به گزارش آماج، هیپنوتراپی یکی از روشهایی است که برخی درمانگران برای کمک به تغییر عادتهای رفتاری و غذایی به کار میبرند. در این روش تلاش میشود فرد در وضعیت آرامش و تمرکز قرار بگیرد تا بتواند الگوهای رفتاری مرتبط با پرخوری، انتخابهای غذایی و سبک زندگی را بهتر بررسی و اصلاح کند.
با این حال، هیپنوتراپی را نباید یک راهکار جادویی یا جایگزین قطعی رژیم غذایی، فعالیت بدنی و درمانهای استاندارد چاقی دانست. شواهد پژوهشی درباره میزان اثرگذاری آن برای کاهش وزن هنوز محدود و متفاوت است و به نظر میرسد در برخی افراد، بیشتر به عنوان یک روش کمکی میتواند مفید باشد.
هیپنوتراپی لاغری چگونه انجام میشود؟
هیپنوتراپی نوعی مداخله روانشناختی است که در آن درمانگر تلاش میکند فرد را به وضعیت آرامش و تمرکز هدایت کند. در این شرایط، توجه فرد روی افکار، احساسات، تصاویر ذهنی و الگوهای رفتاری مشخص متمرکز میشود.
در جلسات مرتبط با کاهش وزن، درمانگر ابتدا درباره اهداف فرد، عادات غذایی و رفتارهایی که ممکن است مانع کاهش وزن شوند صحبت میکند. سپس با استفاده از گفتوگوی هدایتشده، آرامسازی، تکرار برخی عبارتها و تصویرسازی ذهنی، فرد را برای ایجاد تغییرات رفتاری آماده میکند.
هدف میتواند افزایش آگاهی نسبت به عادتهای غذایی، کاهش خوردن هیجانی یا کمک به پایبندی بهتر به رفتارهای سالم باشد. در پایان جلسه نیز فرد به تدریج از وضعیت هیپنوتیک خارج میشود و به حالت معمول بازمیگردد.
آیا هیپنوتراپی واقعاً به کاهش وزن کمک میکند؟
پژوهشها درباره تأثیر هیپنوتراپی بر کاهش وزن نتایج یکسانی ارائه نکردهاند. برخی مطالعات نشان دادهاند که این روش، بهویژه زمانی که در کنار مداخلات رفتاری مانند درمان شناختی ـ رفتاری استفاده شود، ممکن است به کاهش وزن یا بهبود پایبندی به برنامه درمانی کمک کند.
برای مثال، در یکی از مطالعات روی افراد مبتلا به آپنه انسدادی خواب، گروههای مورد بررسی طی چند ماه مقداری از وزن خود را کاهش دادند و در برخی از افرادی که هیپنوتراپی دریافت کرده بودند، کاهش وزن بیشتری نیز مشاهده شد. با این حال، چنین نتایجی به تنهایی برای اثبات اثربخشی هیپنوتراپی به عنوان یک درمان مستقل چاقی کافی نیست و به مطالعات بزرگتر و دقیقتر نیاز است.
بنابراین نمیتوان گفت هیپنوتراپی از رژیم غذایی یا ورزش مؤثرتر است. شواهد فعلی بیشتر از این دیدگاه حمایت میکنند که هیپنوتراپی، در صورت مناسب بودن برای فرد، میتواند در کنار روشهای اصلی مدیریت وزن مورد استفاده قرار گیرد.
در جلسه هیپنوتراپی چه اتفاقی میافتد؟
یک جلسه معمولاً با گفتوگو درباره اهداف و مشکلات فرد آغاز میشود. درمانگر سپس با صدای آرام و تکنیکهای آرامسازی به فرد کمک میکند تمرکز بیشتری پیدا کند و از عوامل حواسپرتکننده فاصله بگیرد.
