به گزارش آماج، صاحبان کسبوکار اگر احتمال میدهند در آینده به جذب سرمایه، ورود شریک جدید یا فروش شرکت نیاز پیدا کنند، بهتر است آمادهسازی را سالها زودتر آغاز کنند. به گفته ریک فورد، آماده بودن پیش از ایجاد نیاز، میتواند قدرت مذاکره مالک کسبوکار را افزایش دهد و از تصمیمهای عجولانه و پرهزینه جلوگیری کند.
بهترین زمان برای آمادهسازی کسبوکار چه زمانی است؟
فورد پیشنهاد میکند صاحبان کسبوکار حدود سه سال پیش از زمانی که احتمال میدهند به سرمایه، شریک یا فروش شرکت نیاز پیدا کنند، فرایند آمادهسازی را آغاز کنند. این فاصله زمانی به مدیران اجازه میدهد بدون فشار زمانی، نقاط ضعف شرکت را شناسایی و برطرف کنند.
در دنیای واقعی، بسیاری از صاحبان کسبوکار زمانی به فکر این موضوع میافتند که دیگر فرصت چندانی باقی نمانده است؛ برای مثال زمانی که یک فرصت بزرگ برای رشد ایجاد شده، یکی از شرکا قصد خروج دارد، شرایط شخصی تغییر کرده یا وضعیت بازار برنامههای قبلی را بههم زده است.
وقتی تصمیمی مانند جذب سرمایه یا فروش شرکت به یک ضرورت فوری تبدیل شود، مالک معمولاً از موضع نیاز وارد مذاکره میشود. در چنین شرایطی ممکن است مجبور شود پیشنهادهایی را بپذیرد که در شرایط عادی حاضر به قبول آنها نبود.
آمادگی زودهنگام قدرت مذاکره را افزایش میدهد
آماده بودن پیش از نیاز، به صاحب کسبوکار امکان میدهد به جای دنبال کردن هر سرمایهگذار یا شریک بالقوه، گزینه مناسبتر را انتخاب کند. همچنین اگر پیشنهادی نامناسب باشد، امکان رد کردن آن بدون فشار مالی یا زمانی وجود خواهد داشت.
فورد معتقد است تفاوت میان مذاکره از روی نیاز و مذاکره از موضع آمادگی میتواند بسیار قابلتوجه باشد. او بر اساس تجربه خود بهعنوان بنیانگذار و سرمایهگذار، میگوید فشرده کردن چند سال آمادهسازی در چند ماه، اغلب نتیجه مطلوبی ندارد و ممکن است به کاهش قابلتوجه ارزش واقعی کسبوکار در زمان معامله منجر شود.
۱. صورتهای مالی را برای بررسی سرمایهگذاران آماده کنید
یکی از نخستین گامها، مرتب و شفاف کردن حسابهای مالی شرکت است. منظور صرفاً تمیز بودن دفاتر حسابداری نیست؛ بلکه صورتهای مالی باید در حدی باشند که در صورت آغاز فرایند بررسی موشکافانه یک سرمایهگذار یا خریدار، بتوان آنها را با اطمینان ارائه کرد.
هزینههای شخصی نباید با هزینههای شرکت مخلوط شوند و تراکنشهای نقدی نیز باید بهدرستی ثبت شده باشند. همچنین مواردی که در محاسبات مالی بهعنوان هزینههای قابل تعدیل در نظر گرفته میشوند، باید قابل دفاع و مستند باشند.
اگر یک مؤسسه حرفهای فردا از صاحب شرکت بخواهد سوابق مالی سه سال گذشته را بررسی کند، کسبوکار باید بتواند این اطلاعات را بدون نگرانی ارائه دهد. اصلاح فاصله میان وضعیت فعلی حسابها و استاندارد مورد انتظار در فرایند بررسی سرمایهگذاری یا خرید، پروژهای است که بهتر است از مدتها قبل آغاز شود.
۲. شرکت را به یک نفر وابسته نکنید
یکی دیگر از عوامل مهم، عمق تیم مدیریتی است. اگر شرکت تنها در حضور بنیانگذار یا مدیر اصلی قادر به ادامه فعالیت باشد، این وابستگی میتواند ارزش و قابلیت انتقال کسبوکار را کاهش دهد.
صاحبان کسبوکار باید از خود بپرسند آیا اعضای تیم میتوانند در غیاب آنها شرکت را برای یک ماه، شش ماه یا حتی بیشتر اداره کنند؟ ایجاد چنین ساختاری در مدت کوتاهی امکانپذیر نیست و به آموزش، تفویض اختیار و پرورش مدیران توانمند نیاز دارد.
برای همین، ساختن یک تیم مدیریتی قدرتمند باید سالها پیش از فروش یا جذب سرمایه آغاز شود، نه چند هفته یا چند ماه قبل از معامله.
۳. مشتریان و تأمینکنندگان را بررسی کنید
وابستگی بیش از حد به تعداد محدودی مشتری یا تأمینکننده نیز میتواند برای سرمایهگذاران و خریداران یک نقطه ضعف محسوب شود. صاحبان کسبوکار بهتر است از مدتها قبل میزان تمرکز درآمد، قراردادهای تأمینکنندگان و میزان وابستگی شرکت به روابط خاص را بررسی کنند.
در کنار این موارد، مستندسازی سیستمها و فرایندهای داخلی اهمیت زیادی دارد. اگر دانش و شیوه انجام کارها فقط در ذهن مدیر یا بنیانگذار باشد، خروج یک فرد میتواند اختلال زیادی در فعالیت شرکت ایجاد کند.
آمادهسازی برای فروش، شرکت را از همین امروز بهتر میکند
نکته مهم این است که بسیاری از اقداماتی که برای جذب سرمایه یا فروش شرکت انجام میشوند، در واقع همان اقداماتی هستند که عملکرد روزمره کسبوکار را نیز بهبود میدهند.
حسابداری منظمتر، تصمیمگیری مدیریتی را دقیقتر میکند. تیم مدیریتی قویتر، وابستگی شرکت به بنیانگذار را کاهش میدهد. مستندسازی فرایندها نیز باعث میشود در زمان خروج کارکنان، فعالیت شرکت با آشفتگی کمتری ادامه پیدا کند.
بنابراین آمادهسازی برای یک رویداد احتمالی در آینده، صرفاً یک برنامه خروج نیست؛ بلکه فرایندی برای ساختن شرکتی منظمتر، مقاومتر و قابلانتقالتر است.
بهترین معامله معمولاً نتیجه آمادگی قبلی است
صاحبان کسبوکاری که بهترین نتایج را به دست میآورند، لزوماً کسانی نیستند که در لحظه بحران سریعتر عمل میکنند. در بسیاری از موارد، مزیت اصلی متعلق به کسانی است که خیلی زودتر شروع کردهاند.
وقتی زمان جذب سرمایه، ورود شریک یا فروش شرکت فرا برسد، کسبوکاری که از قبل آماده شده است، به جای صرف زمان برای رفع مشکلات اساسی، میتواند روی انتخاب بهترین گزینه و مذاکره درباره شرایط مناسب تمرکز کند.
برای مطالعه مطالب بیشتر درباره مدیریت، کارآفرینی و راهکارهای تقویت کسبوکار، به آماج مراجعه کنید.
