تصور کنید دستگاه قهوه ساز را روشن کرده‌اید، مخزن آب پر است و پودر قهوه نیز داخل فیلتر قرار دارد؛ اما با شروع کار، هیچ قهوه‌ای وارد فنجان نمی‌شود. گاهی پمپ دستگاه صدا می دهد، ولی آب از مسیر عصاره گیری عبور نمی‌کند. در شرایطی دیگر، قهوه فقط به صورت قطره‌ای خارج می‌شود یا جریان آن نسبت به گذشته به شدت کاهش پیدا می‌کند.
قهوه ندادن دستگاه همیشه به معنی خرابی پمپ یا موتور نیست. گرفتگی فیلتر، رسوب در مسیر آب، تنظیم نامناسب آسیاب، فشردگی بیش از حد قهوه و اختلال در سیستم آب‌رسانی نیز می‌توانند چنین مشکلی ایجاد کنند. برای پیدا کردن علت، بهتر است ابتدا وضعیت جریان آب را بررسی کنیم و سپس سراغ بخش‌های مختلف دستگاه برویم.
علت قهوه ندادن قهوه ساز چیست؟
در قهوه‌سازهای فیلتری، اسپرسو سازهای خانگی و مدل‌های اتوماتیک، مسیر عبور آب و سازوکار تهیه قهوه یکسان نیست. بنابراین تشخیص مشکل باید با توجه به نوع دستگاه و علائم آن انجام شود.
۱. گرفتگی فیلتر یا مسیر خروج قهوه
یکی از دلایل رایج خارج نشدن قهوه، مسدود شدن مسیر عبور آب یا خروجی قهوه است. در اسپرسوسازها، باقی‌مانده پودر قهوه و چربی‌های حاصل از عصاره‌گیری می‌توانند سوراخ‌های سبد فیلتر، خروجی پرتافیلتر یا بخش خروج آب را مسدود کنند. در قهوه سازهای فیلتری نیز استفاده از پودر بسیار ریز، پر کردن بیش از حد فیلتر یا تجمع باقی‌مانده قهوه ممکن است جریان خروجی را مختل کند. برای بررسی این مشکل، دستگاه را خاموش کنید و پس از خنک شدن، قطعات جداشدنی مانند سبد فیلتر و پرتافیلتر را تمیز کنید. اگر دستگاه امکان شست‌وشوی قطعات را دارد، مطابق دستورالعمل سازنده عمل کنید.
اگر پس از تمیزکاری، آب همچنان از مسیر خروجی عبور نمی‌کند، احتمال گرفتگی در بخش‌های داخلی دستگاه مطرح است.
۲. رسوب گرفتن مسیر آب و سیستم گرمایش
املاح موجود در آب به‌مرور زمان می توانند در مسیر آب، بویلر یا ترموبلاک دستگاه تجمع پیدا کنند. این رسوبات در بعضی شرایط باعث محدود شدن جریان آب می‌شوند. اگر قهوه ساز به تدریج ضعیف‌تر شده و مقدار قهوه خروجی کاهش یافته است، رسوب‌گرفتگی یکی از احتمالات مهم است. گاهی نیز دستگاه صدای پمپ دارد، اما آب به میزان کافی از مسیر عصاره‌گیری عبور نمی‌کند.
در چنین شرایطی، رسوب‌زدایی اصولی می‌تواند به بهبود عملکرد دستگاه کمک کند. برای این کار از محلول مناسب و روش توصیه شده در دفترچه راهنما استفاده کنید؛ زیرا استفاده از سرکه برای همه مدل‌ها مناسب نیست. اگر مسیر داخلی به‌شدت مسدود شده باشد، رسوب زدایی معمولی لزوماً مشکل را برطرف نمی‌کند و ممکن است نیاز به سرویس تخصصی باشد.
۳. خرابی یا ضعیف شدن پمپ اسپرسوساز
پمپ در بسیاری از اسپرسوسازها وظیفه انتقال آب و ایجاد فشار لازم برای عبور آن از بستر قهوه را بر عهده دارد. اگر پمپ خراب شود یا عملکرد آن کاهش پیدا کند، ممکن است آب به‌درستی به هدگروپ نرسد یا عصاره‌گیری انجام نشود.
شنیده شدن صدای غیرعادی پمپ، کاهش محسوس جریان آب یا خارج نشدن آب از دستگاه از جمله نشانه‌هایی هستند که باید بررسی شوند. البته صدای پمپ به‌تنهایی نشانه خرابی آن نیست. خالی بودن مخزن، هوا گرفتن مسیر آب یا گرفتگی داخلی نیز می‌تواند باعث شود پمپ کار کند اما آب به‌درستی منتقل نشود. ابتدا از پر بودن مخزن و قرارگیری صحیح آن مطمئن شوید. اگر دستگاه طبق دستور سازنده قابلیت هواگیری دارد، مراحل آن را انجام دهید. در صورت ادامه مشکل، پمپ و مسیر آب‌رسانی باید بررسی شوند.
۴. آسیاب نامناسب یا فشردگی بیش از حد پودر قهوه
در اسپرسوساز های پرتا فیلتر‌دار، کیفیت عبور آب از میان قهوه به درجه آسیاب، مقدار پودر و نحوه تمپ کردن بستگی دارد.
اگر قهوه بیش از حد ریز آسیاب شده یا با فشار نامناسب فشرده شده باشد، مقاومت بستر قهوه در برابر عبور آب افزایش پیدا می‌کند. در این حالت ممکن است قهوه به‌صورت قطره‌ای خارج شود یا عصاره‌گیری تقریباً متوقف شود. این وضعیت لزوماً خرابی دستگاه نیست و گاهی با اصلاح روش آماده‌سازی قهوه برطرف می‌شود. مقدار پودر را متناسب با سبد فیلتر انتخاب کنید، از آسیاب بسیار ریز و فشردگی غیرضروری خودداری کنید و تنظیم آسیاب را به‌تدریج تغییر دهید.
