به گزارش آماج، پژوهشی جدید نشان می‌دهد آلودگی میکروپلاستیکی به زیستگاه‌های دورافتاده و تقریباً دست‌نخورده نیز نفوذ کرده است. دانشمندان با بررسی خون حیوانات وحشی در سه منطقه طبیعی برزیل، ذرات ریز پلاستیک را در بدن بیشتر جانوران نمونه‌برداری‌شده شناسایی کردند؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد فاصله از شهرها و مراکز صنعتی لزوماً به معنای مصونیت از آلودگی نیست.
پژوهشگران دانشگاه بریتیش کلمبیا در این مطالعه، نمونه خون ۴۷ جانور شامل تاپیر جلگه‌ای و مورچه‌خوار بزرگ را در سه منطقه آمازون، سرادو و تالاب پانتانال بررسی کردند. آن‌ها با استفاده از داده‌های GPS، محل زندگی و مسیرهای جابه‌جایی حیوانات را با میزان میکروپلاستیک موجود در خون آن‌ها مقایسه کردند.
میکروپلاستیک در خون ۴۳ حیوان از ۴۷ نمونه
نتایج نشان داد که در خون ۴۳ جانور از مجموع ۴۷ حیوان بررسی‌شده، ذرات میکروپلاستیک وجود دارد. میانگین غلظت این ذرات به ۷۳٫۸ ذره در هر میلی‌لیتر خون رسید؛ البته میزان آلودگی در نمونه‌های مختلف تفاوت زیادی داشت و از صفر تا بیش از ۱۲۰۰ ذره در هر میلی‌لیتر متغیر بود.
پژوهشگران می‌گویند میانگین به‌دست‌آمده در محدوده مقادیری قرار دارد که پیش‌تر در نمونه‌های خون انسان نیز گزارش شده است. همچنین حیواناتی که به سکونتگاه‌های انسانی و مراکز مدیریت پسماند نزدیک‌تر بودند، معمولاً غلظت بیشتری از این ذرات را در خون خود داشتند.
آلودگی پلاستیکی در بزرگ‌ترین تالاب گرمسیری جهان
یکی از یافته‌های قابل‌توجه این پژوهش به تالاب پانتانال، بزرگ‌ترین تالاب گرمسیری جهان، مربوط می‌شود. در این منطقه، تمام جانوران نمونه‌برداری‌شده دارای میکروپلاستیک در خون خود بودند؛ با وجود اینکه محل زندگی آن‌ها بیش از ۶۵ کیلومتر با نزدیک‌ترین منطقه توسعه‌یافته و بیش از ۱۱۲ کیلومتر با نزدیک‌ترین مرکز مدیریت پسماند فاصله داشت.
حتی در مناطقی که فعالیت انسانی تقریباً وجود نداشت، مدل پژوهشگران وجود حدود ۱۰ ذره میکروپلاستیک در هر میلی‌لیتر خون را پیش‌بینی می‌کرد. دانشمندان احتمال می‌دهند باد و جریان آب، ذرات پلاستیکی را از مناطق آلوده به زیستگاه‌های دورافتاده منتقل کرده باشند.
چرا برخی حیوانات بیشتر در معرض میکروپلاستیک قرار دارند؟
مایکل نونان، استادیار زیست‌شناسی دانشگاه بریتیش کلمبیا، می‌گوید این مطالعه نخستین پژوهشی است که میزان میکروپلاستیک موجود در بدن جانوران وحشی را با محل زندگی و مسیرهای جابه‌جایی آن‌ها مرتبط می‌کند. به گفته او، تحقیقات پیشین بیشتر بر شناسایی این ذرات تمرکز داشتند، اما پژوهش جدید تلاش کرده است عوامل مؤثر بر تفاوت میزان مواجهه حیوانات با آلودگی پلاستیکی را نیز بررسی کند.
مارسیا فراز، نویسنده اصلی پژوهش، تأکید می‌کند که هنوز مشخص نیست ورود این ذرات به بدن جانوران چه پیامدهایی برای سلامت آن‌ها دارد. حیات‌وحش در کنار آلودگی پلاستیکی، با تهدیدهایی مانند تخریب زیستگاه، استفاده از آفت‌کش‌ها، تغییرات اقلیمی و آتش‌سوزی جنگل‌ها نیز روبه‌رو است.
آیا میکروپلاستیک‌ها به سلامت حیات‌وحش آسیب می‌زنند؟
پژوهشگران تأکید دارند که مطالعه حاضر تنها میزان مواجهه حیوانات با میکروپلاستیک‌ها را اندازه‌گیری کرده و آسیب مستقیم این ذرات به سلامت جانوران را اثبات نمی‌کند. همچنین بسیاری از آزمایش‌های پیشین درباره اثرات میکروپلاستیک‌ها در غلظت‌هایی بسیار بالاتر از شرایط طبیعی انجام شده‌اند؛ بنابراین نمی‌توان نتایج آن‌ها را به‌طور مستقیم به حیات‌وحش تعمیم داد.
یافته‌های جدید نشان می‌دهد ذرات پلاستیکی می‌توانند از مرز شهرها و مناطق صنعتی عبور کنند و به زیستگاه‌هایی برسند که ظاهراً از فعالیت‌های انسانی دور هستند. با این حال، برای مشخص شدن اثرات بلندمدت این آلودگی بر سلامت حیوانات و شناسایی دقیق مسیرهای انتقال آن، به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.
این مطالعه در مجله علمی Nature منتشر شده است. برای دنبال کردن تازه‌ترین اخبار و پژوهش‌های محیط زیستی، گزارش‌های دیگر آماج را بخوانید.
