وقتی از مازندران صحبت میکنیم، بیشتر مردم شالیزارهای سبز برنج و باغهای مرکبات را تصور میکنند، اما در دل این سرزمین حاصلخیز، محصولی کمتر دیدهشده و راهبردی در حال رشد است: انار، میوهای که به تعبیر کارشناسان «طلای سرخ شمال» نام گرفته و جایگاه ویژهای در کشاورزی استان پیدا کرده است.
انار؛ محصول راهبردی مازندران
به گزارش آماج، انار دیگر صرفاً یک محصول سنتی نیست و به کالایی راهبردی در سبد کشاورزی کشور تبدیل شده است. از مصرف تازهخوری گرفته تا صنایع تبدیلی، دارویی و صادراتی، انار جایگاهی فراتر از یک محصول باغی معمولی پیدا کرده است و استانهایی که تولید پایدار و باکیفیت آن را تضمین کنند، در آینده اقتصاد کشاورزی کشور نقش پررنگتری خواهند
داشت.
سطح کشت و تولید انار در مازندران
مازندران با وجود شهرت تاریخی در تولید برنج و مرکبات، آرام و بیهیاهو در حال تثبیت جایگاه خود بهعنوان یکی از قطبهای تولید انار ایران است. سطح زیرکشت باغات انار استان حدود ۱۹۰۰ هکتار است و سالانه بهطور متوسط ۲۷ هزار و ۵۰۰ تن انار برداشت میشود. این میزان تولید، معادل حدود ۲.۵ درصد تولید ملی انار است، رقمی که با برنامهریزی و توسعه، قابلیت افزایش قابل توجه دارد.
عملکرد باغات و قطبهای تولید
عملکرد باغات انار در مازندران بهطور متوسط ۱۴.۵ تن در هکتار است که نزدیک به میانگین کشوری یعنی ۱۴ تن در هکتار میباشد. شهرستانهای گلوگاه، بهشهر، نکا و ساری بهعنوان قطبهای اصلی تولید انار شناخته میشوند و در سایر شهرستانها نیز باغات پراکندهای با ارقام شیرین، ترش و ملس وجود دارد.
چالشها و اثرات اقلیمی
تولید انار در مازندران با چالشهایی از جمله آفات کلیدی مانند کرم گلوگاه انار، شتهها، کنهها و بیماریهای قارچی، ویروسی و باکتریایی روبهرو است. همچنین عوامل غیرزیستی مانند مدیریت نادرست آبیاری، آفتابسوختگی و ترکخوردگی میوه کیفیت محصول را تحت تأثیر قرار میدهند. تغییرات اقلیمی و خشکسالیهای سالهای اخیر نیز بر کمیت و کیفیت محصول اثرگذار بودهاند و مدیریت منابع آب و اصلاح الگوی کشت در اولویت برنامهها قرار دارد.
مزیتهای منحصربهفرد استان
مازندران از چند مزیت راهبردی برخوردار است: وجود بانک ژن انار ترش به وسعت حدود ۱۲ هزار هکتار در پناهگاه بینالمللی زیستکره میانکاله، تنها واحد تولید نهال انار گواهیشده در شهرستان ساری، تولید ارقام اصلاحشده و بازارپسند مانند نرمهسته و رقم آمریکایی «واندر فول» که از نظر صادرات اهمیت بالایی دارند.
راهکارهای توسعهای
راهکارهای توسعه پایدار تولید انار شامل نوسازی و جوانسازی باغات، توسعه کشت ارقام بازارپسند، گسترش صنایع فرآوری، احداث سردخانههای صنعتی، برگزاری جشنواره ملی انار و ایجاد صندوق حمایتی برای باغداران است. با اجرای این برنامهها، مازندران میتواند سهم خود در تولید ملی انار را افزایش دهد و در حوزه صادرات نیز نقشآفرین باشد.
آینده انار مازندران، یا به تعبیر کارشناسان «طلای سرخ شمال»، آیندهای روشن و امیدوارکننده است و میتواند برگ برنده جدید کشاورزی استان باشد.