اگر دستگاه با سبد خالی نیز آب را عبور نمی‌دهد، باید به دنبال مشکل در خود دستگاه بود.
۵. مشکل در مخزن آب یا مسیر مکش
در بسیاری از قهوه سازهای خانگی، آب از مخزن داخلی به کمک پمپ یا سازوکار انتقال آب وارد مسیر گرمایش می‌شود. اگر مخزن به‌درستی نصب نشده باشد، مسیر مکش هوا گرفته باشد یا ورودی آب مسدود شده باشد، دستگاه ممکن است نتواند آب را به بخش عصاره گیری منتقل کند.
برای بررسی اولیه، مخزن را خارج کرده، از پر بودن آن مطمئن شوید و دوباره در محل صحیح قرار دهید. اگر دستگاه دارای برنامه هواگیری یا آماده‌سازی اولیه است، مطابق دستورالعمل همان مدل عمل کنید. اگر با وجود این اقدامات آب وارد مدار نمی‌شود، احتمال وجود ایراد در شیرها، شلنگ‌ها یا اتصالات داخلی مطرح است.
۶. خرابی شیر برقی یا قطعات کنترل جریان آب
در برخی اسپرسوساز ها، شیر برقی وظیفه کنترل مسیر عبور آب را بر عهده دارد. اگر این قطعه دچار گرفتگی یا خرابی شود، ممکن است آب به مسیر موردنظر نرسد یا تخلیه آن به‌درستی انجام نشود.
همچنین خرابی برخی قطعات کنترلی می‌تواند باعث شود پمپ یا سیستم آب‌رسانی مطابق برنامه دستگاه عمل نکند. این مشکلات معمولاً با تمیز کردن فیلتر یا تغییر درجه آسیاب برطرف نمی‌شوند و برای تشخیص آنها باید عملکرد قطعات داخلی بررسی شود.
نظر مدیر فروشگاه لوازم یدکی قهوه ساز در مشهد این است که قبل از هرگونه خرید لوازم و یا تصمیم به خرید دستگاه جدید ، حتما از یک تعمیرکار ماهر بخواهید دستگاه را بررسی کند .
چگونه بفهمیم مشکل از پمپ است یا گرفتگی مسیر آب؟
برای تشخیص اولیه، به رفتار دستگاه توجه کنید. اگر پمپ صدا می‌دهد اما آب خارج نمی‌شود، احتمال هوا گرفتن مسیر، گرفتگی یا ایراد پمپ وجود دارد. اگر آب بدون قهوه از خروجی عبور می‌کند اما هنگام عصاره گیری متوقف می‌شود، باید درجه آسیاب، مقدار پودر و وضعیت سبد فیلتر را بررسی کنید. کاهش تدریجی جریان آب نیز می‌تواند با رسوب‌گرفتگی یا انسداد مسیر مرتبط باشد. در مقابل، اگر دستگاه هیچ صدایی ندارد و آب نیز خارج نمی‌شود، بررسی برق ورودی، کلید و مدار کنترل اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. این نشانه ها فقط برای محدود کردن احتمالات هستند و به‌تنهایی خرابی یک قطعه را قطعی نمی‌کنند.
چگونه از وقوع مشکل قهوه ندادن دستگاه جلوگیری کنیم؟
نگهداری صحیح می تواند احتمال بسیاری از مشکلات مربوط به جریان آب و عصاره گیری را کاهش دهد.
• پس از استفاده، سبد فیلتر و پرتافیلتر را تمیز کنید.
• باقی‌مانده قهوه و چربی‌های جمع‌شده در مسیر خروجی را به‌صورت منظم پاک کنید.
• رسوب‌زدایی را متناسب با میزان مصرف، سختی آب و دستورالعمل سازنده انجام دهید.
• مخزن آب را تمیز نگه دارید و از آب مناسب توصیه‌شده برای دستگاه استفاده کنید.
• در اسپرسوسازهای پرتا فیلتر‌دار، درجه آسیاب و مقدار قهوه را متناسب با دستگاه تنظیم کنید.
• در صورت کاهش تدریجی جریان آب، مشکل را نادیده نگیرید و پیش از تشدید گرفتگی، دستگاه را بررسی کنید.
فروشندگان مرکز فروش قهوه ساز در مشهد معتقدند با استفاده صحیح از دستگاه قهوه ساز ، میتوان سالها از آن استفاده کرد .
چه زمانی باید برای تعمیر قهوه ساز اقدام کرد؟
اگر دستگاه با وجود تمیز کردن فیلترها، بررسی مخزن و انجام اقدامات مجاز همچنان قهوه نمی‌دهد، احتمال وجود ایراد در پمپ، شیر برقی، مسیر داخلی آب یا سیستم کنترل مطرح می‌شود.
همچنین اگر دستگاه صدای غیرعادی دارد، نشتی آب مشاهده می‌شود، بوی سوختگی به مشام می‌رسد یا برق دستگاه دچار اختلال شده است، بهتر است استفاده از آن را متوقف کنید.
باز کردن دستگاه و بررسی قطعات داخلی، به خصوص بخش های مرتبط با برق و آب گرم، باید توسط تعمیرکار انجام شود. تشخیص درست علت خرابی پیش از تعویض قطعات اهمیت زیادی دارد؛ زیرا گاهی مشکلی که در ظاهر شبیه خرابی پمپ است، با رفع گرفتگی یا اصلاح مسیر آب برطرف می‌شود.
