت نزدیک ساقه وارد میشوند. این آفات ممکن است فضولات قهوهای و روند پوسیدگی را نیز درون میوه بر جای بگذارند.
سنها نیز با سوراخ کردن پوست میوه میتوانند لکههای زرد، سفید یا تغییررنگیافته و بافتی چوبپنبهای در زیر پوست ایجاد کنند که کیفیت طعم و بافت گوجهفرنگی را کاهش میدهد. پرندگان، خرگوشها، سنجابها و گوزنها نیز به گوجهفرنگیهای کاملاً رسیده علاقه دارند.
بیماریها
برخی بیماریها نیز در مراحل پایانی رسیدن میتوانند محصول را تهدید کنند. بیماری قارچی آنتراکنوز بیشتر گوجهفرنگیهای رسیده یا بیشازحد رسیده را در مناطق گرم و مرطوب تحت تأثیر قرار میدهد و معمولاً به شکل لکههای کوچک، دایرهای و فرورفته ظاهر میشود.
بلایت دیررس نیز میتواند لکههای بزرگ و تیره روی برگها، ساقه و میوه ایجاد کند. همچنین ترکها یا زخمهای روی پوست میتوانند مسیر ورود باکتریهای عامل پوسیدگی نرم را باز کنند. در این حالت، بخش داخلی گوجهفرنگی ممکن است به تودهای آبکی، بدبو و نرم تبدیل شود، در حالی که پوست میوه برای مدتی ظاهر خود را حفظ میکند.
جمعبندی؛ گوجهفرنگی را چه زمانی بچینیم؟
اگر هدف شما داشتن گوجهفرنگی خوشطعم و در عین حال سالم است، لازم نیست همیشه تا رسیدن کامل میوه روی بوته صبر کنید. مرحلهای که رنگ گوجهفرنگی از سبز به رنگ نهایی تغییر میکند، معمولاً زمان مناسبی برای برداشت است.
در این مرحله، میوه میتواند خارج از بوته نیز به رسیدگی ادامه دهد و شما در عین حال خطر ترکخوردگی، گرمای شدید، آفات، پرندگان و بیماریها را کاهش میدهید. بنابراین با مشاهده نخستین نشانههای تغییر رنگ، میتوانید زمان برداشت را در نظر بگیرید.
برای مطالعه مطالب بیشتر درباره باغبانی، کشاورزی و نکات کاربردی خانه و زندگی، به آماج مراجعه کنید.
