به گزارش آماج، تقویت عضلات مرکزی بدن پس از ۶۵ سالگی نقش مهمی در حفظ تعادل، بهبود وضعیت بدنی و انجام فعالیتهای روزمره دارد. با این حال، تمریناتی مانند پیلاتس که به قرار گرفتن روی زمین یا حفظ وضعیتهای بدنی دشوار نیاز دارند، ممکن است برای برخی افراد سالمند، بهویژه کسانی که تازه ورزش را شروع کردهاند، چالشبرانگیز باشند.
تمرین با دیوار میتواند نقطه شروع مناسبی برای این افراد باشد. دیوار بخشی از وزن بدن را تحمل میکند و در عین حال، عضلات شکم و پهلو را برای حفظ ثبات تنه به کار میگیرد. با تقویت تدریجی عضلات و افزایش اعتمادبهنفس، میتوان بهمرور سراغ تمرینات دشوارتر و حتی پیلاتس رفت.
در ادامه، چهار تمرین دیواری معرفی میشود که با توصیه متخصصان تمرین و آمادگی جسمانی، برای تقویت عضلات مرکزی بدن در سنین بالاتر طراحی شدهاند.

۱. اسکوات دیواری همراه با چرخش تنه
اسکوات دیواری بهتنهایی عضلات پا را درگیر میکند و همزمان از عضلات مرکزی بدن میخواهد که برای حفظ ثبات تنه فعال بمانند. اضافه کردن چرخش کنترلشده، عضلات مورب شکم را نیز درگیر میکند.
عضلات درگیر: عضلات شکم، عضلات مورب شکمی، چهارسر ران و باسن.
روش انجام:
- پشت خود را به دیوار تکیه دهید.
- پاها را کمی جلوتر از بدن قرار دهید.
- بهآرامی روی دیوار سر بخورید و در وضعیت اسکوات راحتی قرار بگیرید.
- دستها را مقابل قفسه سینه به هم نزدیک کنید.
- تنه را بهآرامی به یک سمت بچرخانید.
- به وضعیت مرکزی برگردید و حرکت را در سمت دیگر تکرار کنید.
تعداد پیشنهادی: ۲ تا ۳ ست، شامل ۶ تا ۱۰ چرخش برای هر سمت. بین ستها حدود ۴۵ ثانیه استراحت کنید.
نکته مهم: فقط تا جایی بچرخید که بتوانید پشت خود را به دیوار تکیه دهید و حرکت را بدون فشار اضافی انجام دهید.
۲. پلانک جانبی دیواری همراه با بالا بردن پا
این تمرین عضلات کناری شکم و عضلات خارجی لگن را همزمان فعال میکند. تکیه دادن ساعد به دیوار، انجام حرکت را آسانتر میکند؛ اما بالا بردن پای بیرونی باعث میشود عضلات مرکزی بدن برای حفظ تعادل بیشتر تلاش کنند.
عضلات درگیر: عضلات مورب شکمی، باسن، عضلات خارجی لگن و شانهها.
روش انجام:
- بهصورت جانبی کنار دیوار بایستید.
- ساعد خود را تقریباً در ارتفاع شانه روی دیوار قرار دهید.
- پاها را کمی از دیوار دور کنید و بدن را به سمت آن متمایل سازید.
- عضلات شکم را منقبض کنید.
- پای بیرونی را چند سانتیمتر از زمین بلند کنید.
- پا را بهآرامی پایین بیاورید و حرکت را تکرار کنید؛ سپس سمت دیگر بدن را تمرین دهید.
تعداد پیشنهادی: ۲ تا ۳ ست، شامل ۸ تا ۱۲ تکرار برای هر سمت. بین ستها ۳۰ تا ۴۵ ثانیه استراحت کنید.
نکته مهم: هنگام بالا بردن پا، شانهها و لگن را در یک راستا نگه دارید. اگر کنترل حرکت دشوار است، ابتدا پا را فقط کمی بالا بیاورید.
۳. پلانک دیواری
پلانک دیواری یکی از تمرینات پایه برای یادگیری انقباض و تثبیت عضلات مرکزی بدن است. این حرکت به افرادی که هنوز انجام پلانک روی زمین برایشان دشوار است، کمک میکند تا بدون تحمل کامل وزن بدن، عضلات شکم و شانه را تقویت کنند.
عضلات درگیر: عضلات شکم، شانهها و باسن.
روش انجام:
- روبهروی دیوار بایستید.
- ساعدهای خود را تقریباً در ارتفاع شانه روی دیوار قرار دهید.
- پاها را بهآرامی به سمت عقب ببرید.
- بدن را از سر تا پاشنهها در یک خط مستقیم نگه دارید.
- عضلات شکم را منقبض کنید.
- این وضعیت را حفظ کنید و در طول تمرین بهطور طبیعی نفس بکشید.
