به نقل از آماج، گوجهفرنگی برای رشد به نور خورشید و گرما نیاز دارد، اما قرار گرفتن بیش از حد در معرض تابش مستقیم و دمای بالا میتواند باعث پدیدهای به نام آفتابسوختگی شود؛ مشکلی که ظاهر میوه را تغییر میدهد و در موارد شدید باعث از بین رفتن کیفیت آن میشود.
اگرچه گوجهفرنگی گیاهی آفتابدوست است، اما مانند بسیاری از گیاهان دیگر در برابر شدت بیش از حد نور و گرما آسیبپذیر است. این مشکل در مناطق گرمتر و فصلهایی که روزهای طولانی و دمای بالا دارند، بیشتر دیده میشود.
آفتابسوختگی گوجهفرنگی چیست؟
آفتابسوختگی زمانی اتفاق میافتد که میوه گوجهفرنگی بدون محافظ طبیعی برگها، برای مدت طولانی در معرض تابش مستقیم خورشید قرار بگیرد. این وضعیت شبیه آفتابسوختگی پوست انسان است و معمولاً در شرایط گرمای شدید همراه با نور مستقیم خورشید ایجاد میشود.
گوجهفرنگی برای تولید میوه به حدود ۶ تا ۸ ساعت نور خورشید در روز نیاز دارد، اما افزایش بیش از حد دما و تابش مستقیم میتواند به بافت گیاه آسیب وارد کند.
نشانههای آفتابسوختگی گوجهفرنگی
آفتابسوختگی تنها روی میوهها ظاهر نمیشود و میتواند برگهای گیاه را نیز تحت تأثیر قرار دهد. برخی نشانههای رایج این مشکل عبارتاند از:
- ایجاد لکههای سفید یا قهوهای روی برگها
- ظهور لکههای سفید، زرد یا خاکستری روی پوست گوجهفرنگی
- ترک خوردن سطح میوه
- تغییر رنگ بخشهایی از میوه که در معرض نور مستقیم بودهاند
یکی از عوامل مهم افزایش خطر آفتابسوختگی، هرس بیش از اندازه گیاه است. حذف تعداد زیادی از برگها باعث میشود میوهها پوشش طبیعی خود را از دست بدهند و بیشتر در معرض نور شدید قرار گیرند.
چرا زمان کاشت گوجهفرنگی اهمیت دارد؟
کاشت بهموقع گوجهفرنگی میتواند به گیاه کمک کند تا پیش از رسیدن موجهای شدید گرما، مراحل رشد، گلدهی و رسیدن میوه را طی کند.
متخصصان توصیه میکنند گوجهفرنگی پس از پایان سرمای بهاره کاشته شود تا فرصت کافی برای رشد داشته باشد. در مناطق بسیار گرم، افزایش دما در اواخر تابستان میتواند رشد گیاه را متوقف کند.
انتخاب رقم مناسب برای کاهش آفتابسوختگی
نوع گوجهفرنگی که کاشته میشود نیز در میزان مقاومت گیاه در برابر آفتابسوختگی مؤثر است. برخی ارقام با برگهای متراکمتر و نیاز کمتر به هرس، میتوانند محافظت طبیعی بیشتری برای میوه ایجاد کنند.
همچنین گوجهفرنگیهای بزرگتر مانند انواع گوشتی، به دلیل سطح بیشتر میوه و زمان طولانیتر رشد، معمولاً در مناطق بسیار گرم بیشتر در معرض آفتابسوختگی قرار میگیرند. در چنین شرایطی، انتخاب گوجههای کوچکتر مانند گوجه گیلاسی میتواند نتیجه بهتری داشته باشد.
روشهای جلوگیری از آفتابسوختگی گوجهفرنگی
استفاده از سایهبان
قرار دادن سایهبان یا پارچه سایهانداز در گرمترین ساعات روز میتواند شدت تابش مستقیم خورشید را کاهش دهد. این روش به گیاه اجازه میدهد همچنان نور کافی دریافت کند، اما از شدت گرمای مستقیم در امان بماند.
هرس نکردن بیش از حد
هرس میتواند به رشد بهتر گیاه کمک کند، اما حذف بیش از اندازه برگها ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. برگها مانند یک چتر طبیعی از میوهها محافظت میکنند و حتی برخی برگهای آسیبدیده نیز در صورت نداشتن بیماری قارچی، میتوانند همچنان نقش حفاظتی داشته باشند.
آیا گوجهفرنگی آفتابسوخته قابل مصرف است؟
در بسیاری از موارد، گوجهفرنگی که دچار آفتابسوختگی شده، همچنان قابل خوردن است؛ به شرط آنکه نشانهای از کپک یا پوسیدگی نداشته باشد.
اگر تنها لکههای سفید یا زرد روی پوست ایجاد شده باشد و بخش آسیبدیده حالت فرورفته یا ترک عمیق نداشته باشد، میتوان قسمت تغییررنگیافته را جدا کرد و باقی میوه را مصرف کرد.
اما اگر میوه دارای لکههای سیاه، کپک، فرورفتگی شدید، سوختگی عمیق یا ترکهایی باشد که گوشت داخلی را در معرض هوا قرار دادهاند، بهتر است مصرف نشود.
برای مطالعه تازهترین مطالب کشاورزی، سبک زندگی و نکات کاربردی، به آماج مراجعه کنید.
