به نقل از آماج، پژوهش جدیدی نشان میدهد سه پادشاه ناشناخته آشوری که بیش از ۲۷۰۰ سال در سایه تاریخ باقی مانده بودند، ممکن است بخشی از روایت رسمی امپراتوری آشور را تغییر دهند. بررسی لوحهای گِلی، کتیبهها و یک تندیس باستانی نشان میدهد این فرمانروایان احتمالاً در فهرست مشهور پادشاهان آشور ثبت نشدهاند.
مطالعهای تازه در Journal of Cuneiform Studies با عنوان «سه پادشاه جدید آشور» نشان میدهد فهرست پادشاهان آشور (AKL) ممکن است برخلاف تصور پیشین، کامل یا کاملاً بیطرف نبوده باشد. پژوهشگران الکساندر یوهانس ادموندز و اکارت فرام با بازسازی شواهد تاریخی، سه فرمانروا را شناسایی کردهاند که نامشان در این فهرست رسمی دیده نمیشود.
پادشاهی رقیب پس از یک خورشیدگرفتگی
نخستین فرمانروای فراموششده، پادشاهی با نام تیگلاتپیلسر بود که ظاهراً نام یکی از پادشاهان قدیمی آشور را برای مشروعیتبخشی به حکومت خود انتخاب کرده بود.
شواهد نشان میدهد این تیگلاتپیلسر همزمان با آššur-dān سوم، پادشاه رسمی آشور و برادرزاده خود، حکومت میکرد. او پس از یک خورشیدگرفتگی که در جهان باستان اهمیت مذهبی و سیاسی زیادی داشت، تلاش کرد قدرت را از آššur-dān سوم بگیرد.
اطلاعات مربوط به حکومت او در یک لوح گِلی موجود در موزه بریتانیا ثبت شده است. این لوح نشان میدهد تیگلاتپیلسر احتمالاً بین سالهای ۷۶۳ تا ۷۶۲ پیش از میلاد حکومت کرده و در نهایت از قدرت کنار گذاشته شده است.
پادشاهی که پیش از تیگلاتپیلسر سوم حکومت کرد
دومین فرمانروای فراموششده از روی یک سنگنوشته کشفشده در سال ۱۸۹۴ در تل عَبطه عراق شناسایی شده است.
سالها برای پژوهشگران این پرسش مطرح بود که چرا نام پادشاه اصلی مرتبط با این اثر تاریخی پاک شده و نام یک تیگلاتپیلسر دیگر جایگزین آن شده است.
ادموندز و فرام معتقدند این مسئله با اضافه کردن یک پادشاه ناشناخته به زنجیره فرمانروایان آشور توضیح داده میشود. آنها پیشنهاد میکنند پادشاهی به نام شلمنصر پیش از به قدرت رسیدن تیگلاتپیلسر سوم در سال ۷۴۵ پیش از میلاد حکومت کرده است.
آشور-اوبالیت؛ سومین پادشاه گمشده
سومین مورد به فرمانروایی با نام آشور-اوبالیت مربوط میشود. یک متن خط میخی از دوران پادشاه توکولتینینورتا دوم به ظرفی آیینی اشاره میکند که ابتدا توسط توکولتینینورتا اول ساخته شده و بعدها توسط آشور-اوبالیت بازسازی شده است.
مشکل اینجاست که فهرست رسمی پادشاهان آشور، هیچ پادشاهی با این نام را میان دوره حکومت توکولتینینورتا اول و دوم ثبت نکرده است.
پژوهشگران معتقدند آشور-اوبالیت ناشناخته احتمالاً در سالهای ۹۱۳ تا ۹۱۲ پیش از میلاد حکومت کرده است. وجود چنین پادشاهی میتواند هم اشاره موجود در لوح تاریخی را توضیح دهد و هم هویت یک شخصیت سلطنتی در تندیس آسیبدیده کشفشده در شهر آشور را مشخص کند.
بازنگری در فهرست رسمی پادشاهان آشور
کشف احتمالی این سه فرمانروا پرسشهای مهمی درباره هدف واقعی فهرست پادشاهان آشور ایجاد کرده است.
پژوهشگران معتقدند این فهرست شاید نه یک گزارش کاملاً بیطرف تاریخی، بلکه مجموعهای برای مشروعیتبخشی به حکومتها بوده باشد که در دورههای مختلف، برخی پادشاهان کوتاهمدت یا رقیب را از روایت رسمی حذف کرده است.
ادموندز و فرام پرسشهایی اساسی مطرح کردهاند: چه کسی و با چه معیاری تعیین میکرد یک پادشاه در تاریخ رسمی باقی بماند؟ این تصمیم چگونه با حافظه فرهنگی آشوریان و مفهوم پادشاهی ارتباط داشت؟
این یافتهها نشان میدهد تاریخ سیاسی دوره نخست آشور نو پیچیدهتر از چیزی است که پیشتر تصور میشد. حذف احتمالی برخی فرمانروایان از منابع رسمی، دیدگاه تازهای درباره نقش قدرت سیاسی، مشروعیت و حافظه تاریخی در شکلگیری روایت نخستین امپراتوری بزرگ جهان ارائه میکند.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار تاریخی، علمی و باستانشناسی، به آماج مراجعه کنید.