تعداد پیشنهادی: ۲ تا ۳ نوبت نگهداشتن وضعیت، هر بار به مدت ۲۰ تا ۴۰ ثانیه. بین نوبتها ۳۰ تا ۴۵ ثانیه استراحت کنید.
نکته مهم: اجازه ندهید کمر بیش از حد گود شود. قفسه سینه و لگن را در راستای مناسبی نگه دارید و شکم را فعال کنید.
۴. پلانک دیواری همراه با لمس شانه
پس از تسلط بر پلانک دیواری، میتوان با برداشتن یک دست از دیوار، سطح دشواری تمرین را افزایش داد. هنگام لمس شانه مخالف، وزن بدن به یک سمت منتقل میشود و عضلات شکم و پهلو باید مانع چرخش یا جابهجایی بیش از حد تنه شوند.
عضلات درگیر: عضلات شکم، عضلات مورب شکمی، شانهها و قفسه سینه.
روش انجام:
- روبهروی دیوار بایستید و هر دو دست را روی آن قرار دهید.
- پاها را به عقب ببرید تا بدن در وضعیت پلانک شیبدار قرار بگیرد.
- عضلات شکم را منقبض کنید.
- دست راست را از دیوار جدا کنید و شانه چپ را لمس کنید.
- دست را به دیوار برگردانید.
- حرکت را با دست دیگر تکرار کنید.
تعداد پیشنهادی: ۲ تا ۳ ست، شامل ۸ تا ۱۲ لمس برای هر سمت. بین ستها ۳۰ تا ۴۵ ثانیه استراحت کنید.
نکته مهم: هنگام جدا کردن دست از دیوار، قفسه سینه را روبهروی دیوار نگه دارید و اجازه ندهید تنه به طرفین بچرخد.
چگونه بهتدریج تمرینات دیواری را دشوارتر کنیم؟
یکی از مزیتهای تمرین با دیوار این است که میتوان شدت آن را بدون تغییر اساسی در نوع حرکت تنظیم کرد. برای پیشرفت ایمن و تقویت بیشتر عضلات مرکزی بدن، چند نکته اهمیت دارد:
- فاصله از دیوار را افزایش دهید: هرچه پاها دورتر قرار بگیرند، وزن بیشتری از بدن باید به کمک عضلات مرکزی کنترل شود. فاصله را بهتدریج افزایش دهید تا فرم صحیح حرکت حفظ شود.
- مدت نگهداشتن وضعیت را بیشتر کنید: وقتی انجام پلانک در زمان فعلی آسان شد، چند ثانیه به مدت آن اضافه کنید. افزایش زمان نباید باعث برهم خوردن فرم بدن شود.
- از سطوح پایینتر کمک بگیرید: پس از تسلط بر تمرینات دیواری، میتوانید از پیشخوان محکم یا نیمکت ثابت برای نزدیک شدن تدریجی به تمرینات روی زمین استفاده کنید.
- پیلاتس را کنار نگذارید: پس از افزایش قدرت و کنترل بدن، پیلاتس میتواند مرحله بعدی مناسبی باشد یا در کنار تمرینات قدرتی انجام شود.
- تمرین منظم داشته باشید: انجام دو تا چهار جلسه کوتاه در هفته میتواند فرصت مناسبی برای تقویت عضلات فراهم کند، بدون آنکه بدن در هر جلسه بیش از حد خسته شود.
آیا تمرینات دیواری برای تقویت عضلات مرکزی بدن در سالمندی مفیدند؟
تمرینات عضلات مرکزی بدن در سالمندان میتوانند علاوه بر افزایش قدرت عضلانی، به بهبود تعادل و کنترل حرکات کمک کنند. پژوهشهای منتشرشده در سالهای ۲۰۲۵ در مجلات علمی «مدیسینا» و «فرانتیرز این پابلیک هلث» نیز به بررسی تأثیر تمرینات ثبات مرکزی بر عملکرد عضلات عمقی و تعادل سالمندان پرداختهاند.
با این حال، این چهار حرکت لزوماً از پیلاتس مؤثرتر نیستند؛ بلکه به دلیل امکان تنظیم شدت و نیاز کمتر به قرار گرفتن روی زمین، میتوانند نقطه شروع سادهتری برای افراد بالای ۶۵ سال باشند.
افرادی که مشکلات مفصلی، اختلال تعادل، درد مزمن یا بیماریهای زمینهای دارند، بهتر است پیش از شروع برنامه ورزشی با پزشک یا متخصص فیزیوتراپی مشورت کنند. در تمام حرکات نیز حفظ فرم صحیح، تنفس طبیعی و پرهیز از فشار بیش از حد اهمیت دارد.
برای مطالعه مطالب بیشتر درباره سلامت، تناسب اندام و تمرینات مناسب سنین مختلف، به آماج مراجعه کنید.