پس از رسیدن به وضعیت آرامش، درمانگر ممکن است از پیشنهادهای کلامی و تصویرسازی ذهنی برای تمرکز بر اهداف رفتاری استفاده کند. برای نمونه، فرد میتواند موقعیتهایی را تصور کند که در آنها انتخاب غذایی سالمتری دارد یا در برابر خوردن هیجانی واکنش متفاوتی نشان میدهد.
در پایان نیز درمانگر روند خروج از حالت هیپنوتیک را هدایت میکند. میزان پاسخ افراد به هیپنوتراپی میتواند متفاوت باشد و همه افراد به یک اندازه به این روش پاسخ نمیدهند.
مزایای احتمالی هیپنوتراپی برای کاهش وزن
اگر هیپنوتراپی برای فرد مناسب باشد، ممکن است در برخی زمینهها به عنوان یک روش کمکی مفید واقع شود. از جمله:
- کمک به شناسایی و اصلاح برخی عادتهای غذایی نامناسب
- افزایش تمرکز بر اهداف مربوط به سبک زندگی سالم
- کمک به مدیریت برخی رفتارهای مرتبط با خوردن هیجانی
- تقویت انگیزه برای پایبندی به برنامه غذایی و فعالیت بدنی
- کمک به آرامسازی و کاهش استرس در برخی افراد
با این حال، پاسخ به هیپنوتراپی در افراد مختلف متفاوت است و نمیتوان نتیجه یکسانی را برای همه انتظار داشت.
آیا هیپنوتیزم خطرناک است؟
هیپنوتیزم درمانی زمانی که توسط فرد آموزشدیده و در چارچوب مناسب انجام شود، عموماً برای بسیاری از افراد روشی کمخطر در نظر گرفته میشود. برخلاف برخی تصورات، هیپنوتیزم به معنای از دست دادن کامل کنترل ذهن یا «شستوشوی مغزی» نیست.
برخی افراد ممکن است در جریان یا پس از جلسه عوارض موقتی مانند سردرد، سرگیجه، خوابآلودگی، اضطراب یا احساس سردرگمی را تجربه کنند. در صورت بروز علائم غیرمعمول یا آزاردهنده، بهتر است موضوع با درمانگر یا پزشک در میان گذاشته شود.
برای کاهش وزن، هیپنوتراپی را با چه روشهایی همراه کنیم؟
هیپنوتراپی در صورت استفاده، بهتر است بخشی از یک برنامه جامع مدیریت وزن باشد. تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و توجه به عوامل روانشناختی همچنان از پایههای اصلی کاهش وزن سالم هستند.
ثبت مواد غذایی مصرفشده و زمان خوردن آنها نیز میتواند به شناسایی الگوهای پرخوری کمک کند. افزایش مصرف سبزیجات، میوهها و منابع فیبر و توجه به دریافت مناسب مایعات نیز از اصول کلی یک رژیم غذایی سالم محسوب میشود.
برای فعالیت بدنی نیز میتوان با توجه به شرایط جسمانی، برنامهای شامل پیادهروی، فعالیتهای هوازی یا تمرینات قدرتی تنظیم کرد. میزان و نوع ورزش باید متناسب با وضعیت سلامت و توانایی فرد باشد.
هیپنوتراپی؛ روش کمکی، نه راهحل سریع
هیپنوتراپی ممکن است برای برخی افراد به تغییر عادتهای غذایی و رفتاری کمک کند، اما شواهد علمی موجود هنوز آن را به عنوان یک روش مستقل و قطعی برای درمان چاقی تأیید نمیکند. کاهش وزن پایدار معمولاً به مجموعهای از تغییرات در تغذیه، فعالیت بدنی، خواب و رفتارهای مرتبط با غذا نیاز دارد.
اگر قصد کاهش وزن دارید، بهتر است پیش از شروع هر برنامه درمانی با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید تا بر اساس شرایط جسمی، سابقه پزشکی و اهداف شما، برنامهای ایمن و قابل اجرا طراحی شود.
برای خواندن مطالب بیشتر درباره سلامت، تغذیه و روشهای علمی مدیریت وزن، به آماج مراجعه کنید.
