به نقل از آماج، بسیاری از افراد عادت دارند نیازها، احساسات و خواستههای دیگران را همیشه در اولویت قرار دهند و خودشان را در آخرین جایگاه بگذارند. اما روانشناسان معتقدند مراقبت از خود و انتخاب خواستههای شخصی، رفتاری خودخواهانه نیست؛ بلکه بخش مهمی از سلامت روان و ایجاد روابط سالم است.
اگر هنگام تعیین مرزهای شخصی عقبنشینی میکنید، اجازه میدهید دیگران با شما رفتار نامناسبی داشته باشند، احساسات خود را کماهمیت میدانید یا به دلیل رسیدگی به دیگران از مراقبت از خود غافل میشوید، ممکن است در انتخاب و اولویت دادن به خودتان مشکل داشته باشید.
انتخاب خود به معنای نادیده گرفتن نیازهای دیگران یا تبدیل شدن به فردی خودخواه نیست؛ بلکه یعنی درک کنید نیازها، احساسات و سلامت شما به اندازه دیگران اهمیت دارد.
خودتان را انتخاب کردن یعنی چه؟
اولویت دادن به خود میتواند شامل موارد مختلفی باشد، از جمله:
- درخواست کردن چیزی که به آن نیاز دارید.
- دفاع کردن از حقوق و خواستههای شخصی.
- پذیرفتن و اعتبار دادن به احساسات خود.
- مراقبت از جسم، ذهن و آرامش روانی.
- رفتار کردن با خود مانند یک دوست صمیمی.
- تعیین مرزهای سالم در روابط.
- وفادار ماندن به ارزشها و باورهای شخصی.
- انجام دادن کارهایی که برای رشد و آرامش شما مناسب هستند.
با وجود اهمیت این موضوع، برای بسیاری از افراد انتخاب خود دشوار است. اما چرا؟
آیا اولویت دادن به خودخواهی است؟
یکی از دلایل اصلی که افراد از مراقبت از خود دوری میکنند، این تصور است که قرار دادن خود در اولویت رفتاری خودخواهانه یا بیتوجهانه است.
در حالی که روابط سالم بر پایه تعادل، همکاری و توجه متقابل شکل میگیرند. گاهی لازم است نیازهای خود را برای حمایت از فردی دیگر به تعویق بیندازیم؛ اما اگر این کار به یک الگوی دائمی تبدیل شود، میتواند سلامت جسمی و روانی ما را تحت فشار قرار دهد.
نادیده گرفتن مداوم نیازهای شخصی ممکن است باعث خستگی، احساس نارضایتی، کاهش انرژی و ایجاد حس نادیده گرفته شدن شود.
گاهی نیازهای شما باید در اولویت قرار بگیرند، زیرا ارزش و اهمیت شما کمتر از دیگران نیست.
باور کنید که ارزشمند هستید
یکی دیگر از دلایلی که باعث میشود افراد خودشان را انتخاب نکنند، پایین بودن احساس ارزشمندی است.
برخی افراد تصور میکنند ارزش آنها باید با موفقیت، تأیید دیگران یا ویژگیهای خاصی مانند ظاهر، هوش یا عملکردشان ثابت شود. در نتیجه، نیازها، احساسات و نظرات خود را کماهمیت میبینند.
گاهی این باورها از تجربههای گذشته یا رفتار افرادی شکل گرفتهاند که به فرد احساس بیاهمیت بودن دادهاند. اما این افکار قابل تغییر هستند.
برای تغییر این الگو، ابتدا باید به افکار خود توجه کنید و هر فکری را بهعنوان واقعیت قطعی نپذیرید. از خود بپرسید این باور از کجا آمده است و آیا واقعاً حقیقت دارد یا فقط دیدگاه فرد دیگری درباره شما بوده است.
چگونه عزتنفس خود را تقویت کنیم؟
یکی از راههای افزایش ارزشمندی شخصی، رفتار کردن با خود مانند فردی است که برایتان اهمیت زیادی دارد.
این رفتارها میتواند شامل موارد زیر باشد:
- غذا خوردن زمانی که بدن شما به آن نیاز دارد.
- استراحت کردن هنگام خستگی.
- ورزش و مراقبت از سلامت جسمی.
- لذت بردن از فعالیتهای ساده روزمره.
- گذراندن زمان با افراد حمایتگر.
- بیان کردن نظرها و احساسات خود.
- نوشتن احساسات و افکار در دفتر شخصی.
- تعیین مرزهای سالم در روابط.
کارشناسان پیشنهاد میکنند هر روز دو یا سه اقدام کوچک برای مراقبت از خود انتخاب کنید و به آنها پایبند بمانید.
چگونه شروع کنیم که خودمان را در اولویت قرار دهیم؟
بسیاری از افراد نگران هستند که دفاع از خود باعث آسیب دیدن روابطشان شود. این نگرانی تا حدی قابل درک است، اما بیان نیازها و داشتن مرزهای سالم به معنای بیاهمیت دانستن دیگران نیست.
روابط سالم بر احترام متقابل بنا میشوند. افرادی که واقعاً به شما اهمیت میدهند، از رشد، اعتمادبهنفس و استقلال بیشتر شما حمایت خواهند کرد.
در مقابل، اگر رابطهای تنها زمانی حفظ میشود که شما همیشه سکوت کنید، خواستههای خود را نادیده بگیرید و مانند فردی بدون حق انتخاب رفتار کنید، لازم است درباره کیفیت آن رابطه بازنگری کنید.
حتی اگر اطرافیان شما را برای انتخاب خودتان تشویق نکنند، همچنان میتوانید این مسیر را آغاز کنید. لازم نیست منتظر اجازه دیگران باشید.
شروع این مسیر میتواند با قدمهای کوچکی مانند تعیین یک مرز جدید، بیان یک نیاز، گفتن احساسات خود یا اختصاص دادن زمانی برای مراقبت از خود باشد.
انتخاب خود یک تصمیم شخصی است. اگر آماده هستید، امروز با یک قدم کوچک شروع کنید؛ زیرا مراقبت از خود، پایهای برای داشتن زندگی متعادلتر و روابط سالمتر است.
برای مطالعه مطالب بیشتر درباره سلامت روان، عزتنفس و مهارتهای زندگی، همراه مطالب تخصصی آماج باشید.
